کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر

کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر نوشته بهنام محمدپناه، شکل‌گیری و استقرار فرمانروایی هخامنشیان را در پیوند با گذشته‌ی ایران و تمدن‌های همسایه معرفی می‌کند. نویسنده از عیلام، سومر، بابل و آشور آغاز کرده تا زمینه‌ی ظهور کوروش و سپس سازماندهی حکومت به دست داریوش روشن شود. مسئله‌ی اصلی این کتاب که نشر سبزان آن را منتشر کرده، فقط گسترش مرزها نیست؛ چگونگی اداره‌ی سرزمین‌های فتح‌شده نیز جای مهمی در بحث دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر

کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر، تاریخ آغاز فرمانروایی هخامنشیان را به شرح زندگی دو پادشاه محدود نمی‌کند. بهنام محمدپناه پیش از ورود به دوران کوروش، تصویری از تمدن‌های ایران و بین‌النهرین ارائه کرده است. شهرنشینی، پیدایش نوشتن، جنگ‌های منطقه‌ای و جابه‌جایی قدرت میان همسایگان، زمینه‌ی بحث را می‌سازند. تصویر کوروش در این کتاب بیشتر بر مدارا با مردمان مغلوب و احترام به باورهای آنان استوار است. داریوش نیز بیشتر در جایگاه پادشاهی معرفی می‌شود که برای حفظ قلمروی گسترده، دستگاه اداری و ارتباطی ایجاد کرد.

کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر پنج فصل دارد. فصل نخست، تمدن‌های کهن و قدرت‌گرفتن مادها را معرفی می‌کند. فصل دوم به کوروش کبیر اختصاص دارد و افسانه‌ی تولد، آغاز پادشاهی، لشکرکشی‌ها، منشور و پاسارگاد را در بر می‌گیرد. رویدادهای مربوط به کمبوجیه و مسئله‌ی جانشینی نیز در همین مسیر مطرح می‌شوند. فصل سوم، از کتیبه‌ی بیستون آغاز می‌شود و به فرونشاندن شورش‌ها، تقسیمات کشوری، مالیات، چاپارها، راه‌های شاهی و سکه‌ی دریک می‌رسد. فصل‌های چهارم و پنجم به شوش و تخت جمشید اختصاص یافته‌اند. این بخش‌ها توجه را از میدان نبرد و دربار به معماری، نقش‌برجسته‌ها و سرگذشت آثار باستانی می‌برند.

متن میان نقل افسانه‌ها، بازگویی نوشته‌های مورخان و آوردن بخش‌هایی از کتیبه‌ها حرکت می‌کند. بهنام محمدپناه بعضی اختلاف روایت‌ها را نیز بازتاب داده است؛ از جمله در توضیح چگونگی ورود سپاه کوروش به بابل یا تعبیر عبارت مربوط به مرگ کمبوجیه. حاصل، آشنایی مقدماتی با پیوند میان قدرت سیاسی، اداره‌ی کشور و یادگارهای مادی هخامنشیان است.

خلاصه کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر

کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر، روند تبدیل قدرت محلی پارس به فرمانروایی گسترده‌ی هخامنشی را دنبال می‌کند. بحث از رقابت تمدن‌های همسایه و پیدایش حکومت ماد آغاز می‌شود و به قدرت‌گرفتن کوروش، فتح سرزمین‌های تازه و مسئله‌ی جانشینی او می‌رسد. کمبوجیه و لشکرکشی به مصر، حلقه‌ی اتصال این روایت به دوران داریوش هستند. نویسنده سپس توضیح می‌دهد که حفظ قلمرو، علاوه‌بر نیروی نظامی، به تقسیم مسئولیت‌ها، نظارت بر کارگزاران، تنظیم مالیات و ارتباط میان شهرها نیاز داشت. کتیبه‌ی بیستون و دیگر نوشته‌های شاهی، بخشی از مبنای بازگویی این رویدادها هستند.

دغدغه‌ی محوری، نشان‌دادن تفاوت میان بنیان‌گذاشتن یک حکومت و فراهم‌کردن سازوکار دوام آن حکومت است. معرفی کاخ‌ها و محوطه‌های باستانی نیز این بحث را به آثار به‌جای‌مانده پیوند می‌زند.

چرا باید کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیشینه‌ی ظهور هخامنشیان را در ارتباط با تمدن‌های همسایه توضیح می‌دهد.
• تفاوت کشورگشایی و اداره‌ی قلمرو را از خلال اقدامات کوروش و داریوش نشان می‌دهد.
• نمونه‌هایی از کتیبه‌ها و کارکرد سیاسی نوشته‌های شاهی ارائه می‌کند.
• تاریخ سیاسی را به معرفی پاسارگاد، شوش و تخت جمشید پیوند می‌دهد.

خواندن کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب از کوروش کبیر تا داریوش کبیر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به آشنایی مقدماتی با تاریخ هخامنشیان.
• خوانندگان کنجکاو درباره‌ی سازمان اداری و ارتباطی حکومت داریوش.
• دوستداران آثار باستانی که شناخت زمینه‌ی تاریخی کاخ‌ها و کتیبه‌ها را دنبال می‌کنند.