کتاب سلامت مثبت

کتاب سلامت مثبت (Positive health) نوشته جولانتا برک، پادریک جی. دان، تردی میهان، سیاران آ. اوبویل و کریستین ون نیووربرگ، ترجمه مهوش مافی و ویراسته راهبه یغمایی است. این کتاب را انتشارات ارجمند در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است. اثر حاضر به پیوند روان‌شناسی مثبت‌نگر و پزشکیِ سبک زندگی می‌پردازد و با گردآوری بیش از ۱۰۰ ابزار پژوهش‌محور، مسیرهای گوناگونی را برای تقویت بهزیستی جسمی، روانی و اجتماعی شرح می‌دهد. تمرکز اصلی اثر بر حرکت از نبود بیماری به‌سوی سلامت کامل و پایدار است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سلامت مثبت

کتاب سلامت مثبت اثری از جولانتا برک، پادریک جی. دان، تردی میهان، سیاران آ. اوبویل و کریستین ون نیووربرگ است که می‌کوشد سلامت را به معنای بیمارنبودن محدود نکند. نویسندگان توضیح می‌دهند که بهزیستی جسمی، روانی و اجتماعی به هم پیوسته‌اند و برای رسیدن به زندگی متعادل باید هم به عادت‌های روزمره توجه کرد و هم به نگرش‌ها، هیجان‌ها و کیفیت رابطه‌ها. همچنین بخشی از عوامل مؤثر بر سلامت از کنترل ما بیرون است، اما سبک زندگی، نوع مواجهه با استرس، خواب، تغذیه، فعالیت بدنی و کیفیت ارتباط با دیگران می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در بهترشدن حال عمومی داشته باشد.

سلامت مثبت در سه بخش تنظیم شده است. بخش نخست به تعریف سلامت و بهزیستی، توضیح نسبت این دو و معرفی پایه‌های نظری کتاب اختصاص دارد. در همین بخش موضوع‌هایی مانند نقش ژن‌ها و محیط، مفهوم شکوفایی، جایگاه روان‌شناسی مثبت‌نگر و شش رکن پزشکیِ سبک زندگی مطرح می‌شود. بخش دوم که مفصل‌ترین قسمت اثر است، مجموعه‌ای از ابزارها را گرد آورده است. برای هر ابزار نیز توضیح، شواهد پژوهشی، مزایا و هشدارهای لازم آمده است.

کتاب سلامت مثبت درباره‌ی نحوه‌ی انتخاب و به‌کارگیری ابزارهای یادشده سخن گفته است. نویسندگان بر این نکته پافشاری کرده‌اند که هیچ ابزار واحدی برای همه‌ی افراد مناسب نیست و هر فرد باید باتوجه‌به شرایط، ارزش‌ها و مرحله‌ی زندگی خود دست به انتخاب بزند. این کتاب هم برای کسانی که می‌خواهند برنامه‌ای شخصی برای بهبود حال خود داشته باشند، مناسب است و هم برای متخصصانی که در حوزه‌ی سلامت، مشاوره، مربیگری یا آموزش فعالیت دارند. اثر حاضر بر شواهد علمی تکیه دارد، اما از تجربه‌ی زیسته، انعطاف‌پذیری و مراقبت از خود نیز غافل نمی‌ماند.

عنوان فرعی این کتاب عبارت است از: بیش از ۱۰۰ ابزار پژوهش‌محور در روان‌شناسی مثبت‌نگر و پزشکیِ سبک زندگی برای ارتقای بهزیستی.

خلاصه کتاب سلامت مثبت

سلامت چیست و چرا فقط به نبود بیماری خلاصه نمی‌شود؟ کتاب نشان می‌دهد که عواملی مانند خواب، تغذیه، فعالیت بدنی، مدیریت استرس، روابط و معنا چگونه می‌توانند سطح بهزیستی را تغییر دهند. نویسندگان بعد از توضیح مبانی نظری به‌سراغ مجموعه‌ای گسترده از ابزارهای پژوهش‌محور می‌روند؛ از تمرین‌های تنفسی، مراقبه و بهداشت خواب گرفته است تا فعالیت‌هایی برای تقویت رابطه، افزایش هیجان‌های مثبت و ساختن عادت‌های پایدار. در کنار هر ابزار، مزایا و محدودیت‌ها نیز مطرح شده است تا استفاده از آن‌ها آگاهانه‌تر باشد. سلامت فرایندی پیوسته است و با انتخاب‌های کوچک اما مداوم شکل می‌گیرد.

چرا باید کتاب سلامت مثبت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سلامت مثبت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان روان‌شناسی مثبت‌نگر و پزشکیِ سبک زندگی را در یک چارچوب واحد نشان می‌دهد.
• خواننده با بیش از ۱۰۰ ابزار پژوهش‌محور برای بهبود خواب، استرس، روابط، فعالیت بدنی و معنا آشنا می‌شود.
• مزایا، شواهد و هشدارهای مربوط به هر ابزار توضیح داده شده است.
• این اثر کمک می‌کند سلامت به‌عنوان مجموعه‌ای از ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی دیده شود و نه فقط نبود بیماری.
• کتاب حاضر برای طراحی یک برنامه‌ی شخصیِ بهزیستی به ما ایده می‌دهد و بر انتخاب متناسب با شرایط هر فرد تأکید می‌کند.
• این اثر نشان می‌دهد که چرا بعضی عادت‌ها پایدار می‌مانند و بعضی دیگر زود کنار گذاشته می‌شوند.

خواندن کتاب سلامت مثبت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سلامت مثبت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند از رابطه‌ی میان سبک زندگی و بهزیستی شناختی به دست آورند.
• کسانی که به‌دنبال ابزارهایی سنجیده برای بهبود خواب، مدیریت استرس و تنظیم عادت‌های روزانه هستند.
• دانشجویان و فعالان حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره، مربیگری و سلامت که به منابع پژوهش‌محور نیاز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند سلامت را فراتر از درمان بیماری و در پیوند با معنا، رابطه و هیجان‌های مثبت دریابند.
• کسانی که ترجیح می‌دهند از میان تمرین‌های متنوع، گزینه‌های مناسب با شرایط خود را انتخاب کنند.

درباره نویسندگان

جولانتا برک (Jolanta Burke) روان‌شناس رسمی (BPS)، پژوهشگر برنده‌ی جایزه، متخصص در زمینه‌ی روان‌شناسی مثبت‌گرا و دانشیار (Senior Lecturer / Associate Professor) در مرکز علوم سلامت مثبت‌گرا (Centre for Positive Health Sciences) بوده است. او مدیریت آزمایشگاه پژوهشی زندگی خوب (Good Life research lab) را بر عهده داشته است. تیم این نویسنده به بررسی راه‌هایی پرداخته‌اند که از طریق آن‌ها فعالیت‌های مثبت‌گرا می‌توانند برای بیشترین اثرگذاری بر سلامت و رفاه به کار گرفته شوند. روزنامه‌ی آیرش تایمز (Irish Times) از جولانتا برک به‌عنوان یکی از ۳۰ فردی که ایرلند را به‌جای بهتری تبدیل می‌کنند، یاد کرده است.

پادریک جی. دان (Pádraic J. Dunne) ایمنی‌شناس، دانشمند‌ـ‌پژوهشگر، روان‌درمانگر فعال، مربی ارشد معتبر و متخصص گواهی‌شده‌ی طبِ سبک زندگی است که در مرکز علوم سلامت مثبت‌گرا در دانشگاه ارسی‌اس‌ای (RCSI Centre for Positive Health Sciences) فعالیت کرده است. این نویسنده به‌عنوان دانشیار (Senior Lecturer / Associate Professor) و پژوهشگر ارشد گروه پژوهشی سلامت دیجیتال (Digital Health Research Group) به توسعه‌ی برنامه‌های سلامت و رفاه با هدایت مربیان سلامت برای عموم مردم، کارکنان مراقبت‌های بهداشتی و مبتلایان به بیماری‌های مزمن علاقه دارد.

سیاران آ. اوبویل (Ciaran A. O’Boyle) مدیر مرکز و استاد روان‌شناسی در دانشگاه علوم پزشکی و سلامت ارسی‌اس‌ای (RCSI University of Medicine and Health Sciences) با بیش از ۳۵ سال تجربه به‌عنوان مدرس، پژوهشگر و مربی است. او بخش روان‌شناسی ارسی‌اس‌ای (RCSI Department of Psychology) را در سال ۱۹۸۵، مؤسسه‌ی رهبری ارسی‌اس‌ای (RCSI Institute of Leadership) را در سال ۲۰۰۵ و مرکز روان‌شناسی مثبت‌گرا و سلامت ارسی‌اس‌ای (RCSI Centre for Positive Psychology and Health) را در سال ۲۰۱۹ تأسیس کرد.

بخشی از کتاب سلامت مثبت

«۵ .ابزارهای احساس خوب

ابزارهای احساس خوب، بیشتر به تجربۀ هیجانات مثبت مرتبط هستند تا هیجانات منفی. سال‌ها است که ما هیجانات مثبت را بستگانِ ضعیف هیجانات منفی می‌دانیم. برخی از مفهوم‌سازی‌های اصلی هیجانات، مانند مدل هیجانات بنیادی اکمن، شامل شش هیجان بود که پنج‌ مورد از آنها منفی بودند؛ بنابراین، محققان به‌تفصیل به بررسی شیوع، معنا و فواید هیجانات منفی پرداختند و فرض کردند که هیجانات مثبت نقطۀ مقابل هیجانات منفی هستند. درحالی‌که هیجانات منفی در خدمت یک هدف ضروری تکاملی، یعنی کمک به بقا بودند؛ هیجانات مثبت به شادی ما منجر می‌شدند. تا اینکه روزی محقق آمریکایی به نام آلیس آیزن مجموعه‌ای از آزمایش‌ها را منتشر کرد که نشان‌دهندۀ تأثیر بسیار ارزشمند هیجانات مثبت بر تصمیم‌گیری بود.»