کتاب مسئله کنش خدا در جهان

کتاب مسئله کنش خدا در جهان (The Problem of Divine Action in the World) نوشته جوئل آرچر و ترجمه محمدرضا سلامت توسط انتشارات طرح نو منتشر شده است. این کتاب به یکی از پرسش‌های قدیمی و همچنان مهم در فلسفه و الهیات می‌پردازد. اگر خدا در جهان کنش می‌کند، این کنش با قوانین طبیعت، اراده‌ی آزاد انسان و مسئله‌ی شر چه نسبتی دارد؟ نویسنده با تمرکز بر مفهوم معجزه، بحث را از سطح باورهای کلی فراتر می‌برد و به سراغ تعریف‌ها، ایرادها و پیامدهای این ایده می‌رود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسئله کنش خدا در جهان

کتاب مسئله کنش خدا در جهان نوشته‌ی جوئل آرچر اثری است درباره‌ی نسبت خدا، جهان و امکان مداخله‌ی الهی، موضوعی که در سنت‌های دینی و بحث‌های فلسفی همیشه محل اختلاف بوده است. محور اصلی بحث در این کتاب، معجزه به‌عنوان کنش ویژه‌ی خداوند است. نویسنده از همان آغاز نشان می‌دهد که مسئله فقط پذیرش یا انکار معجزه نیست، بلکه پرسش‌های عمیق‌تری در پس آن قرار دارد. قوانین طبیعت دقیقاً چه هستند، آیا رخداد معجزه‌آسا آن‌ها را نقض می‌کند و اگر خدا در جهان دست به کنش بزند، این کنش با نظم جهان و آزادی انسان چگونه جمع می‌شود؟

کتاب مسئله کنش خدا در جهان در چهار فصل تنظیم شده است و هر فصل از زاویه‌ای متفاوت به همین گره فکری نزدیک می‌شود. فصل نخست به تعریف مفاهیم پایه می‌پردازد و میان آفرینش، حفظ و نگهداری جهان، هم‌زمانی علّی، مشیت الهی و کنش ویژه‌ی خداوند تمایز می‌گذارد. فصل دوم ایرادهای علمی و متافیزیکی را بررسی می‌کند، از جمله این ادعا که معجزه با بقای انرژی یا بستار علّی فیزیکی ناسازگار است. فصل سوم به مسئله‌ی باور موجه و نقد استدلال دیوید هیوم درباره‌ی ناموجه بودن باور به معجزه از راه گواهی دیگران اختصاص دارد. فصل چهارم نیز هم به معجزه‌های کتاب مقدس از منظر تاریخ‌نگاری می‌پردازد و هم به این سؤال که معجزه اگر رخ دهد، چه معنایی دارد و به چه چیزی اشاره می‌کند.

کتاب مسئله کنش خدا در جهان فقط مجموعه‌ای از اعتراض‌ها و پاسخ‌ها نیست، بلکه نقشه‌ای از یک مناقشه‌ی گسترده را پیش چشم می‌گذارد. جوئل آرچر نشان می‌دهد که اختلاف بر سر مداخله‌ی الهی، به پیش‌فرض‌های متفاوت درباره‌ی خدا، طبیعت و علیت برمی‌گردد. فضای بحث در این کتاب بیشتر در بافت مسیحی پیش می‌رود و نمونه‌های اصلی نیز از همین سنت می‌آیند، اما پرسش‌های طرح‌شده محدود به یک سنت خاص نمی‌مانند. به همین دلیل، این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند نسبت میان ایمان، عقل، معجزه و نظم جهان را دقیق‌تر بررسی کنند.

خلاصه کتاب مسئله کنش خدا در جهان

کتاب مسئله کنش خدا در جهان می‌کوشد روشن کند وقتی از کنش خدا در جهان سخن گفته می‌شود، دقیقاً از چه چیزی حرف می‌زنیم. جوئل آرچر ابتدا میان آفرینش، حفظ جهان، مشیت الهی و معجزه فرق می‌گذارد و سپس معجزه را به‌عنوان کنش ویژه‌ی خداوند در مرکز بحث قرار می‌دهد. او در ادامه سراغ مهم‌ترین مخالفت‌ها می‌رود. اینکه معجزه با قوانین طبیعت، علم، اراده‌ی آزاد یا شأن الهی ناسازگار است. بخش دیگری از کتاب به این می‌پردازد که آیا می‌توان بر پایه‌ی شواهد و گزارش‌ها به وقوع معجزه باور موجه داشت یا نه. در پایان نیز اهمیت معجزه فقط در رخداد شگفت‌انگیز آن خلاصه نمی‌شود و به معنایی که آن رویداد به‌سوی آن اشاره می‌کند گره می‌خورد.

چرا باید کتاب مسئله کنش خدا در جهان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مسئله کنش خدا در جهان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یکی از بحث‌برانگیزترین مسائل فلسفه‌ی دین را با تمرکز بر مفهوم معجزه به‌صورت دقیق و مسئله‌محور بررسی می‌کند.
• خواننده با تمایز میان آفرینش، حفظ جهان، مشیت الهی و کنش ویژه‌ی خداوند آشنا می‌شود و می‌تواند این مفاهیم را از هم جدا کند.
• این کتاب ایرادهای رایج علیه امکان معجزه را از جنبه‌های الهیاتی، متافیزیکی، علمی و معرفت‌شناختی کنار هم می‌آورد.
• بخش مربوط به نقد دیدگاه دیوید هیوم برای کسانی که به نسبت گواهی، شواهد و باور دینی علاقه دارند، نکات مهمی دارد.
• این کتاب نشان می‌دهد که بحث مداخله‌ی الهی فقط یک مسئله‌ی اعتقادی نیست و به فهم ما از قانون طبیعت، علیت و آزادی انسان هم مربوط می‌شود.
• طرح نمونه‌ها و استدلال‌های گوناگون کمک می‌کند خواننده با صورت‌بندی‌های مختلف این مناقشه در سنت‌های دینی آشنا شود.

خواندن کتاب مسئله کنش خدا در جهان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مسئله کنش خدا در جهان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت خدا، طبیعت و معجزه دقیق‌تر فکر کنند.
• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی دین و الهیات که با مسئله‌ی مداخله‌ی الهی درگیرند.
• کسانی که سؤالاتی درباره‌ی سازگاری معجزه با قوانین طبیعت و علم دارند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به بحث‌های مربوط به علیت، اراده‌ی آزاد و مسئله‌ی شر علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نقدها و دفاعیات مربوط به باور به معجزه را در قالبی استدلالی دنبال کنند.