کتاب فلسفه و الهیات

کتاب فلسفه و الهیات نوشته گیلیان رزماری اوانز و ترجمه بهنام اکبری است که انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از ماندگارترین پرسش‌های تاریخ اندیشه می‌پردازد: نسبت میان فلسفه و دین در سده‌های میانه چگونه فهمیده می‌شد و متفکران مسیحی با میراث یونانی و رومی چه نسبتی برقرار می‌کردند. کتاب از آگوستین آغاز می‌کند و با دنبال‌کردن مباحثی مانند منطق، زبان، خدا، عالم و انسان، تصویری فشرده و روشن از این کشاکش فکری به دست می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه و الهیات

کتاب فلسفه و الهیات نوشته گیلیان رزماری اوانز به بررسی رابطه‌ی پیچیده‌ی فلسفه و الهیات در سده‌های میانه می‌پردازد؛ رابطه‌ای که نه به تقابل ساده فروکاسته می‌شود و نه به آشتی کامل. نویسنده نشان می‌دهد که در سده‌های آغازین مسیحیت، فلسفه فقط مجموعه‌ای از بحث‌های نظری نبود، بلکه می‌توانست شیوه‌ای برای زیستن باشد. از همین‌جا پرسش اصلی شکل می‌گیرد: وقتی الهیات مسیحی با میراث فکری یونان و روم روبه‌رو شد، این دو حوزه چگونه بر هم اثر گذاشتند و چه تنش‌ها و سازگاری‌هایی میانشان پدید آمد. نقطه‌ی آغاز بحث آگوستین است و از خلال او، زمینه‌ی ورود به جهان فکری قرون وسطی فراهم می‌شود.
کتاب فلسفه و الهیات در ادامه فقط به طرح یک مسئله‌ی کلی بسنده نمی‌کند، بلکه مسیرهای اصلی این گفت‌وگو را هم دنبال می‌کند. در بخش نخست، تعریف فلسفه و الهیات و نیز منابعی بررسی می‌شود که عالمان سده‌های میانه در اختیار داشتند؛ از افلاطون و ارسطو تا بوئتیوس، رواقیان و نیز متفکران مسلمان. سپس مباحثی مانند منطق، زبان، خطابه و نسبت آن‌ها با شناخت مطرح می‌شود. در بخش بعدی، موضوعاتی چون خدا، عالم، انسان، اراده، تقدیر، معرفت پیشینی الهی، اخلاق و سیاست در چارچوب الهیات مدرسی و کتاب‌های جامع دنبال می‌شوند. اهمیت این کتاب در این است که تاریخ مفاهیم را با تاریخ منازعه‌های فکری کنار هم می‌گذارد و نشان می‌دهد چگونه پرسش‌های نظری، در متن آموزش، تفسیر دینی و زندگی فکری دانشگاهی شکل گرفته‌اند.

خلاصه کتاب فلسفه و الهیات

کتاب فلسفه و الهیات شرحی فشرده از کشاکش دیرپای میان عقل فلسفی و الهیات مسیحی در سده‌های میانه ارائه می‌کند. نویسنده از آگوستین آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه متفکران این دوره کوشیدند میان میراث فلسفی باستان و آموزه‌های دینی نسبت برقرار کنند. کتاب در این مسیر، هم به تعریف فلسفه و الهیات می‌پردازد و هم به منابع، مفاهیم و مسئله‌هایی که در این گفت‌وگو نقش داشته‌اند؛ از منطق و زبان گرفته تا بساطت الهی، اراده‌ی آزاد، قدمت عالم، سعادت، اخلاق و سیاست. حاصل کار، تصویری از دوره‌ای است که در آن فلسفه گاه همکار الهیات است، گاه رقیب آن و گاه ابزاری برای بازاندیشی در مفاهیم دینی.

چرا باید کتاب فلسفه و الهیات را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فلسفه و الهیات را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسیر شکل‌گیری نسبت فلسفه و الهیات در سده‌های میانه را به‌صورت موضوعی و تاریخی کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با چهره‌ها و منابع اثرگذار این دوره، از آگوستین و بوئتیوس تا ارسطو و متفکران مسلمان، آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد مباحثی مانند اراده‌ی آزاد، علم الهی، قدمت عالم و سعادت چگونه در متن منازعه‌های فکری طرح شده‌اند.
• این اثر برای فهم ریشه‌های بسیاری از بحث‌های بعدی در فلسفه و الهیات، زمینه‌ای روشن فراهم می‌کند.
• کتاب فقط به معرفی اشخاص بسنده نمی‌کند و بر تحول مفاهیم و کاربرد آن‌ها در آموزش و بحث‌های دانشگاهی هم تمرکز دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فلسفه و الهیات به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که می‌خواهند با مسئله‌ی نسبت عقل و دین در قرون وسطی آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به الهیات مسیحی که می‌خواهند زمینه‌ی فکری شکل‌گیری بسیاری از مباحث کلامی را بهتر بشناسند.
• خوانندگانی که به تاریخ اندیشه و تحول مفاهیم فلسفی در بستر آموزشی و دینی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش آگوستین، بوئتیوس، ارسطو و دیگر متفکران اثرگذار این دوره را در یک چشم‌انداز کلی ببینند.
• مخاطبانی که به دنبال درکی منظم‌تر از موضوعاتی مانند منطق، زبان، اراده، سعادت و علم الهی در سنت قرون وسطی هستند.