کتاب تئاتر پس از طیاطر

کتاب تئاتر پس از طیاطر نوشته عباس عاشورلو است؛ اثری که از دل پرسش درباره‌ی جایگاه امروز تئاتر شکل می‌گیرد و فقط به اعلام بحران بسنده نمی‌کند، بلکه می‌کوشد ریشه‌های آن را در نسبت تئاتر با حضور زنده، رسانه، مخاطب، اقتصاد و آموزش بررسی کند. نویسنده در کنار مرور ایده‌های مهم تاریخ تئاتر، به وضعیت پیچیده‌ی تئاتر ایران هم پرداخته است. این کتاب را انتشارات کاریز خیال منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تئاتر پس از طیاطر اثر عباس عاشورلو

کتاب تئاتر پس از طیاطر نوشته عباس عاشورلو، به یکی از پرسش‌های مهم هنر اجرا می‌پردازد؛ تئاتر در جهانی که تصویر، رسانه و سرعت بر تجربه‌ی روزمره غلبه دارند، چگونه می‌تواند همچنان زنده بماند و معنای خود را حفظ کند؟ متن از همان آغاز، بحران تئاتر را پدیده‌ای تک‌علتی نمی‌بیند و آن را حاصل درهم‌تنیدگی اقتصاد، ممیزی، تغییر الگوهای مصرف فرهنگی، ضعف پیوند آموزش و میدان حرفه‌ای و فاصله‌گرفتن تئاتر از جامعه می‌داند. در این مسیر، نویسنده فقط از افول یا کم‌شدن مخاطب حرف نمی‌زند، بلکه به خود ماهیت تئاتر برمی‌گردد و می‌پرسد چه چیزی این هنر را از دیگر هنرها متمایز می‌کند.

عباس عاشورلو در کتاب تئاتر پس از طیاطر، در فصل‌های مختلف، از تعریف‌های کلاسیک تئاتر و ایده‌ی محاکات آغاز می‌کند و بعد به نظریه‌های مدرن و معاصر می‌رسد؛ از ارسطو تا آنتونن آرتو، برتولت برشت، یرژی گروتوفسکی و پیتر بروک. در این میان، مفاهیمی مثل حضور زنده، بدن بازیگر، صحنه، تماشاگر، استقلال هنری تئاتر و تمایز آن از سینما و رسانه‌های تصویری جای مهمی دارند. این کتاب همچنین به مفهوم بحران در هنر، تئاتر پسادراماتیک، دگرگونی جایگاه تماشاگر و رقابت تئاتر با رسانه‌های دیجیتال پرداخته است.

بخشی از جذابیت کتاب تئاتر پس از طیاطر در این می‌تواند باشد که عباس عاشورلو بحث نظری را از فضای انتزاعی بیرون می‌آورد و به وضعیت تئاتر ایران وصل می‌کند؛ جایی که مسئله‌ی بودجه، بازار، سلبریتی‌محوری، سانسور و فرسایش نیروی خلاقه به‌صورت مستقیم بر سرنوشت اجرا اثر می‌گذارند. در مجموع، این اثر هم به چیستی تئاتر فکر می‌کند و هم به امکان ادامه‌دادن آن در زمانه‌ای که حضور انسانی زیر فشار بازتولیدهای دیجیتال قرار گرفته است.

خلاصه کتاب تئاتر پس از طیاطر

کتاب تئاتر پس از طیاطر با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چرا از بحران تئاتر سخن گفته می‌شود و این بحران دقیقاً به چه معناست. عباس عاشورلو ابتدا به‌سراغ تعریف تئاتر و عناصر بنیادین آن می‌رود؛ حضور زنده، بدن، صحنه و تماشاگر. سپس نشان می‌دهد که تئاتر در طول تاریخ چگونه میان وابستگی به متن و تلاش برای استقلال هنری حرکت کرده است. در ادامه، کتاب بحران را در نسبت با هنر مدرن و معاصر بررسی می‌کند و به مسائلی مثل کاهش تمرکز مخاطب، رقابت با رسانه‌های دیجیتال، تغییر جایگاه تماشاگر و دشواری‌های اقتصادی تولید می‌رسد. محور اصلی اثر این است که تئاتر فقط زمانی می‌تواند دوام بیاورد که ویژگی یگانه‌ی خود، یعنی مواجهه‌ی زنده و بی‌واسطه‌ی انسان با انسان، دوباره جدی گرفته شود.

چرا باید کتاب تئاتر پس از طیاطر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تئاتر پس از طیاطر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت تئاتر با حضور زنده، بدن بازیگر و تماشاگر را به‌عنوان هسته‌ی اصلی تجربه‌ی نمایشی توضیح می‌دهد.
• نویسنده بحران تئاتر را به یک عامل محدود نمی‌کند و پیوند اقتصاد، رسانه، آموزش، ممیزی و تغییر سلیقه‌ی مخاطب را کنار هم می‌گذارد.
• این کتاب برای فهم تفاوت تئاتر با سینما و رسانه‌های دیجیتال، استدلال‌های روشنی در اختیار می‌گذارد.
• بخش‌های نظری اثر، نام‌ها و ایده‌های مهمی از تاریخ تئاتر را در ارتباط با مسئله‌ی امروز صحنه مطرح می‌کنند.
• این کتاب به درک دقیق‌تر وضعیت تئاتر ایران و موانعی که بر تولید و اجرای نمایش اثر می‌گذارند کمک می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند درباره‌ی آینده‌ی تئاتر و امکان بازتعریف آن فکر کنند.

خواندن کتاب تئاتر پس از طیاطر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تئاتر پس از طیاطر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران تئاتر که می‌خواهند درباره‌ی ماهیت تئاتر و مسئله‌ی استقلال هنری آن بیشتر بدانند.
• کارگردانان، بازیگران و فعالان صحنه که با پرسش‌های مربوط به مخاطب، اجرا و شرایط تولید دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• خوانندگانی که به مباحث نظری هنر اجرا و نسبت تئاتر با رسانه‌های جدید علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند وضعیت امروز تئاتر ایران را از زاویه‌ی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی دقیق‌تر بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به اندیشه‌های آرتو، برشت، گروتوفسکی و پیتر بروک که می‌خواهند این ایده‌ها را در یک بحث پیوسته دنبال کنند.