کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر

کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر نوشته احمدرضا اخوت، نسبت میان حیات انسان، توجه نفس، رحمت الهی و ذکر را در قالب یک نقشه‌ی مفهومی تشریح می‌کند و نشان می‌دهد که ذکر فقط یاد زبانی نیست و با مراتب حیات، علم، قدرت، قصد، حب و توبه هم پیوند دارد. نشر قرآن و اهل بیت نبوت(ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت (ع)، این پژوهش را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر

کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر نوشته‌ی احمدرضا اخوت به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌ها در انسان‌شناسی دینی پرداخته است: انسان چگونه با مبدأ هستی پیوند دارد و این پیوند در زندگی او چه صورتی پیدا می‌کند؟ پاسخ کتاب در مفهوم ذکر متمرکز شده است. ذکر در این‌جا فقط به معنای یادکرد لفظی نیست، بلکه به‌ عنوان نوعی توجه نفس، بیداری درونی، رجوع به حق و زمینه‌ی دریافت رحمت معرفی می‌شود.

این کتاب در ۱۰ درس تنظیم شده و هر درس بخشی از این نقشه را پیش می‌برد. کتاب از تعریف‌های ساده فراتر می‌رود و می‌کوشد شبکه‌ای از مفاهیم مرتبط را در کنار هم قرار دهد. در این مسیر، آیات سوره‌های مریم، بقره، آل‌عمران، اعراف و ق و نیز مناجات خمسه‌عشر امام سجاد به‌ عنوان میدان مطالعه و استخراج نکته‌ها به کار رفته‌اند.

کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر حال‌وهوایی آموزشی و تأملی دارد. متن، بیشتر به‌ صورت گزاره‌های پی‌درپی، نمودارهای مفهومی و تمرین برای مطالعه‌ی آیات و دعاها پیش می‌رود. احمدرضا اخوت بر این نکته پافشاری کرده که حیات انسان با علم و قدرت گره خورده و بهره‌مندی از مراتب بالاتر حیات بدون ذکر ممکن نیست. از دل این نگاه، مفاهیمی مانند غفلت، نسیان، توبه، انابه، اوب، شاکله، الهام، وسوسه، تقوا و فجور هم در نسبت با توجه نفس معنا پیدا می‌کنند.

خلاصه کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر

کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر با این فرض آغاز می‌شود که انسان برای بقا و رشد، پیوسته به هستی‌آفرین متصل است و این اتصال در ساحت انسانی به‌ شکل ذکر و توجه نفس آشکار می‌شود. نویسنده در ادامه توضیح می‌دهد که حیات، علم و قدرت از هم جدا نیستند و هر مرتبه از حیات انسان با نوعی آگاهی و توان همراه است. 

کتاب سپس نشان می‌دهد که ذکر چگونه مراتب نفس را فعال می‌کند و غفلت و نسیان چگونه به محرومیت از رحمت و کاهش حیات می‌انجامند. در بخش‌های بعدی، بحث به سوی قصد، رغبت، خوف، رجا، توبه و حب می‌رود تا روشن شود که جهت‌گیری‌های درونی انسان چگونه با ذکر پیوند می‌خورند و ساختار وجودی او را شکل می‌دهند.

چرا باید کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان ذکر، حیات، علم و قدرت را در یک چارچوب پیوسته توضیح می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند معنای توجه نفس و نسبت آن با غفلت، نسیان و توبه را دقیق‌تر بفهمد.
• این اثر برای فهم پیوند آیات قرآن و دعاها با مسئله‌ی ساختار درونی انسان مفید است.
• کتاب نشان می‌دهد مفاهیمی مانند خوف، رجا، رغبت و حب چگونه در مسیر رشد یا اختلال انسان نقش دارند.
• نمودارها و تقسیم‌بندی‌های کتاب به سامان‌دادن مفاهیم پراکنده در ذهن کمک می‌کنند.

خواندن کتاب ساختار وجودی انسان از منظر ذکر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• خوانندگانی که به مباحث انسان‌شناسی قرآنی و نسبت انسان با هدایت علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند مفهوم ذکر را فراتر از یاد زبانی و در پیوند با حیات و توجه نفس بررسی کنند.
• مخاطبانی که از مطالعه‌ی کتاب‌های مبتنی بر آیات، دعاها و گزاره‌های مفهومی استقبال می‌کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی مفاهیمی مانند توبه، انابه، شاکله، تقوا و غفلت مطالعه می‌کنند.
• کسانی که به‌ دنبال ترسیم یک نقشه‌ی کلی از مراتب درونی انسان در نگاه دینی هستند.

درباره احمدرضا اخوت

احمدرضا اخوت (متولد ۱۳۴۷) مدرس دانشگاه تهران، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در حوزه‌ی تدبر در قرآن کریم و سیره‌ی اهل بیت است. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته‌ی زیست‌گیاهی از دانشگاه تهران دریافت کرده و بنیان‌گذار و عضو هیئت‌علمی مدرسه‌ی دانشجویی قرآن و عترت دانشگاه تهران است. فعالیت‌های او عمدتاً بر آموزش آموزه‌های قرآنی و تربیت مربیان و معلمان تربیتی تمرکز دارد.

اخوت تألیف کتب و مقالاتی را در زمینه‌ی کاربرد قرآن در حوزه‌هایی مانند روان‌شناسی، تربیت فرزند، نظام خانواده و جامعه‌ی اسلامی در کارنامه دارد. از جمله آثار مکتوب او می‌توان به کتاب‌های «از زیارت تا ملاقات با خدا»، «پرورش تفکر بنیادی»، «مبانی و مهارت‌های برنامه‌ریزی»، «پرورش تفکر قرآنی»، «نیاز در ساختار انسان» و «درمانگری افسردگی مبتنی‌بر قرآن» اشاره کرد.