کتاب تامین اجتماعی

کتاب تامین اجتماعی (چاپ ششم با تجدیدنظر و افزوده‌ها) نوشته مهدی طالب، اثری آموزشی و تحلیلی است که مفاهیم، زمینه‌های شکل‌گیری و کارکردهای نظام‌های حمایتی را از زاویه‌های تاریخی، اجتماعی و اقتصادی بررسی می‌کند. نویسنده فقط به تعریف اصطلاحات بسنده نکرده و از پیوند خانواده، کار، فقر، بیمه، رفاه و مسئولیت دولت و جامعه سخن گفته است. این کتاب را انتشارات دانشگاه امام رضا منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که تأمین اجتماعی فقط یک سازوکار اداری نیست، بلکه پاسخی به دگرگونی‌های عمیق زندگی جمعی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تامین اجتماعی اثر مهدی طالب

کتاب تامین اجتماعی نوشته مهدی طالب، به یکی از موضوعات پایه در علوم اجتماعی و سیاست‌گذاری عمومی می‌پردازد؛ موضوعی که هم به زندگی روزمره مردم مربوط است و هم به ساختارهای کلان جامعه. نویسنده از همان بخش‌های آغازین، واژه‌هایی مانند رفاه اجتماعی، بیمه‌های اجتماعی، خدمات اجتماعی، کمک اجتماعی و معاونت متقابل را از هم تفکیک می‌کند تا روشن شود هرکدام چه جایگاهی در فهم تأمین اجتماعی دارند. متن فقط به تعریف محدود نمی‌ماند و نشان می‌دهد که این مفهوم چگونه در پی دگرگونی خانواده، صنعتی‌شدن، گسترش کار مزدی، مهاجرت و کاهش توان هسته‌های سنتی حمایت، به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است.

کتاب تامین اجتماعی در ادامه، مسیر تحول این حوزه را در چند سطح دنبال می‌کند. بخشی از اثر به زمینه‌های تاریخی و فکری شکل‌گیری نظام‌های تأمین اجتماعی در اروپا و امریکا اختصاص دارد و از نقش انقلاب صنعتی، لیبرالیسم اقتصادی، واکنش‌های اجتماعی و قانون‌گذاری‌های اولیه سخن می‌گوید. بخشی دیگر به سیاست‌ها و نظام‌های تأمین اجتماعی می‌پردازد و خطرات اجتماعی مانند بیماری، ازکارافتادگی، پیری، بیکاری، حوادث ناشی از کار، فوت و عایله‌مندی را در کانون بحث قرار می‌دهد. در فصل‌های بعدی، موضوع‌هایی مانند بیمه درمانی، بیمه بازنشستگی، بیمه بیکاری، کمک‌هزینه‌های خانوادگی، تأمین اجتماعی در دوره‌ی نوین و جایگاه آن در اسناد بین‌المللی بررسی شده‌اند.

کتاب تامین اجتماعی فقط به تجربه‌های جهانی محدود نمی‌شود و بخش مهمی از آن به ایران اختصاص دارد. نویسنده در این بخش از شکل‌های سنتی حمایت، نهادهای جدید، سازمان‌های بیمه‌گر و حمایتی، قوانین مربوط به کارگران و کارکنان دولت و همچنین مسائل گسترش پوشش سخن گفته است. در کنار این مباحث، اثر به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تأمین اجتماعی نیز پرداخته است؛ از نسبت آن با توزیع درآمد و ساخت اقتصادی گرفته تا تأثیرش بر روابط اجتماعی، جمعیت و مهاجرت. در مجموع، این اثر تصویری چندوجهی از مفهومی است که هم ریشه در نیازهای اولیه‌ی زندگی دارد و هم با عدالت اجتماعی، امنیت اقتصادی و انسجام جامعه گره خورده است.

خلاصه کتاب تامین اجتماعی

کتاب تامین اجتماعی از این پرسش آغاز می‌کند که چرا جوامع به نظام‌های حمایتی نیاز پیدا کردند و این نیاز چگونه از دل تغییرات اقتصادی و اجتماعی بیرون آمد. مهدی طالب ابتدا مفاهیم نزدیک به تأمین اجتماعی را توضیح می‌دهد و سپس به سیر تاریخی شکل‌گیری آن، از تضعیف حمایت‌های سنتی خانواده و خویشاوندی تا پیدایش بیمه‌های اجتماعی و مسئولیت‌پذیری دولت‌ها، می‌رسد.

در ادامه، کتاب خطرات اجتماعی اصلی مانند بیماری، بیکاری، بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که هر نظام تأمین اجتماعی چگونه می‌کوشد پیامدهای این وضعیت‌ها را جبران کند. بخش پایانی نیز به تجربه‌ی ایران، نهادهای فعال، قوانین و چالش‌های گسترش پوشش اختصاص دارد.

چرا باید کتاب تامین اجتماعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تامین اجتماعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم نزدیک به تأمین اجتماعی، رفاه اجتماعی، بیمه اجتماعی و خدمات اجتماعی را از هم جدا می‌کند و ابهام‌های رایج را کاهش می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند ریشه‌های تاریخی پیدایش نظام‌های حمایتی را در پیوند با صنعتی‌شدن، کار مزدی و دگرگونی خانواده بهتر بفهمد.
• این اثر خطرات اجتماعی اصلی مانند بیماری، بیکاری، بازنشستگی و ازکارافتادگی را در قالب یک بحث منظم کنار هم قرار می‌دهد.
• این کتاب فقط به تعریف‌ها اکتفا نمی‌کند و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تأمین اجتماعی را در موضوع‌هایی مانند توزیع درآمد، مهاجرت و روابط کار بررسی می‌کند.
• بخش مربوط به ایران، تصویری فشرده از نهادها، قوانین و شکل‌های سنتی و جدید حمایت اجتماعی به دست می‌دهد.
• دانشجویان علوم اجتماعی، مدیریت، حقوق و سیاست‌گذاری می‌توانند از آن به‌عنوان متنی پایه برای فهم چارچوب کلی این حوزه استفاده کنند.

خواندن کتاب تامین اجتماعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تامین اجتماعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علوم اجتماعی که می‌خواهند با مبانی نظری و تاریخی تأمین اجتماعی آشنا شوند.
• پژوهشگران حوزه‌ی رفاه و سیاست‌گذاری که به رابطه‌ی دولت، جامعه و نظام‌های حمایتی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی بیمه‌های اجتماعی، خدمات اجتماعی و تفاوت آن‌ها شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که در پی فهم جایگاه تأمین اجتماعی در ایران و نهادهای مرتبط با آن هستند.
• مخاطبانی که به موضوع‌هایی مانند فقر، بیکاری، بازنشستگی، ازکارافتادگی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر توجه دارند.