کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود ۱۸۵۹-۱۷۲۲ میلادی

کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی نوشته خوآن ریکاردو کول و ترجمه مهرداد رمضان نیا است که انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این کتاب تاریخ شکل‌گیری و گسترش تشیع در آود را فقط از زاویه‌ی عقیده بررسی نمی‌کند، بلکه پیوند میان علما، حکومت، طبقات اجتماعی و شبکه‌های فکری ایران و عراق را هم دنبال می‌کند. تمرکز کتاب بر این است که چگونه یک جماعت مذهبی در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی به نهادهای رسمی، مرجعیت دینی و مناسبات تازه‌ی قدرت رسید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود ۱۸۵۹-۱۷۲۲ میلادی

کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی نوشته خوآن ریکاردو کول پژوهشی تاریخی درباره‌ی آود در شمال هند است؛ منطقه‌ای که در آن تشیع امامی از یک حضور محدود به نیرویی اثرگذار در حکومت، نهادهای دینی و روابط اجتماعی تبدیل شد. نویسنده فقط به شرح رویدادها بسنده نکرده و می‌کوشد نشان دهد پیوند میان مذهب و قدرت چگونه ساخته می‌شود. در این مسیر، آود جدا از ایران و عراق دیده نمی‌شود، بلکه در شبکه‌ای گسترده از مهاجرت علما، سفرهای زیارتی، مبادله‌ی اندیشه‌ها و انتقال الگوهای نهادی قرار می‌گیرد.
کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی در ۴ بخش تنظیم شده است. بخش نخست به پیشینه‌ی تشیع در ایران، عراق و جنوب آسیا و زمینه‌های برآمدن حکومت شیعی در آود می‌پردازد. بخش دوم سراغ ریشه‌های اجتماعی تشیع در میان گروه‌های مختلف مسلمانان می‌رود و از شکل‌گیری آیین‌ها، نهادهای رسمی و جایگاه روحانیت سخن می‌گوید. بخش سوم بر رشد اصولیون، نزاع آنان با اخباریون، برپایی نماز جمعه، تأسیس حوزه و محکمه‌های شیعی و گسترش اقتدار علما تمرکز دارد. بخش چهارم نیز روابط شیعیان با سنی‌ها، هندوها و بریتانیایی‌ها را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که هویت مذهبی در برخورد با دیگر جماعت‌ها چه صورت‌هایی پیدا می‌کند.
کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی از دل منابع متنوعی مثل تذکره‌ها، وقایع‌نامه‌ها، متون فقهی و کلامی، اسناد حکومتی و گزارش‌های آرشیوی ساخته شده است. اهمیت این کتاب در این است که تشیع آود را نه به‌عنوان موضوعی حاشیه‌ای، بلکه به‌عنوان نمونه‌ای روشن از دگرگونی یک جماعت مذهبی به ساختاری نهادینه بررسی می‌کند. در این میان، بحث‌هایی مثل مرجعیت، تقلید، مناسک عزاداری، حمایت مالی حکومت از علما و اثر مداخله‌ی استعماری نیز جای مهمی دارند و فضای فکری کتاب را از یک تاریخ صرفاً سیاسی فراتر می‌برند.

خلاصه کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود ۱۸۵۹-۱۷۲۲ میلادی

کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی روندی را دنبال می‌کند که در آن تشیع امامی در آود به‌تدریج از سطح باورها و آیین‌ها فراتر می‌رود و به بخشی از سازمان سیاسی و اجتماعی منطقه بدل می‌شود. نویسنده از زمینه‌های خاورمیانه‌ای این تحول آغاز می‌کند و سپس نشان می‌دهد که چگونه مهاجرت علما، رقابت اصولیون و اخباریون، پشتیبانی حکومت، شکل‌گیری نهادهایی مانند نماز جمعه و محکمه‌های شیعی و نیز مناسبات میان طبقات اجتماعی، به تثبیت اقتدار مذهبی انجامید. در ادامه، کتاب به رابطه‌ی شیعیان با سنی‌ها، هندوها و قدرت بریتانیا می‌رسد و روشن می‌کند که هویت مذهبی در آود چگونه در متن کشمکش‌های سیاسی و اجتماعی صورت‌بندی شد.

چرا باید کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود ۱۸۵۹-۱۷۲۲ میلادی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان تشیع، حکومت و ساختار اجتماعی آود را در یک قاب تاریخی روشن می‌کند.
• خواننده با نقش علما، مرجعیت دینی و فرایند نهادینه‌شدن تشیع در شمال هند آشنا می‌شود.
• این کتاب نشان می‌دهد ارتباط آود با ایران و عراق فقط فکری نبود و به شبکه‌های آموزشی، زیارتی و مالی هم گره می‌خورد.
• بحث اصولیون و اخباریون در این کتاب به‌صورت تاریخی و در نسبت با قدرت سیاسی بررسی شده است.
• این اثر روابط شیعیان با سنی‌ها، هندوها و بریتانیا را کنار هم می‌گذارد و تصویری چندوجهی از جامعه‌ی آود می‌سازد.
• مطالعه‌ی این کتاب برای فهم ریشه‌های شکل‌گیری نهادهای شیعی و اقتدار روحانی در یک منطقه‌ی مهم سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ریشه های تشیع شمال هند در ایران و عراق، مذهب و حکومت در اود 1859-1722 میلادی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ تشیع که می‌خواهند تحولات شمال هند را در پیوند با ایران و عراق دنبال کنند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی مذهب و حکومت در جوامع اسلامی علاقه دارند.
• پژوهشگران و دانشجویان تاریخ، مطالعات دینی و مطالعات جنوب آسیا که به نمونه‌های منطقه‌ای توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش علما، مرجعیت و نهادهای مذهبی در شکل‌گیری قدرت اجتماعی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که به روابط میان جماعت‌های مذهبی و اثر حضور بریتانیا در دگرگونی‌های اجتماعی آود توجه دارند.