کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی

کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی نوشته روبرتو توگنتی، ملانی اسمیت و پیترو پانزاکی و ترجمه مقداد جورغلامی، امیررضا اسفندیار، حبیب قنبرپور سیدانی و جهانگیر فقیهی توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. این اثر رابطه‌ی مدیریت جنگل، تغییرات اقلیمی و خدمات اکوسیستم را بررسی می‌کند. پرسش اصلی کتاب این است که چگونه می‌توان توان سازگاری جنگل‌ها را حفظ کرد، اثرات مخرب تغییر اقلیم را کاهش داد و نیازهای جوامع وابسته به جنگل را تأمین کرد. نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی

کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی (به انگلیسی: Climate smart Forestry in Mountain Regions) مجموعه‌ای تخصصی درباره‌ی جنگلداری است که روبرتو توگنتی، ملانی اسمیت و پیترو پانزاکی آن را نگاشته و ویراستاری کرده‌اند. فصل‌های کتاب حاصل مشارکت پژوهشگرانی با تخصص‌های گوناگون است و مدیریت بلندمدت جنگل را در شرایط تغییرات محیطی بررسی می‌کند؛ شرایطی که در آن سلامت و بهره‌وری اکوسیستم و واکنش آن به تغییرات اقلیمی با عدم‌قطعیت همراه است.

مناطق کوهستانی جایگاه ویژه‌ای در این بررسی دارند، زیرا تغییرات اقلیمی می‌تواند توان سازگاری و ارزش اقتصادی آن‌ها را به خطر بیندازد. کتاب مدیریت و حکمرانی پایدار جنگل را به حفظ عملکرد اکوسیستم، تداوم عرضه‌ی کالاها و خدمات و رفاه مردم پیوند می‌دهد. در این مجموعه، مفهوم هوشمند فقط به استفاده از تجهیزات دیجیتال محدود نمی‌شود؛ سنجش هم‌افزایی و بده‌بستان میان اهداف اقلیمی، حفاظت از تنوع زیستی و نیازهای اقتصادی و اجتماعی نیز بخشی از آن است. داده‌های اکولوژیکی بلندمدت، آزمایش‌های میدانی و مشارکت ذی‌نفعان، پشتوانه‌ی بررسی‌های کتاب هستند.

این کتاب ۱۷ فصل دارد و در فصل‌های آغازین، مفاهیم، معیارها و شاخص‌های ارزیابی جنگلداری هوشمند اقلیم‌محور را معرفی می‌کند. ارزیابی وضعیت جنگل در مقیاس‌های مختلف، از توده‌های جنگلی تا سطح ملی، و نقش داده‌ها، شبکه‌های پایش و مدل‌سازی در پیش‌بینی تغییرات جنگل بررسی می‌شود. بخش‌های تخصصی کتاب به مدیریت جنگل‌های کوهستانی، ترکیب گونه‌ها، زادآوری، منابع ژنتیکی و روش‌های بهره‌برداری می‌پردازند. همچنین، کاربرد حسگرها، ردیابی چوب و فناوری سنجش از دور در پایش جنگل توضیح داده می‌شود. 

جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی، از جمله خدمات اکوسیستمی، خسارت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و ابزارهای سیاست‌گذاری، بخش دیگری از کتاب را تشکیل می‌دهند. مطالعه‌های موردی از اروپا، کانادا و برزیل نیز نمونه‌هایی از کاربرد این روش‌ها ارائه می‌کنند. در مجموع، کتاب ضمن معرفی ابزارهای ارزیابی و مدیریت جنگل، محدودیت‌ها و عدم‌قطعیت‌های موجود را بررسی می‌کند و ارتباط میان پایش جنگل، انتخاب اقدامات مدیریتی و فراهم‌کردن شرایط لازم برای اجرای آن‌ها را نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی

جنگل‌ها هم از تغییرات اقلیمی آسیب می‌بینند و هم در کاهش اثرات مخرب آن نقش دارند. مدیریت نادرست می‌تواند جنگل را به منبع انتشار کربن تبدیل کند، درحالی‌که مدیریت پایدار به ذخیره‌ی کربن و تداوم خدمات اکوسیستم کمک می‌کند. کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی سه هدف مرتبط را بررسی می‌کند: افزایش پایدار تولید و درآمد، سازگاری و تاب‌آوری و کاهش یا حذف انتشار گازهای گلخانه‌ای. 

بحث اصلی، یافتن ترکیبی از این اهداف متناسب با شرایط هر منطقه است، نه ترجیح همیشگی یک هدف بر هدف‌های دیگر. شاخص‌های ارزیابی و پایش، مبنایی برای سنجش پیامد تصمیم‌ها فراهم می‌کنند. تنوع ژنتیکی، ترکیب گونه‌ها و ساختار جنگل نیز بر توان آن در پاسخ به آشفتگی‌ها اثر می‌گذارند. مشارکت جوامع محلی و هماهنگی سیاست‌ها در کنار تصمیم‌های فنی اهمیت دارند، زیرا حفاظت از عملکرد جنگل به شرایط معیشتی و شیوه‌ی حکمرانی نیز وابسته است.

چرا باید کتاب جنگلداری هوشمند اقلیم‌ محور در مناطق کوهستانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• معیارهای ارزیابی جنگل را در مقیاس‌های مختلف، از توده تا آماربرداری ملی، معرفی می‌کند.
• رابطه‌ی اقدامات جنگل‌شناسی، سازگاری اقلیمی و ذخیره‌ی کربن را توضیح می‌دهد.
• کاربرد داده‌های پایشی، مدل‌های رویش و فناوری‌های سنجش را در تصمیم‌گیری روشن می‌کند.
• مشوق‌های اقتصادی و ابزارهای سیاستی را در کنار مسائل اکولوژیکی بررسی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جنگلداری که پاسخ جنگل به تغییرات اقلیمی را بررسی می‌کنند.
• مدیران جنگل که به شناخت شاخص‌های سازگاری و تاب‌آوری نیاز دارند.
• سیاست‌گذاران منابع طبیعی که به خدمات اکوسیستمی و مشوق‌های حفاظت توجه دارند.