کتاب در تکاپوی آزادی (جلد اول)

«در تکاپوی آزادی» جلد اول مجموعه دوجلدی «سیری در زندگی، آثار و افکار مهندس مهدی بازرگان» به قلم حسن یوسفی اشکوری است. بی‌گمان مهندس بازرگان نمادی از تاریخ معاصر ایران است. چرا که او ۸۷ سال زیست و این دوران نیز از حساسترین دوران اخیر تاریخ کشور ما بوده‌است. یعنی دوران مشروطیت تا انقلاب بزرگ‌ اسلامی ایران و به‌ویژه پانزده سال مهم دوران پس از انقلاب. در جلد اول و قسمت نخست این کتاب درباره زندگی و تحصیلات و فعالیت‌های سیاسی و فکر مهندس بازرگان می‌خوانید: بازرگان در یک خانواده مذهبی اصیل و نیمه‌مرفه آذربایجانی زاده شد. پدرش حاج عباسقلی‌آقا تبریزی (۱۲۴۷ تا ۱۳۳۳ ش) فرزند حاج کاظم بود که به «آقاتبریزی»، «تجارتی» و «اسلامبولچی» نیز شهرت داشت. حاج عباسقلی آقا در تبریز زاده شده بود ولی در ۱۸ سالگی به تهران آمد و در این شهر ماندگار و ساکن شد. پدرم بنابر معمول آن زمان که مراکز تحصیلی عمومی جز مکتب خانه وجود نداشت، آن هم چند سالی‌که خواندن قرآن و گلستان و امثال آن‌را یاد بگیرند، صاحب خط و سواد بود و به‌قدر کافی آشنایی با زبان فارسی و عربی داشت و در مکاتبه مسلط بود... ابوی مرحوم ابتدا در زادگاهش تبریز به اشتغال پدرش یعنی تجارت پرداخت و چون برای فعالیت کسبی به تهران، که جمعیت بیشتری داشت و مرکز ثقل اقتصادی و سیاسی کشور بود، آمد، مادر و برادران و خواهران خود را نیز به همراه آورد. با حصول استطاعت در سنین جوانی به حج مشرف شد و پس از مراجعت از این سفر، که تقریباً یک سال طول می‌کشید، با دختری از خانواده روحانی، که با فاصله سه پشت با هم عموزاده بودند، ازدواج کرد. نام مادرم صدیقه و دختر ارشد حاج رئیس الذاکرین بود...