کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین

کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین (فتح اورشلیم به دست ساسانیان و ایدئولوژی جنگ ضد پارسی بیزانس) نوشته یوری استویانف، رابطه‌ی جنگ، باور دینی و تبلیغات سیاسی را در واپسین رویارویی بزرگ ساسانیان و روم شرقی بررسی می‌کند. سارا مشایخ مترجم این کتاب است و انتشارات حکمت این کتاب را منتشر کرده است. پرسش محوری پژوهش، فاصله‌ی میان گزارش‌های مسیحی از ویرانی اورشلیم و شواهد باستان‌شناختی است؛ فاصله‌ای که شناخت تصویر ایران در تبلیغات بیزانسی را ضروری می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین

کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین پژوهشی تاریخی از یوری استویانف درباره‌ی ابعاد مذهبی و سیاسی جنگ ساسانیان و بیزانس است. نویسنده فتح اورشلیم را نقطه‌ای مهم در تشدید معنای دینی این رویارویی می‌داند. انتقال یادگار مقدسی که مسیحیان صلیب راستین می‌نامیدند به قلمرو ساسانی، برای جامعه‌ی مسیحی صرفاً ازدست‌رفتن یک شیء نبود. این رخداد، پیوند میان حمایت الهی، اقتدار امپراتور و جایگاه شهر مقدس را به پرسش کشید. پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر شکست به‌عنوان مجازات گناهان و معرفی پیروزی به‌عنوان نشانه‌ی بخشش الهی، چگونه در توضیح سرنوشت امپراتوری نقش داشت. توجه اصلی نویسنده به سازوکارهایی است که یک کشمکش نظامی را به نبردی برای دفاع از ایمان تبدیل می‌کنند. این بررسی، تصویر ایرانیان در نوشته‌های جدلی مسیحی را نیز در بستر رقابت دو قدرت قرار داده است.
کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین سه فصل اصلی دارد. فصل نخست، با عنوان باستان‌شناسی فتح اورشلیم به‌سال ۶۱۴م. و منابع نوشتاری، گزارش‌های تخریب شهر را با یافته‌های حفاری‌ها می‌سنجد. فصل دوم، ایدئولوژی مسیحی درباره جنگ در دنیای روم شرقی / بیزانسی و ایران ساسانی، زمینه‌ی بحث درباره‌ی جنگ مشروع و نسبت آموزه‌های صلح‌جویانه با توجیه خشونت را فراهم می‌کند. فصل سوم، ایران هنگام جنگ در زمان خسرو دوم: دشمن مذهبی و آخرالزمانی، موضوع تصویرسازی دینی از دشمن را دنبال می‌کند. شیوه‌ی بررسی، مقایسه‌ی روایت‌های تاریخی، متون مذهبی و مدارک مادی است. نمونه‌های کلیساها، صومعه‌ها و مناطق مسکونی نشان می‌دهند که گزارش ویرانی فراگیر را نمی‌توان بدون ارزیابی پذیرفت. نویسنده درعین‌حال رنج انسانی، تلفات و تبعید ساکنان را از مسئله‌ی میزان تخریب بناها جدا می‌کند. این تمایز اجازه می‌دهد نقد اغراق‌های تبلیغاتی به انکار خشونت جنگ نینجامد. مقدمه‌ی نویسنده بر ترجمه‌ی فارسی نیز جایگاه این بررسی را در شناخت فرهنگ سیاسی و مذهبی دو امپراتوری توضیح داده است.

خلاصه کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین

کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین از یک اختلاف مهم آغاز می‌کند: منابع مسیحی، فتح اورشلیم را فاجعه‌ای همراه با نابودی گسترده‌ی بناهای مقدس توصیف کرده‌اند، اما یافته‌های باستان‌شناختی در بسیاری از محوطه‌ها چنین ابعادی از تخریب را تأیید نمی‌کنند. استویانف این فاصله را زمینه‌ای برای بررسی اهداف مذهبی و سیاسی روایت‌ها قرار می‌دهد. بحث سپس به تنش میان صلح‌طلبی مسیحی و توجیه جنگ می‌رسد. تبلیغات دربار هراکلیوس، ایرانیان را دشمنانی مذهبی معرفی می‌کرد و بازگرداندن صلیب را نشانه‌ی پیروزی ایمان می‌دانست. ایده‌ی اصلی این است که شناخت جنگ، علاوه‌بر بررسی عملیات نظامی، به سنجش روایت‌هایی نیاز دارد که شکست، دشمن و پیروزی را معنا می‌کنند.

چرا باید کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مدافعان و دشمنان صلیب راستین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مقایسه‌ی متون تاریخی و آثار مادی، دشواری بازسازی گذشته از شواهد ناهمخوان را روشن می‌کند.
• بررسی جایگاه صلیب، رابطه‌ی یادگارهای مقدس و مشروعیت امپراتور را توضیح می‌دهد.
• بحث جنگ مشروع، تنش میان آموزه‌های صلح‌جویانه و توجیه دینی نبرد را آشکار می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ساسانیان و روابط ایران و بیزانس.
• دانشجویان تاریخ و باستان‌شناسی که به نقد منابع توجه دارند.
• خوانندگان علاقه‌مند به پیوند دین، اقتدار سیاسی و تصویرسازی از دشمن در جنگ.