کتاب جز چشم سیاه تو

کتاب جز چشم سیاه تو نوشته سیدمهدی شجاعی، جلد پنجم از مجموعه‌ی «حماسه سجادیه» است و به روزگار امام سجاد می‌پردازد و تقابل دو منطق را پیش چشم می‌گذارد: منطق قدرتی که با سرکوب، تحریف و نمایش پیش می‌رود و منطق حقیقتی که در سکوت، دعا، صبر و تربیت آینده ریشه می‌دواند. متن کتاب از دل روایت‌های گوناگون، هم فضای خفقان را ترسیم می‌کند و هم راه‌های پنهان ماندگاری حقیقت را نشان می‌دهد. انتشارات نیستان هنر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جز چشم سیاه تو

کتاب جز چشم سیاه تو نوشته‌ی سیدمهدی شجاعی روایتی ادبی از دوره‌ای پرتنش در زندگی امام سجاد است؛ دوره‌ای که پس از آشوب‌های بزرگ، میدان رویارویی از نبرد آشکار به نبردی عمیق‌تر و پیچیده‌تر تغییر کرده است. متن از همان آغاز نشان می‌دهد که مسئله فقط شرح مصیبت یا بازگویی رخدادهای تاریخی نیست، بلکه فهمیدن شیوه‌ای از مقاومت است که در ظاهر آرام و خاموش به‌نظر می‌رسد اما در باطن، مشغول حفظ ریشه‌های حقیقت و ساختن فرداست. نویسنده برای نشان‌دادن این وضعیت، صداهای مختلفی را وارد روایت کرده است؛ از راویان نزدیک به خاندان اهل بیت تا چهره‌های وابسته به قدرت و حتی صداهایی که از موضع خصومت سخن می‌گویند.

کتاب جز چشم سیاه تو با همین جابه‌جایی زاویه‌ی دید، تصویری چندوجهی از جامعه‌ای می‌سازد که در آن حکومت با ابزارهایی مثل تحریف دین، کنترل افکار، جنگ‌افروزی، دستکاری بیت‌المال، ساختن مشروعیت و ترساندن مردم کار می‌کند. در کنار این فضا، سیدمهدی شجاعی به چهره‌هایی می‌پردازد که هر کدام به‌ شکلی در حفظ حقیقت سهم دارند؛ از یاران صریح و معترض گرفته تا شاگردان، راویان و دلدادگانی که خاطره، کلام و معرفت را نسل‌به‌نسل منتقل می‌کنند. 

بخش‌هایی از اثر به گفت‌وگوهای طولانی، نقل حکایت، بازخوانی خاطره و تأمل در معنای امامت، عدالت، انتظار و دینداری اختصاص دارد. همین ترکیب باعث شده حال‌وهوای کتاب فقط سوگوارانه یا خطابی نباشد؛ بلکه میان اندوه، خشم، تأمل و امید در رفت‌وآمد باشد. آنچه در پایان این بخش از کتاب برجسته می‌ماند، تصویری از امام سجاد است که به‌ عنوان محور حفظ معنا، حافظ پیوند نسل‌ها و سازنده‌ی افقی دورتر از زمانه‌ی خویش دیده می‌شود.

خلاصه داستان جز چشم سیاه تو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کتاب جز چشم سیاه تو بر این محور می‌چرخد که پس از فاجعه‌های بزرگ، نبرد اصلی فقط در میدان شمشیر ادامه پیدا نمی‌کند. حکومت اموی با خشونت، تبلیغ، تحریف و مدیریت ترس تلاش می‌کند حقیقت را از حافظه‌ی جمعی پاک کند. در برابر آن، امام سجاد راه دیگری را پیش می‌برد؛ راهی که بر شکیبایی، تربیت، روشنگری، حفظ یاد اهل بیت و آماده‌کردن آینده استوار است.

متن کتاب این تقابل را از خلال روایت‌های گوناگون نشان می‌دهد: از افشای سازوکار قدرت و فساد گرفته تا نقل دلدادگی یاران، گفت‌وگوهای معرفتی و حکایت‌هایی که جایگاه امامت را روشن‌تر می‌کنند. حاصل این مسیر، تصویری از مبارزه‌ای آرام اما پیوسته است که در عمق جامعه جریان دارد.

چرا باید کتاب جز چشم سیاه تو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جز چشم سیاه تو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری گسترده از فضای سیاسی و فکری روزگار امام سجاد ارائه می‌دهد و فقط به یک خط روایی محدود نمی‌ماند.
• متن نشان می‌دهد که حفظ حقیقت همیشه از مسیر رویارویی مستقیم نمی‌گذرد و گاهی در صبر، تربیت و انتقال معنا ادامه پیدا می‌کند.
• خواننده با شیوه‌های حکومت در تحریف دین، بهره‌برداری از ترس، جنگ‌افروزی و کنترل افکار آشنا می‌شود.
• کتاب از خلال روایت یاران و نزدیکان، چهره‌ای انسانی‌تر و ملموس‌تر از پیوند عاطفی و اعتقادی با اهل بیت ترسیم می‌کند.
• بخش‌های گفت‌وگومحور و حکایت‌های درون متن، امکان تأمل در موضوعاتی مثل عدالت، امامت، انتظار و مسئولیت را فراهم می‌کنند.

خواندن کتاب جز چشم سیاه تو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جز چشم سیاه تو به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به روایت‌های تاریخی مرتبط با زندگی امام سجاد و فضای پس از کربلا.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان قدرت سیاسی، دین و تحریف شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به متن‌های ادبیِ مبتنی بر گفت‌وگو، خاطره و تعدد راوی علاقه دارند.
• مخاطبانی که در پی فهم معنای صبر، انتظار و مقاومت در شرایط خفقان هستند.
• علاقه‌مندان به آثاری که در آن‌ها شخصیت‌های تاریخی از زاویه‌های مختلف دیده و بازخوانی می‌شوند.

درباره سیدمهدی شجاعی

سیدمهدی شجاعی (متولد ۱۳۳۹) داستان‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس، روزنامه‌نگار و ناشر است. او پس از تحصیل در رشته‌های ادبیات نمایشی و علوم سیاسی، تمرکز خود را بر نویسندگی و آفرینش ادبی قرار داد و در سال ۱۳۷۶ با تأسیس انتشارات نیستان، گامی در جهت نشر آثار برگزیده‌ی معاصر در حوزه‌های داستان، شعر و نمایش‌نامه برداشت. کارنامه‌ی ادبی او دربرگیرنده‌ی آثاری برای گروه‌های سنی کودک، نوجوان و بزرگسال است؛ از جمله آثار او می‌توان به «کشتی پهلوگرفته»، «پدر، عشق، پسر»، «آفتاب در حجاب»، «ضریح چشم‌های تو» و نیز کتاب سیاسی‌، اجتماعی و تمثیلی «دموکراسی یا دموقراضه» اشاره کرد. شجاعی در طول دهه‌ها فعالیت مستمر فرهنگی، افتخارات متعددی از جمله برگزیدگی در همایش چهره‌های ماندگار (۱۳۸۷) و نامزدی جوایز معتبر ادبیات کودک و نوجوان را در کارنامه‌ی خود ثبت کرده است.

بخشی از کتاب جز چشم سیاه تو

«هم میدان کارزار و هم ابزار و ادوات جنگ، دارد دستخوش تغییر و تحوّلی اساسی می‌شود.

بگیر و ببند و کشت‌وکشتار و تجاوز و غارت و حصر و خشنونت، به‌قدر کافی اعمال شده است. کشتن قریب پنج‌هزار نفر در مکه و مدینه توسط مسرف، کار کم و کوچکی نبوده است.

شناسایی تمامی بازماندگان از اصحاب پیامبر و شکنجه و قتل یکایکشان، تجاوز به هزاران زن و دختر در مدینة‌النّبی و تولد هزاران مولود بی‌پدر که به فرزندان حرّه شهرت یافتند، شناسایی هزار زن حامله در مدینه و بیرون‌کشیدن هزار جنین از شکم‌هایشان و کشتن مادر و فرزند پیش چشم دیگری و دیگران و به‌خصوص همسرانشان، سوزاندن و منهدم‌کردن خانهٔ خدا با منجنیق آتشبار و به خاک‌وخون‌کشیدن همهٔ طوافگران و عبادت‌کنندگان خدا، بیعت بندگی گرفتن برای یزید و حذف خدا از همهٔ مناسبات و دهها کار تاریخی دیگر اگر از افتخارات درخشان من نیست، پس چیست؟

در این امور، اعوان و انصار من، به حق، سنگ تمام گذاشته‌اند و بعضاً فوق تصور و توقع من پیش رفته‌اند. اما درست در همین زمان که من تمام لشکرم را در این جبهه متمرکز کرده بودم و به قلع‌وقمع و نابودی دشمن یعنی اهل حقیقت دلخوش بودم، سجّاد تمام قوایش را برای حفظ حقیقت- نفس حقیقت- متمرکز کرده بود.»