کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) به‌ کوشش محمد بختیاری، باقرعلی عادل‌ فر و محسن بهرام‌ نژاد گردآوری شده و مهشید سادات اصلاحی ویراستاری آن را بر عهده داشته است. این جلد از دل یک همایش تخصصی بیرون آمده و مجموعه‌ای از مقاله‌ها را کنار هم می‌گذارد که روستا را فقط محل سکونت یا تولید نمی‌بینند، بلکه آن را به‌عنوان بخشی تعیین‌کننده در فهم تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران بررسی می‌کنند. انتشارات دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) با گردآوری محمد بختیاری، باقرعلی عادل‌ فر و محسن بهرام‌ نژاد، از دل یک دغدغه‌‌ی روشن بیرون آمده است: اینکه فهم تاریخ ایران بدون توجه جدی به روستا و شیوه‌های روستانشینی ناقص می‌ماند. محمد بختیاری در مقدمه‌ی اثر توضیح داده است که روستا در بسیاری از دوره‌ها پایه‌ی جمعیتی، اقتصادی و حتی مالیاتی ایران بوده، اما در پژوهش‌های تاریخی و دانشگاهی اغلب در حاشیه قرار گرفته است. همین نگاه جهت کلی این جلد را مشخص می‌کند، مجموعه‌ای که روستا را نه به‌عنوان پس‌زمینه، بلکه به‌عنوان موضوعی مستقل و چندوجهی مطرح می‌کند.

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) بخشی از یک مجموعه‌ی چهارجلدی است و مقاله‌های پذیرفته‌شده‌ی همایش را در خود جا داده است. تنوع موضوعی این جلد چشمگیر است: از آیین‌های درمانی، آداب‌ورسوم، موسیقی محلی و شجره‌نامه‌های روستایی تا اصلاحات ارضی، مهاجرت، گردشگری، معماری بومی، قشربندی اجتماعی، نقش زنان، آموزش، کشاورزی و نسبت شهر و روستا. فهرست مطالب نشان می‌دهد که مقاله‌ها فقط به یک دوره یا یک منطقه محدود نمانده‌اند و از قاجار و پهلوی تا مسائل امروز روستاها را در بر می‌گیرند. همین گستره باعث شده این اثر حال‌وهوای میان‌رشته‌ای پیدا کند و تاریخ، جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، جغرافیا و مطالعات توسعه در کنار هم دیده شوند.

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) اثر محمد بختیاری، باقرعلی عادل‌ فر و محسن بهرام‌ نژاد، علاوه‌بر تنوع موضوع، از نظر زاویه‌ی نگاه هم قابل‌توجه است. بعضی مقاله‌ها بر اسناد و عرایض و گزارش‌های اداری تکیه دارند، بعضی سراغ مصاحبه و مشاهده‌ی میدانی رفته‌اند و بعضی دیگر از مسیر تحلیل فرهنگی و تاریخی پیش می‌روند. در نمونه‌های حاضر در متن، دو محور برجسته دیده می‌شود: یکی بررسی چالش‌های توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی از مسیر اعتبارات خرد و دیگری واکاوی مشکلات حقوقی اصلاحات ارضی در ایلام. این دو نمونه نشان می‌دهند که این کتاب فقط به توصیف روستا بسنده نمی‌کند، بلکه گره‌های واقعی زندگی روستایی را در نسبت با سیاست، اقتصاد، قانون و ساختارهای اجتماعی بررسی کرده است.

خلاصه کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) مجموعه‌ای از مقاله‌ها را در بر می‌گیرد که هرکدام بخشی از تجربه‌ی تاریخی و اجتماعی روستا در ایران را بررسی می‌کنند. محور مشترک مقاله‌ها این است که روستا فقط محل تولید کشاورزی نیست، بلکه عرصه‌ای برای شکل‌گیری روابط قدرت، مالکیت، فرهنگ، آیین، مهاجرت، آموزش، معماری و معیشت است.

گستره‌ی موضوعی مقاله‌ها، نمونه‌های متنوعی از مسائل روستایی را در بر می‌گیرد، برای مثال، یکی از مقاله‌ها به صندوق‌های اعتبارات خرد زنان روستایی می‌پردازد و در کنار فرصت‌های ایجادشده، مسائلی مانند وابستگی به وام، دشواری بازپرداخت، ضعف بازاریابی و اشباع بازار را بررسی می‌کند. مقاله‌ای دیگر نیز اصلاحات ارضی در ایلام و پیامدهای انتقال مالکیت زمین را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که این تغییرات همیشه به بهبود پایدار معیشت یا رفع تنش‌های حقوقی نینجامیده‌اند. در کنار این نمونه‌ها، مقاله‌های مجموعه طیف گسترده‌ای از مسائل تاریخی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مرتبط با روستا و روستانشینی در ایران را بررسی می‌کنند.

چرا باید کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این جلد تصویری گسترده از روستا در پیوند با تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و ساختارهای اجتماعی ارائه می‌دهد.
• مقاله‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از مسائل امروز روستاها ریشه‌های تاریخی و نهادی دارند.
• تنوع موضوعات امکان آشنایی با مسئله‌هایی متفاوت از اصلاحات ارضی تا آیین‌ها، معماری بومی و گردشگری روستایی را فراهم می‌کند.
• بخشی از مطالب بر داده‌های میدانی، مصاحبه و اسناد تکیه دارد و فقط در سطح بحث کلی باقی نمی‌ماند.
• این اثر برای شناخت نسبت شهر و روستا، دولت و جامعه‌ی محلی و توسعه و معیشت روستایی منبعی پربحث فراهم می‌کند.
• خواندن مقاله‌های این جلد به درک دقیق‌تر جایگاه زنان، کشاورزان و گروه‌های محلی در تحولات روستایی کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد سوم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویان تاریخ که می‌خواهند روستا را به‌عنوان بخشی مهم از تحولات اجتماعی ایران بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به مطالعات روستایی که به پیوند میان معیشت، فرهنگ، مالکیت و توسعه توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی اصلاحات ارضی، مهاجرت روستایی و پیامدهای اجتماعی آن‌ها شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به مسائل زنان روستایی، اشتغال خرد و موانع توانمندسازی اقتصادی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به آداب‌ورسوم، آیین‌ها، موسیقی محلی و دیگر جنبه‌های فرهنگی زندگی روستایی.
• افرادی که در حوزه‌های برنامه‌ریزی، توسعه‌ی محلی و سیاست‌گذاری اجتماعی کار می‌کنند و به زمینه‌های تاریخی مسائل روستا نیاز دارند.