کتاب فتح بین النهرین

کتاب فتح بین النهرین (Taking Mesopotamia) سروده جنی لوئیس و ترجمه‌ محمدصادق رئیسی به همت انتشارات سولار منتشر شده است. این اثر جنگ را فقط از زاویه‌ی میدان نبرد نمی‌بیند، بلکه آن را در پیوند با حافظه‌ی خانوادگی، تاریخ بین‌النهرین، حماسه‌ی گیلگمش و زندگی مردم عادی دنبال می‌کند. شعرها میان زمان‌های دور و نزدیک رفت‌وآمد دارند و از دل این جابه‌جایی، تصویری از فقدان، تبعید، ویرانی و ماندگاری خاطره شکل می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فتح بین النهرین

کتاب فتح بین النهرین سروده‌ی جنی لوئیس بر بستری از جنگ، تاریخ و حافظه شکل گرفته است. نقطه‌ی آغاز آن، جست‌وجوی شاعر در گذشته‌ی پدرش است، سربازی که در جبهه‌ی بین‌النهرین حضور داشته و رد او در عکس‌ها، یادها و روایت‌های پراکنده باقی مانده است. همین جست‌وجو، شعرها را از یک سو به تجربه‌ی شخصی سوگ و ازسوی‌دیگر به تاریخ نظامی و سیاسی منطقه پیوند می‌دهد. در این مجموعه، بین‌النهرین فقط یک جغرافیا نیست، سرزمینی است که لایه‌های اسطوره، جنگ، نفت، اشغال و زندگی روزمره در آن روی هم نشسته‌اند.

کتاب فتح بین النهرین از نظر فضاسازی، مدام میان چند زمان حرکت می‌کند: جنگ جهانی اول، جنگ عراق و رخدادهای بعدی و حتی زمان اسطوره‌ای گیلگمش. این جابه‌جایی باعث شده شعرها فقط ثبت یک واقعه نباشند، بلکه گفت‌وگویی میان گذشته و اکنون بسازند. در کنار شعرهایی که تاریخ و میدان نبرد را یادآوری می‌کنند، صداهای دیگری هم حضور دارند، مادران، سربازان، تبعیدی‌ها، زخمی‌ها و کسانی که سهمشان از جنگ، انتظار و فقدان است. ارجاع‌های مکرر به دجله، فرات، بصره، کوت و نیز روایت‌های سومری، به اثر حال‌وهوایی داده که هم تاریخی است و هم سوگ‌نامه‌وار.

کتاب فتح بین النهرین اثر جنی لوئیس در فهرست خود نیز تنوع قابل‌توجهی دارد، از شعرهایی با تاریخ و نام اشخاص تا قطعاتی که به گیلگمش، اینانا و اوتا ناپیشتیم می‌رسند. این تنوع نشان می‌دهد مجموعه فقط بر یک خط پیش نمی‌رود و می‌خواهد از زاویه‌های مختلف به ویرانی، بقا و یادآوری نزدیک شود. درون‌مایه‌ی اصلی اثر، نسبت انسان با جنگ است، نه‌فقط در لحظه‌ی درگیری، بلکه در سال‌های پس از آن، در بدن، زبان، خانواده و حافظه. همین ویژگی، مجموعه را به متنی تبدیل کرده که هم به تاریخ نگاه می‌کند و هم به زخم‌هایی که تاریخ در زندگی آدم‌ها به‌ جا می‌گذارد.

چرا باید کتاب فتح بین النهرین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فتح بین النهرین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب جنگ را از زاویه‌ی تاریخ رسمی و تجربه‌ی شخصی کنار هم نشان می‌دهد.
• شعرها پیوندی روشن میان اسطوره‌های بین‌النهرین و رخدادهای جدیدتر برقرار می‌کنند.
• این مجموعه صدای سربازان، مادران، تبعیدی‌ها و بازماندگان را در کنار هم می‌آورد.
• خواندن این کتاب به درک عمیق‌تر نسبت میان حافظه، سوگ و ویرانی کمک می‌کند.
• تنوع شعرها و تغییر مداوم زمان و موقعیت، تصویری چندوجهی از یک سرزمین زخمی می‌سازد.

خواندن کتاب فتح بین النهرین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فتح بین النهرین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر جهان که به مجموعه‌های مضمون‌محور توجه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت میان جنگ، حافظه و زندگی خانوادگی را در شعر دنبال کنند.
• کسانی که به تاریخ و اسطوره‌های بین‌النهرین علاقه دارند.
• مخاطبانی که از شعرهای چندصدایی و مبتنی‌بر جابه‌جایی زمان لذت می‌برند.
• خوانندگانی که در پی آثاری درباره‌ی سوگ، تبعید و پیامدهای انسانی جنگ هستند.