کتاب صدایش

کتاب صدایش (The Sound of a Voice) نوشته دیوید هنری هوانگ، نمایش‌نامه‌ای درباره‌ی برخورد دو انسان تنها در خانه‌ای دورافتاده در دل جنگل است. مردی مسافر به خانه‌ی زنی پناه می‌آورد که شنیدن صدای مهمان برایش معنایی فراتر از یک دیدار معمولی دارد. پذیرایی، گفت‌وگو و همراهی، فاصله‌ی میان این دو را کمتر می‌کند اما ترس از وابستگی و ناشناخته‌ها همچنان میان‌شان حضور دارد. علیرضا بختیاری این نمایش‌نامه را ترجمه و نشر سنجاق آن را به صورت الکترونیکی منتشر کرده است. صدا در این نمایش فقط وسیله‌ی سخن‌گفتن نیست؛ نشانه‌ای از حضور انسانی دیگر در برابر سکوت و انزواست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صدایش

کتاب صدایش اثر دیوید هنری هوانگ، نمایش‌نامه‌ای با دو شخصیت ژاپنی پنجاه‌وچندساله است که رابطه‌ی آن‌ها در فضای محدود یک خانه شکل می‌گیرد. مرد نام خود را پنهان می‌کند و زن نام هاناکو را برای خطاب‌شدن در اختیار او می‌گذارد. همین معرفی محتاطانه، فاصله‌ی میان میل به آشنایی و ترس از شناخته‌شدن را نشان می‌دهد. خانه از نزدیک‌ترین روستا فاصله‌ی زیادی دارد و جنگل، شخصیت‌ها را از زندگی دیگران جدا کرده است.

نمایش در نه صحنه، دیدار این دو را میان غروب، سحر، روز و شب دنبال می‌کند. دیوید هنری هوانگ به‌ جای شرح مفصل گذشته‌ی شخصیت‌ها، شناخت آن‌ها را به گفت‌وگوها، مکث‌ها و رفتارهای کوچک سپرده است. تعارف غذا، مرتب‌کردن بستر، شکستن هیزم و تمیزکردن اتاق، موقعیت‌هایی برای آشکارشدن نیازها و حساسیت‌های پنهان می‌شوند. مرد به توانایی جسمانی و مهارت خود اهمیت می‌دهد؛ زن نیز می‌خواهد مراقبتش پذیرفته شود، بی‌آنکه توانایی‌های خودش مایه‌ی دوری مهمان باشد. رابطه‌ی آن‌ها مدام میان شوخی و رنجش، آسودگی و احتیاط جابه‌جا می‌شود.

کتاب صدایش، تنهایی را هم در حرف‌های شخصیت‌ها نشان می‌دهد و هم در صداهایی که فضای خانه را پر می‌کنند. زن گذشت زمان را به آمدن و رفتن مهمانان پیوند می‌زند؛ مرد نیز اعتراف می‌کند که سکوت بیش‌ازحد او را می‌ترساند. صدای ریختن چای، نفس‌کشیدن و نواختن شاکوهاچی، سازی که زن برای تحمل شب‌های تنهایی آموخته است، جزئی از معنای نمایش هستند. دستورهای صحنه نیز شنیدن، گوش‌سپردن و جست‌وجوی سرچشمه‌ی صدا را برجسته کرده‌اند. گل‌ها و شمشیر در کنار این صداها حضور معناداری دارند: گل‌ها موضوع مراقبت و کنجکاوی‌اند و شمشیر با تصور مرد از قدرت پیوند دارد.

فضای نمایش از کارهای آشنای روزمره به‌تدریج به‌ سمت ابهام می‌رود؛ ابهامی که داوری درباره‌ی زن و برداشت‌های مرد را آسان نمی‌گذارد. متن، نیاز به محبت را در برابر ترس از ازدست‌دادن اختیار قرار می‌دهد. مراقبتی که برای یکی نشانه‌ی نزدیکی است، ممکن است برای دیگری احساس ناتوانی ایجاد کند. خواننده در این رفت‌وبرگشت، فقط شاهد شکل‌گیری علاقه نیست؛ او با دشواری پذیرفتن دیگری، آسیب‌پذیری در میانسالی و مرز باریک میان پناه‌گرفتن و احساس گرفتاری روبه‌رو می‌شود.

خلاصه نمایشنامه صدایش

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

مردی مسافر به خانه‌ی زنی تنها در دل جنگل می‌رسد. زن برای او چای و غذا می‌آورد و جایی برای خواب آماده می‌کند. مرد که ابتدا قصد رفتن دارد، اقامتش را طولانی‌تر می‌کند. او در کارهای خانه کمک می‌کند و میان گفت‌وگوها و شوخی‌هایشان، نشانه‌هایی از علاقه پدیدار می‌شود.

کتاب صدایش این نزدیکی را در کنار پرسش‌هایی درباره‌ی میزبان پیش می‌برد: گل‌های خانه چگونه چنین تازه مانده‌اند و صدای سازی که شب‌ها شنیده می‌شود از کجا می‌آید؟ مرد هم به حضور زن نیاز دارد و هم از چیزهایی که درباره‌اش نمی‌داند نگران است. زن نیز می‌کوشد همراهی مهمان را حفظ کند، بی‌آنکه ناچار باشد بخشی از وجود خود را پنهان کند. میل به ماندن و هراس از نزدیک‌شدن، رابطه‌ی آن‌ها را به آزمونی دشوار تبدیل می‌کند.

چرا باید کتاب صدایش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب صدایش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمایش، نقش صدا و سکوت را در تجربه‌ی تنهایی به تصویر می‌کشد.
• رابطه‌ی دو شخصیت، فرصتی برای اندیشیدن به تفاوت مراقبت و احساس سلطه فراهم می‌کند.
• مکث‌ها، حرکت‌ها و اشیای صحنه، معناهایی فراتر از گفت‌وگوها می‌سازند.
• متن، پیوند غرور، تصویر بدنی و دشواری پذیرفتن محبت را بررسی می‌کند.

خواندن کتاب صدایش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب صدایش به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های دوشخصیتی و فضاهای پرابهام.
• خوانندگانی که به موضوع تنهایی و ترس از صمیمیت علاقه دارند.
• هنرجویان تئاتر که نقش سکوت، حرکت و اشیای صحنه را در نمایش بررسی می‌کنند.

درباره دیوید هنری هوانگ

دیوید هنری هوانگ (David Henry Hwang) (متولد ۱۹۵۷)، نمایش‌نامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس، لیبرتیست و استاد دانشگاه آمریکایی است. او در خانواده‌ای از مهاجران چینی‌تبار رشد یافت، مدرک کارشناسی خود را در رشته‌ی زبان انگلیسی از دانشگاه استنفورد دریافت کرد و سپس دوره‌های تخصصی تئاتر را در مدرسه‌ی درام دانشگاه ییل گذراند. هوانگ مدیریت دپارتمان نویسندگی نمایش را در دانشکده‌ی هنرهای دانشگاه کلمبیا عهده‌دار بوده و از برجسته‌ترین و پیشگام‌ترین نویسندگان آسیایی‌تبار در تاریخ برادوی به شمار می‌رود که محور فعالیت‌های دراماتیک خود را بر واسازی کلیشه‌های نژادی، تقابل‌های فرهنگی شرق و غرب، هویت مهاجران و نقد شرق‌شناسی متمرکز ساخته است.

نقطه‌ی اوج موفقیت حرفه‌ای و بین‌المللی هوانگ در سال ۱۹۸۸ با نمایش‌نامه‌ی «ام. باترفلای» (M. Butterfly) رقم خورد؛ اثری برگرفته از رویدادی واقعی میان یک دیپلمات فرانسوی و خواننده‌ی اپرای پکن که با بازخوانی و نقد ساختارشکنانه‌ی اپرای مادام باترفلای پوچینی تدوین شد. این اثر جایزه‌ی تونی بهترین نمایش‌نامه‌ی سال را برای او به ارمغان آورد، نامزد دریافت جایزه‌ی پولیتزر شد و در سال ۱۹۹۳ دیوید کراننبرگ فیلمی بر اساس آن کارگردانی کرد. از دیگر آثار نمایشی مهم او می‌توان به «FOB»، کمدی‌درام «چهره‌ی زرد» درباره‌ی سیاست‌های بازنمایی نژادی در تئاتر و نمایش‌نامه‌ی کمدی «چینگلیش» با موضوع موانع زبانی و فرهنگی در تجارت بین‌الملل اشاره کرد.

هوانگ علاوه‌بر نمایش‌نامه‌نویسی، در حوزه‌ی موسیقی دراماتیک نیز فعالیتی گسترده داشته و نگارش لیبرتوی چند اپرا با همکاری آهنگسازانی چون فیلیپ گلس (از جمله اپرای The Voyage) و هوآنگ رو را بر عهده داشته است؛ همچنین در نگارش و بازنویسی متن نمایش‌های موزیکال برادوی نظیر «آیدا» و «تارزان» با کمپانی دیزنی مشارکت نموده است.