کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه

کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه (Artificial Intelligence, Robots, and Philosophy) نوشته و ویراسته ماساهیرو موریوکا و ترجمه لیلا اردبیلی است و انتشارات موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم آن را منتشر کرده است. این اثر مجموعه‌ای از مقاله‌هاست که نسبت انسان با فناوری هوشمند را از زوایای فلسفی، اخلاقی و فرهنگی بررسی می‌کند؛ از پرسش دکارتی درباره‌ی فهم و آگاهی گرفته تا مسئله‌ی مسئولیت، خودمختاری، خلاقیت مصنوعی و مرز میان انسان و ماشین. متن کتاب فقط درباره‌ی توانایی فنی سامانه‌ها حرف نمی‌زند، بلکه نشان می‌دهد که چرا هوش مصنوعی به مسئله‌ای برای فهم انسان تبدیل شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه اثر ماساهیرو موریوکا

کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه با ویراستاری ماساهیرو موریوکا، مجموعه‌ای از جستارهای فلسفی است که به‌جای تمرکز بر هیجان‌های رایج پیرامون فناوری، به‌سراغ پرسش‌های بنیادی‌تر می‌رود؛ ماشین دقیقاً چه می‌فهمد، ربات تا کجا می‌تواند تصمیم اخلاقی بگیرد و انسان در مواجهه با سامانه‌هایی که گفت‌وگو می‌کنند، یاد می‌گیرند و حتی تولید هنری دارند، چگونه باید جایگاه خود را بازتعریف کند. مقدمه‌ی مترجم نیز فضای کلی اثر را روشن می‌کند و نشان می‌دهد که مسئله فقط پیشرفت ابزارها نیست، بلکه شکل‌گیری نوعی هم‌زیستی پیچیده میان انسان و فناوری است؛ هم‌زیستی‌ای که بر عادت‌ها، ادراک، ارتباط و حتی تصور ما از خود اثر می‌گذارد.

کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه از چند فصل مستقل تشکیل شده است و هر فصل یکی از گره‌های مهم این بحث را باز می‌کند. در فهرست کتاب می‌توان فصل‌هایی مانند دکارت و هوش مصنوعی، ایزاک آسیموف و وضعیت فعلی داستان‌های علمی‌تخیلی فضایی در پرتو اخلاق‌شناسی در فضا، هوش مصنوعی و فلسفه‌ی معاصر، امکان خلاقیت مصنوعی، چرا نباید در جنگ از عاملیت‌های خودمختار استفاده کرد، گندم و فلفل؛ تعامل میان فناوری و انسان، دفاع از ربات‌های بافضیلت و بحثی درباره‌ی ترجمه و بدفهمی ماشین‌ها را دید. این تنوع فصل‌ها نشان می‌دهد که اثر فقط به یک شاخه محدود نمی‌ماند و از فلسفه‌ی ذهن و اخلاق تا ادبیات، جنگ، علم و ارتباط انسانی را در بر می‌گیرد.

کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه در مجموع فضایی می‌سازد که در آن خوش‌بینی و بدبینی ساده‌انگارانه کنار می‌روند. نویسندگان مقاله‌ها نه فناوری را نجات‌بخش مطلق می‌بینند و نه آن را صرفاً تهدیدی بیرونی. آن‌ها بیشتر در پی فهم این نکته‌اند که وقتی ماشین‌ها وارد قلمرو زبان، تصمیم، مراقبت، خلاقیت و رابطه می‌شوند، چه پرسش‌های تازه‌ای درباره‌ی آگاهی، مسئولیت، اختیار و کرامت انسانی پدید می‌آید. همین ویژگی باعث شده است که این کتاب بیشتر از یک بحث فنی، به میدان گفت‌وگویی جدی درباره‌ی آینده‌ی انسان تبدیل شود.

خلاصه کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه

کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه مجموعه‌ای از مقاله‌ها درباره‌ی مهم‌ترین پرسش‌های فلسفی پیرامون هوش مصنوعی و ربات‌هاست. این اثر از بحث‌های کلاسیکی مثل نگاه دکارت به فهم و هوش آغاز می‌کند و بعد به موضوع‌هایی مانند اخلاق ربات‌ها، امکان خلاقیت مصنوعی، خودکارسازی علم، نسبت فناوری با روان انسان، کاربرد سامانه‌های خودمختار در جنگ و مسئله‌ی عاملیت می‌رسد.

در بخش‌های مختلف این ایده دنبال می‌شود که هوش مصنوعی فقط ابزاری برای انجام کارها نیست، بلکه پدیده‌ای است که مرزهای انسان‌بودن، مسئولیت‌پذیری، ارتباط و تصمیم‌گیری را به چالش می‌کشد. حرف اصلی کتاب این است که فهم فناوری بدون بازاندیشی در چیستی انسان کامل نمی‌شود.

چرا باید کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پرسش‌های اصلی فلسفه‌ی هوش مصنوعی را در قالب مقاله‌های متنوع و متمرکز کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با موضوع‌هایی مانند آگاهی ماشینی، مسئولیت اخلاقی، خودمختاری ربات‌ها و خلاقیت مصنوعی آشنا می‌شود.
• بخش‌های مختلف کتاب نشان می‌دهند که مسئله‌ی هوش مصنوعی فقط فنی نیست و به زبان، رابطه، جنگ، علم و هنر هم گره می‌خورد.
• ارجاع به دکارت، هایدگر و آسیموف کمک می‌کند ریشه‌های فکری بحث‌های امروز بهتر دیده شود.
• این کتاب امکان می‌دهد نسبت میان انسان و فناوری نه در سطح خبرها، بلکه در سطح مفاهیم بنیادی بررسی شود.

خواندن کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هوش مصنوعی، ربات ها و فلسفه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که به فلسفه‌ی تکنولوژی، فلسفه‌ی ذهن و اخلاق علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی پیامدهای انسانی و اخلاقی هوش مصنوعی دقیق‌تر فکر کنند.
• علاقه‌مندان به ربات‌ها و فناوری که فراتر از جنبه‌های فنی، در پی فهم پرسش‌های مفهومی این حوزه هستند.
• پژوهشگران علوم انسانی که نسبت میان زبان، ارتباط، قدرت و فناوری برایشان مهم است.
• کسانی که می‌خواهند بحث‌های مربوط به خودکارسازی، عاملیت و مرز انسان و ماشین را در قالبی جدی دنبال کنند.