کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت

کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت (نقد و بررسی با محوریت الغیبه نعمانی) نوشته مژده صالحی، پژوهشی است درباره‌ی نسبت میان تفسیر آیات، روایات مهدوی و دیدگاه‌های اهل سنت، با تمرکز ویژه بر الغیبه نعمانی. نویسنده در این اثر فقط به گردآوری نقل‌ها بسنده نکرده، بلکه کوشیده است اختلاف‌ها و اشتراک‌های دو سنت تفسیری را در موضوعاتی مانند ولادت، غیبت، نشانه‌های ظهور و شیوه‌ی استناد به آیات قرآن روشن‌تر کند. این کتاب را انتشارات مژده بهار منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت اثر مژده صالحی

کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت نوشته مژده صالحی، به یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های مطالعات مهدوی اشاره دارد؛ یعنی جایی که تفسیر قرآن، حدیث و اختلاف برداشت‌های کلامی به هم می‌رسند. محور اصلی اثر بررسی روایات تفسیری مربوط به مهدویت در منابع اهل سنت است و نویسنده این بررسی را با تکیه بر الغیبه نعمانی پیش برده است. از خلال فصل‌های کتاب روشن می‌شود که مسئله فقط پذیرش اصل ظهور منجی نیست، بلکه بحث بر سر هویت مهدی، معنای غیبت، نوع استناد به آیات و اعتبار روایت‌هایی است که در دو سنت اسلامی نقل شده‌اند.

کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت در سه فصل تنظیم شده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و مفاهیمی مانند مهدویت، روایات تفسیری، معرفی الغیبه نعمانی، نسبت این اثر به نعمانی و مسئله‌ی بحران امامت در عصر غیبت را طرح می‌کند. در این بخش، کتاب زمینه‌ی نظری بحث را می‌سازد و نشان می‌دهد که چرا موضوع غیبت و طول عمر امام در تاریخ اندیشه‌ی شیعی به مسئله‌ای جدی تبدیل شده است. فصل دوم سراغ منابع اهل سنت می‌رود و دیدگاه‌های مختلف را درباره‌ی ولادت، غیبت و نشانه‌های ظهور کنار هم می‌گذارد. نام آثاری مانند صحیح مسلم، سنن ابی‌داود، مسند احمد بن حنبل، الدر المنثور و فتح‌القدیر در این بخش دیده می‌شود و نویسنده می‌کوشد از دل آن‌ها تصویری مقایسه‌ای به دست دهد.

کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت در فصل سوم به تحلیل و نقد نزدیک‌تر می‌شود. این بخش هم به روایت‌های الغیبه نعمانی درباره‌ی وجود، غیبت و ظهور امام مهدی می‌پردازد و هم برخی تطبیق‌های تفسیری بر آیات قرآن را بررسی می‌کند؛ از جمله آیه تطهیر، آیة الکرسی و آیه مباهله. فضای کلی اثر پژوهشی و استدلالی است و بیشتر از آنکه به بیان کلیات بسنده کند، در پی روشن‌کردن تفاوت مبانی و شیوه‌های استناد در دو سنت تفسیری است. همین ویژگی باعث می‌شود این کتاب برای کسانی که می‌خواهند بحث مهدویت را در سطح نقل‌های مشهور رها نکنند و به لایه‌های تفسیری و حدیثی آن نزدیک شوند، منبعی قابل‌توجه باشد.

خلاصه کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت

کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت از این نقطه آغاز می‌کند که باور به منجی در سنت اسلامی جایگاهی مهم دارد، اما تفسیر آیات و روایات مربوط به آن یکدست نیست. مژده صالحی ابتدا مفاهیم پایه مانند مهدویت و روایات تفسیری را توضیح می‌دهد و سپس جایگاه الغیبه نعمانی را در میان منابع شیعی بررسی می‌کند. بعد از آن، سراغ منابع اهل سنت می‌رود و روایت‌های مربوط به ولادت، غیبت، ظهور و نشانه‌های آخرالزمان را دسته‌بندی می‌کند. بخش پایانی کتاب به سنجش این روایت‌ها از نظر دلالت و نسبت آن‌ها با آیات قرآن اختصاص دارد و می‌کوشد تفاوت نگاه شیعه و اهل سنت را در موضوع مهدویت روشن‌تر نشان دهد.

چرا باید کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان تفسیر قرآن و روایات مهدوی را در منابع اهل سنت به‌صورت متمرکز بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند اختلاف دیدگاه‌ها درباره‌ی ولادت، غیبت و ظهور امام مهدی را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر الغیبه نعمانی را به‌عنوان محور نقد و مقایسه وارد بحث می‌کند و فقط به نقل پراکنده‌ی روایت‌ها بسنده نمی‌کند.
• فهرست منابع و نام آثار مطرح در کتاب، مسیر مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی مهدویت و تفسیر را روشن‌تر می‌کند.
• بخش‌های مربوط به آیات قرآن نشان می‌دهد که اختلاف‌ها فقط حدیثی نیست و به شیوه‌ی تطبیق و تفسیر آیات هم مربوط می‌شود.

خواندن کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب روایات تفسیری مهدویت در نگاه اهل سنت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویانی که می‌خواهند دیدگاه‌های اهل سنت درباره‌ی مهدویت را از خلال منابع تفسیری و حدیثی بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت الغیبه نعمانی با مباحث غیبت و ظهور کنجکاوی جدی دارند.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت مبانی شیعه و اهل سنت را در تفسیر آیات مرتبط با مهدویت بهتر بفهمند.
• علاقه‌مندان به مباحث کلامی و قرآنی که به‌دنبال مطالعه‌ای متمرکز بر روایت‌های تفسیری هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند از سطح نقل‌های مشهور فراتر بروند و با شیوه‌ی استدلال در این موضوع آشنا شوند.