کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) به کوشش محمد بختیاری، باقرعلی عادل‌فر و محسن بهرام‌نژاد گردآوری شده و انتشارات دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) آن را منتشر کرده است. این جلد از دل یک همایش تخصصی بیرون آمده و مجموعه‌ای از پژوهش‌ها را کنار هم می‌گذارد که روستا را نه فقط به‌عنوان محل سکونت، بلکه به‌عنوان بخشی تعیین‌کننده از تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران بررسی می‌کنند. از آیین‌های درمانی و دانش بومی تا جابه‌جایی روستاها پس از زلزله، موضوعات این مجموعه گستره‌ی متنوعی دارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) با تکیه بر مقالات پذیرفته‌شده در یک همایش دانشگاهی شکل گرفته و از همان مقدمه روشن می‌کند که مسئله‌ی اصلی آن، بازگرداندن روستا به مرکز مطالعه‌ی تاریخ ایران است. محمد بختیاری در مقدمه توضیح داده است که بخش بزرگی از جمعیت ایران در دوره‌های طولانی در روستاها زیسته‌اند و اقتصاد، مناسبات اجتماعی و حتی تصمیم‌گیری‌های کلان بدون شناخت این بستر قابل فهم نیست. در این مجموعه، روستا فقط یک واحد جغرافیایی نیست؛ فضایی است که در آن معیشت، آیین، قدرت، حافظه‌ی جمعی، مهاجرت، معماری، کشاورزی و رابطه‌ی انسان با محیط به هم گره می‌خورند.
کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) از نظر موضوعی دامنه‌ی گسترده‌ای دارد و همین تنوع، یکی از ویژگی‌های مهم آن است. فهرست مطالب نشان می‌دهد که مقالات به حوزه‌هایی مانند تاریخ اجتماعی روستا، اصلاحات ارضی، ساختار مالکیت، آیین‌ها و آداب محلی، معماری بومی، گردشگری روستایی، نقش زنان، آموزش، جمعیت، منابع آب و پیامدهای بلایای طبیعی پرداخته‌اند. در میان مقاله‌های آغازین این جلد، دو نمونه‌ی روشن دیده می‌شود: یکی پژوهشی درباره‌ی آیین‌های درمانی و دانش سنتی در روستای بوغداکندی که از مصاحبه و مشاهده‌ی میدانی بهره گرفته و دیگری مقاله‌ای درباره‌ی کیفیت محیطی روستاهای جابه‌جا شده پس از زلزله در رودبار الموت غربی که بر داده‌های پرسش‌نامه‌ای و تحلیل شاخص‌های محیطی استوار است. همین کنار هم قرار گرفتن پژوهش‌های تاریخی، مردم‌شناختی و جغرافیایی نشان می‌دهد که این مجموعه به یک زاویه‌ی محدود بسنده نمی‌کند.
کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) برای کسانی اهمیت دارد که می‌خواهند تصویر جزئی‌تر و مستندتری از زندگی روستایی در ایران به دست آورند. متن مقدمه بر این نکته پافشاری کرده است که بی‌توجهی به تاریخ روستا فقط یک کمبود دانشگاهی نیست، بلکه بر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی هم اثر می‌گذارد. به همین دلیل، مقالات این جلد فقط ثبت داده یا توصیف محلی نیستند؛ هرکدام بخشی از یک بحث بزرگ‌تر را پیش می‌برند: این‌که روستا چگونه در طول زمان دگرگون شده، چه چیزهایی را حفظ کرده و چه فشارهایی را از سر گذرانده است.

خلاصه کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول)

کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) مجموعه‌ای از پژوهش‌های متنوع درباره‌ی زندگی روستایی در ایران است که از منظرهای تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی به موضوع نگاه می‌کنند. مقدمه‌ی کتاب بر این ایده استوار است که فهم تاریخ ایران بدون شناخت روستا و روستانشینی ناقص می‌ماند. مقاله‌های این جلد نیز همین ایده را در میدان‌های مختلف دنبال می‌کنند؛ از بررسی باورهای درمانی و دانش بومی در یک روستا تا مطالعه‌ی پیامدهای زلزله و جابه‌جایی سکونتگاه‌های روستایی. در مجموع، این کتاب نشان می‌دهد که روستا فقط محل تولید یا سکونت نیست، بلکه عرصه‌ای است که در آن حافظه، معیشت، آیین، بحران و سازگاری تاریخی در کنار هم شکل می‌گیرند.

چرا باید کتاب مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری چندوجهی از روستا ارائه می‌دهد و آن را از زاویه‌ی تاریخ، فرهنگ، جامعه و محیط بررسی می‌کند.
• مقاله‌های آن نشان می‌دهند که شناخت روستا برای فهم تحولات گسترده‌تر ایران ضروری است.
• تنوع موضوعات، از آیین‌های درمانی و دانش بومی تا جابه‌جایی پس از زلزله، امکان مقایسه‌ی مسئله‌های متفاوت روستایی را فراهم می‌کند.
• بخش‌هایی از کتاب بر داده‌های میدانی، مصاحبه و پرسش‌نامه استوارند و به همین دلیل با نمونه‌های مشخص پیش می‌روند.
• این اثر برای پژوهش درباره‌ی رابطه‌ی میان سنت‌های محلی و مسائل امروز، مواد اولیه‌ی قابل‌توجهی در اختیار می‌گذارد.
• مقدمه و مقالات کتاب کمک می‌کنند پیوند میان پژوهش تاریخی و برنامه‌ریزی روستایی روشن‌تر دیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن مجموعه مقالات همایش ملی روستا و روستانشینی در بستر تحولات تاریخی (جلد اول) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران تاریخ که می‌خواهند جایگاه روستا را در تحولات اجتماعی و اقتصادی ایران دقیق‌تر بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به مردم‌شناسی و فرهنگ محلی که به آیین‌ها، باورها و دانش بومی روستاها توجه دارند.
• پژوهشگران جغرافیا، برنامه‌ریزی روستایی و مطالعات محیطی که مسئله‌ی سکونت، جابه‌جایی و کیفیت زندگی روستایی برایشان مهم است.
• کسانی که درباره‌ی اصلاحات ارضی، مالکیت زمین، مهاجرت و دگرگونی‌های جامعه‌ی روستایی مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با نمونه‌های پژوهشی متنوع درباره‌ی روستاهای ایران در یک مجموعه آشنا شوند.