کتاب چهره خدا

کتاب چهره خدا (سخنرانی‌های گیفورد در سال ۲۰۱۰) با عنوان اصلی (The face of God) نوشته راجر اسکروتن و ترجمه میترا سرحدی است. این کتاب بر پایه‌ی سخنرانی‌های گیفورد شکل گرفته و به یکی از پرسش‌های قدیمی می‌پردازد که همچنان برای انسان امروز مطرح است. در جهانی که علم توضیح‌های گسترده‌ای از طبیعت ارائه می‌دهد، باور به خدا چه جایگاهی پیدا می‌کند؟ اسکروتن بحث را فقط در سطح برهان‌های فلسفی نگه نمی‌دارد و آن را به تجربه، اخلاق، حضور، چهره، رابطه و معنای زیستن پیوند می‌زند. انتشارات طرح نو این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چهره خدا

کتاب چهره خدا نوشته‌ی راجر اسکروتن، متن ویرایش‌شده‌ی سخنرانی‌هایی است که او برای بررسی نسبت میان خدا، انسان و جهان معاصر ارائه کرده است. اسکروتن از همان آغاز نشان می‌دهد که مسئله‌ی اصلی‌اش فقط اثبات یا رد یک گزاره‌ی الهیاتی نیست. او می‌خواهد بپرسد وقتی باور به خدا از مرکز زندگی کنار می‌رود، چه چیزی در نگاه ما به جهان، به دیگری و به خودمان تغییر می‌کند. به همین دلیل، بحث او فلسفه، الهیات، اخلاق، علم و تجربه‌ی انسانی را به هم پیوند می‌دهد و از سطح جدل‌های صرفاً نظری فراتر می‌رود.

کتاب چهره خدا در فصل‌های مختلف به موضوعاتی مانند جهان‌بینی علمی، خداناباوری، مفهوم علت و معنا، استدلال‌های فیلسوفانی مانند کانت، ارسطو، ابن‌سینا و آکویناس و نیز مسئله‌ی حضور خدا در جهان می‌پردازد. راجر اسکروتن در بخشی از کتاب نشان می‌دهد که توضیح علمی درباره‌ی جهان لزوماً به پرسش از معنا پاسخ نمی‌دهد. در بخش‌های دیگر، بحث به زبان، خودآگاهی، ضمیر من، رابطه‌ی من و تو، اخلاق، جماعت دینی و تجربه‌ی دعا کشیده می‌شود. عنوان‌هایی مانند منظری از هیچ‌جا و منظری از جایی هم نشان می‌دهند که کتاب فقط درگیر مفاهیم انتزاعی نیست، بلکه به زاویه‌دید انسان در جهان هم توجه دارد.

کتاب چهره خدا حال‌وهوایی تأملی و استدلالی دارد، اما راجر اسکروتن کوشیده است از پیچیدگی‌های فنی غیرضروری فاصله بگیرد و بحث را به پرسش‌هایی نزدیک کند که در زندگی فکری و اخلاقی انسان حضور دارند. آنچه این کتاب را متمایز می‌کند، تمرکز آن بر مفهوم چهره است، چهره نه‌فقط به‌عنوان صورت انسان، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از حضور، خطاب، قضاوت و رابطه. کتاب از این مسیر به این ایده می‌رسد که مسئله‌ی خدا فقط یک مسئله‌ی نظری نیست، بلکه با شیوه‌ی دیدن جهان و زیستن در کنار دیگران گره خورده است.

خلاصه کتاب چهره خدا

کتاب چهره خدا با این پرسش آغاز می‌شود که آیا جهان‌بینی علمی به‌تنهایی می‌تواند همه‌ی آنچه انسان در جست‌وجویش است را توضیح دهد. راجر اسکروتن در ادامه نشان می‌دهد که توضیح علمی هرچند برای فهم سازوکار جهان ضروری است، به پرسش‌هایی مانند معنا، دلیل، حضور، دعا، اخلاق و رابطه‌ی شخصی با خدا پاسخ کامل نمی‌دهد. او با مرور دیدگاه‌های خداناباورانه و نیز استدلال‌های فلسفی کلاسیک، به‌تدریج بحث را از مسئله‌ی وجود خدا به مسئله‌ی تجربه‌ی خدا می‌برد. در این مسیر، مفاهیمی مانند خودآگاهی، زبان، چهره، جماعت، عشق، قضاوت و خطاب‌کردن دیگری به محور بحث تبدیل می‌شوند.

چرا باید کتاب چهره خدا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چهره خدا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان علم، فلسفه و باور دینی را در قالب بحثی پیوسته و مسئله‌محور بررسی می‌کند.
• نویسنده فقط به برهان‌های سنتی اکتفا نمی‌کند و بحث را به اخلاق، خودآگاهی، زبان و رابطه با دیگری گسترش می‌دهد.
• خواننده با مرور دیدگاه‌هایی از کانت، ارسطو، ابن‌سینا و آکویناس، تصویری فشرده از چند مسیر مهم در خداشناسی فلسفی به دست می‌آورد.
• این کتاب کمک می‌کند تفاوت میان پرسش از علت و پرسش از معنا روشن‌تر دیده شود.
• بحث درباره‌ی چهره، حضور و خطاب، مسیر تازه‌ای برای فکرکردن به مفهوم خدا در زندگی انسانی پیش می‌گذارد.
• کسانی که می‌خواهند خداناباوری معاصر را فقط در سطح شعارها نبینند، در این کتاب با صورت‌بندی دقیق‌تری از آن روبه‌رو می‌شوند.

خواندن کتاب چهره خدا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چهره خدا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی دین که می‌خواهند با یکی از بحث‌های مهم درباره‌ی نسبت خدا و جهان آشنا شوند.
• خوانندگانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی معنا، حضور، دعا و جایگاه باور در زندگی انسانی هستند.
• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، الهیات و علوم انسانی که به گفت‌وگوی میان سنت فلسفی و جهان‌بینی علمی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند استدلال‌های مربوط به خداناباوری و نقد آن را در متنی جدی و پیوسته دنبال کنند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های تأملی درباره‌ی خودآگاهی، اخلاق و رابطه‌ی من و دیگری استقبال می‌کنند.