کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری

کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری نوشته معصومه اکرمی نسب است و انتشارات ایده های نوآورانه آن را منتشر کرده است. این کتاب از مفاهیم پایه‌ی امنیت اطلاعات شروع می‌کند و بعد به‌سراغ مباحثی مثل نظریه اعداد، نظریه گروه‌ها، تبادل کلید، امضای دیجیتالی، پروتکل‌های صفردانش، پول دیجیتالی، زنجیره قالب‌ها و رای‌گیری الکترونیکی می‌رود. نکته‌ی مهم آن، پیوندزدن مبانی ریاضی با کاربردهای امنیتی است تا مسیر فهم پروتکل‌ها فقط به تعریف‌های کلی محدود نماند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری

کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری نوشته معصومه اکرمی نسب به یکی از مسئله‌های اصلی دنیای دیجیتال پرداخته است: این‌که چگونه می‌توان در یک بستر ناامن، تبادل اطلاعات را تا حد ممکن قابل اعتماد، محرمانه و قابل‌بررسی نگه داشت. متن از همان فصل‌های آغازین، امنیت را فقط به رمزکردن پیام‌ها محدود نمی‌کند و مفاهیمی مثل تهدید، حمله، احراز اصالت، کنترل دسترسی، یکپارچگی داده و دسترس‌پذیری را کنار هم می‌گذارد. به‌این‌ترتیب، خواننده با تصویری گسترده‌تر از امنیت روبه‌رو می‌شود؛ تصویری که هم به ساختار سامانه‌ها مربوط است و هم به رفتار مهاجم، سیاست‌های دسترسی و شیوه‌ی دفاع.
این کتاب در ۱۲ فصل تنظیم شده و مسیر آن از مبانی به‌سمت موضوعات تخصصی‌تر پیش می‌رود. فصل‌های نخست به تعاریف و مفاهیم مقدماتی، نظریه اعداد و نظریه گروه‌ها اختصاص دارند؛ یعنی همان پایه‌هایی که برای فهم بسیاری از سازوکارهای رمزنگاری لازم‌اند. بعد از آن، مباحثی مثل پروتکل‌های ساده‌ی امنیتی، برقراری کلید با الگوریتم‌های متقارن و کلید عمومی، پروتکل دیفی هلمن، الگوریتم الجمال، امضای دیجیتالی، امضاهای کور و وکالتی، پروتکل‌های صفردانش، پول دیجیتالی، زنجیره قالب‌ها و رای‌گیری الکترونیکی مطرح می‌شوند. در پایان هم ضمیمه‌ای حقوقی آمده که جرائم و مجازات‌های مرتبط با فناوری اطلاعات را مرور می‌کند.
این کتاب فقط فهرستی از الگوریتم‌ها و تعریف‌ها نیست. نویسنده تلاش کرده است در هرجا که لازم بوده، مقدمات ریاضی همان مبحث را هم بیاورد تا فهم فصل‌ها به مراجعه‌ی مداوم به منابع دیگر وابسته نباشد. به‌همین دلیل، متن هم‌زمان دو مسیر را پیش می‌برد: از یک‌سو بنیان‌های نظری را توضیح می‌دهد و از سوی دیگر نشان می‌دهد این بنیان‌ها در طراحی پروتکل‌های امنیتی چه نقشی دارند. نتیجه، اثری است که هم به لایه‌ی مفهومی امنیت توجه دارد و هم به سازوکارهای فنی‌ای که پشت تبادل امن داده، امضا، احراز هویت و تراکنش‌های دیجیتال قرار می‌گیرند.

خلاصه کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری

کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری با تعریف امنیت، تهدید و حمله آغاز می‌شود و بعد نشان می‌دهد که پروتکل‌های امنیتی برای پاسخ‌دادن به چه نیازهایی شکل می‌گیرند؛ نیازهایی مثل محرمانگی، صحت داده، احراز اصالت و کنترل دسترسی. سپس مبانی ریاضی لازم، از نظریه اعداد تا نظریه گروه‌ها، مطرح می‌شود تا سازوکار الگوریتم‌ها و پروتکل‌ها روشن‌تر شود. در ادامه، کتاب به نمونه‌های مشخص‌تری مثل تبادل کلید، امضای دیجیتالی، پروتکل‌های صفردانش، پول دیجیتالی، زنجیره قالب‌ها و رای‌گیری الکترونیکی می‌رسد. در مجموع، محور اصلی اثر این است که امنیت فقط یک ابزار یا یک الگوریتم نیست، بلکه مجموعه‌ای از قواعد، محاسبات و تصمیم‌هاست که باید در کنار هم کار کنند.

چرا باید کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم پایه‌ی امنیت اطلاعات را در کنار نمونه‌های مشخص از پروتکل‌ها و کاربردهای آن‌ها قرار می‌دهد.
• خواننده با ارتباط میان مباحث ریاضی مثل نظریه اعداد و نظریه گروه‌ها و سازوکارهای رمزنگاری آشنا می‌شود.
• کتاب فقط به محرمانگی بسنده نمی‌کند و موضوعاتی مثل احراز اصالت، کنترل دسترسی، یکپارچگی و دسترس‌پذیری را هم توضیح می‌دهد.
• فصل‌های مربوط به دیفی هلمن، الجمال، امضای دیجیتالی و صفردانش تصویری روشن‌تر از ابزارهای رایج در امنیت سامانه‌ها به دست می‌دهند.
• بخش‌های مربوط به پول دیجیتالی، زنجیره قالب‌ها و رای‌گیری الکترونیکی نشان می‌دهند این مباحث در چه حوزه‌هایی به‌کار می‌آیند.
• ضمیمه‌ی حقوقی کتاب، پیوند میان امنیت فنی و پیامدهای حقوقی نقض امنیت را هم وارد بحث می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پروتکل های امنیتی و رمزنگاری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی کامپیوتر که می‌خواهند مبانی امنیت و رمزنگاری را منظم‌تر دنبال کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند بدانند پروتکل‌های امنیتی چگونه از احراز هویت، تبادل کلید و صحت داده پشتیبانی می‌کنند.
• کسانی که به پیوند میان ریاضیات و امنیت اطلاعات علاقه دارند و می‌خواهند کاربرد نظریه اعداد و گروه‌ها را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که موضوعاتی مثل امضای دیجیتالی، پول دیجیتالی، زنجیره قالب‌ها و رای‌گیری الکترونیکی برایشان مهم است.
• افرادی که می‌خواهند در کنار مباحث فنی، با بخشی از مسائل حقوقی مرتبط با جرائم رایانه‌ای هم آشنا شوند.