کتاب تصفیه فاضلاب

کتاب تصفیه فاضلاب (مفاهیم، روش‌های فیزیکی و شیمیایی تصفیه) نوشته سیدمحمدرضا علوی مقدم و شبنم صدری مقدم، به مسئله‌ای می‌پردازد که هم به مهندسی محیط زیست مربوط است و هم به مدیریت منابع آب: اینکه فاضلاب چگونه شناخته می‌شود و با چه روش‌های فیزیکی و شیمیایی می‌توان آلاینده‌های آن را کاهش داد. نویسندگان از کلیات و ویژگی‌های فاضلاب شروع می‌کنند و بعد به دبی، استانداردها و فرایندهای تصفیه‌ی آن می‌رسند. مرکز نشر دانشگاه امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تصفیه فاضلاب

کتاب تصفیه فاضلاب نوشته‌ی سیدمحمدرضا علوی مقدم و شبنم صدری مقدم، به یکی از موضوعات پایه‌ای در مهندسی آب و محیط زیست پرداخته است: شناخت فاضلاب، پیامدهای رهاسازی آن در محیط و شیوه‌های کنترل و تصفیه‌اش. متن از همان ابتدا مسئله را در پیوند با آلودگی آب و خاک، تهدید سلامت انسان و ضرورت استفاده‌ی مجدد از پساب مطرح می‌کند. به‌ همین دلیل، کتاب فقط به معرفی چند فرایند محدود نمی‌شود و پیش از ورود به روش‌های تصفیه، تصویری کلی از جایگاه فاضلاب در چرخه‌ی مدیریت منابع آب ارائه می‌دهد.

کتاب در پنج فصل تنظیم شده است: فصل نخست به کلیات، تاریخچه، وضعیت فاضلاب و مراحل اصلی تصفیه می‌پردازد. فصل دوم دامنه‌ی گسترده‌ای از ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی فاضلاب را بررسی می‌کند؛ از مواد جامد، بو، رنگ و دما گرفته تا شاخص‌هایی مثل BOD، COD، نیتروژن، فسفر و کلیفرم‌ها. در همین بخش، استانداردهای دفع پساب در آب‌های سطحی و زیرزمینی و نیز ضوابط استفاده از پساب در آبیاری، کشاورزی و صنعت هم آمده است. سیدمحمدرضا علوی مقدم و شبنم صدری مقدم در فصل سوم بر دبی فاضلاب، پیش‌بینی جمعیت، برآورد جریان و تحلیل تغییرات آن تمرکز می‌کنند.

کتاب تصفیه فاضلاب در فصل چهارم به سراغ عملیات واحد فیزیکی می‌رود؛ از آشغال‌گیری و دانه‌گیری تا یکنواخت‌سازی جریان، ته‌نشینی و انتقال گاز. فصل پنجم نیز مبانی واکنش‌ها و راکتورها را مقدمه قرار می‌دهد و بعد روش‌های شیمیایی مهم مانند ترسیب شیمیایی، جذب سطحی و ضدعفونی را توضیح می‌دهد. حضور مثال‌های محاسباتی، جدول‌ها، روابط و پرسش‌ها نشان می‌دهد که این کتاب فقط برای آشنایی کلی نوشته نشده و می‌خواهد خواننده را با منطق طراحی، ارزیابی و انتخاب فرایندها هم درگیر کند.

خلاصه کتاب تصفیه فاضلاب

کتاب تصفیه فاضلاب از این پرسش شروع می‌کند که فاضلاب دقیقاً چه ویژگی‌هایی دارد و چرا تخلیه‌ی مستقیم آن به محیط می‌تواند به آلودگی آب، خاک و تهدید سلامت منجر شود. سپس با معرفی شاخص‌های اصلی سنجش کیفیت فاضلاب، مسیر برآورد دبی، شناخت استانداردهای دفع و استفاده مجدد از پساب را روشن می‌کند. 

بخش مهمی از کتاب به عملیات فیزیکی مانند آشغال‌گیری، دانه‌گیری و ته‌نشینی اختصاص دارد و در ادامه، فرایندهای شیمیایی مثل ترسیب، جذب سطحی و ضدعفونی بررسی می‌شوند. دغدغه‌ی اصلی کتاب، پیوند میان شناخت دقیق آلاینده‌ها و انتخاب روش مناسب برای کاهش اثرات آن‌هاست.

چرا باید کتاب تصفیه فاضلاب را بخوانیم؟

• این کتاب تصویری مرحله‌به‌مرحله از شناخت فاضلاب تا انتخاب روش‌های فیزیکی و شیمیایی تصفیه ارائه می‌دهد.
• خواننده با شاخص‌های مهم کیفیت فاضلاب مانند مواد جامد، BOD ،COD، نیتروژن، فسفر و شاخص‌های میکروبی آشنا می‌شود.
• کتاب استانداردهای دفع پساب در آب‌های سطحی، آب‌های زیرزمینی، آبیاری و برخی مصارف صنعتی را یک‌جا گرد آورده است.
• بخش دبی فاضلاب به درک بهتر برآورد جریان، نفوذ و تغییرات دبی در طراحی و بهره‌برداری کمک می‌کند.
• فصل روش‌های فیزیکی، عملیات واحد متداول مانند آشغال‌گیری، دانه‌گیری، ته‌نشینی و انتقال گاز را توضیح می‌دهد.
• فصل روش‌های شیمیایی، مبانی راکتورها، سینتیک واکنش، ترسیب شیمیایی، جذب سطحی و ضدعفونی را کنار هم قرار می‌دهد.
• مثال‌ها، روابط و جدول‌ها امکان مرور مفهومی و حل مسئله را همزمان فراهم می‌کنند.

خواندن کتاب تصفیه فاضلاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تصفیه فاضلاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مهندسی عمران و مهندسی محیط زیست که می‌خواهند مبانی تصفیه‌ی فاضلاب را دقیق‌تر دنبال کنند.
• دانشجویان مهندسی شیمی و مهندسی بهداشت محیط که با شاخص‌های کیفیت فاضلاب و فرایندهای تصفیه سروکار دارند.
• کارشناسان صنعت آب و فاضلاب که به مرور استانداردها، پارامترها و عملیات واحد نیاز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی استفاده مجدد از پساب و محدودیت‌های آن در آبیاری و دفع شناخت روشن‌تری به دست آورند.
• کسانی که به مباحث محاسباتی دبی، ته‌نشینی، واکنش‌های شیمیایی و ارزیابی کیفیت فاضلاب علاقه دارند.