کتاب طرحواره های من و کودکم

کتاب طرحواره های من و کودکم نوشته راضیه زنگنه است و انتشارات قلم محقق آن را منتشر کرده است. این کتاب به رابطه‌ی مادر و کودک از زاویه‌ی طرحواره‌ها نگاه می‌کند؛ یعنی الگوهای ذهنی و عاطفی‌ای که از تجربه‌های اولیه شکل می‌گیرند و بعدتر بر احساس امنیت، اعتماد، شیوه‌ی تربیت و کیفیت ارتباط اثر می‌گذارند. نویسنده از مفاهیم پایه شروع می‌کند و بعد به شناسایی طرحواره‌ها، عوامل فرهنگی و خانوادگی، نمونه‌های تحلیلی و شیوه‌های مقابله با الگوهای منفی می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طرحواره های من و کودکم

کتاب طرحواره های من و کودکم نوشته راضیه زنگنه به موضوعی می‌پردازد که در متن، هسته‌ی بسیاری از تجربه‌های عاطفی و تربیتی معرفی شده است: رابطه‌ی مادر و کودک و الگوهای ذهنی‌ای که در این رابطه شکل می‌گیرند. نویسنده توضیح می‌دهد که طرحواره‌ها فقط چند باور پراکنده نیستند، بلکه چارچوب‌هایی هستند که از تجربه‌های نخستین، فضای خانواده، شیوه‌ی مراقبت، فشارهای اجتماعی و وضعیت روانی مادر و کودک اثر می‌پذیرند. از همین‌جا کتاب وارد بحثی می‌شود که هم به ریشه‌های شکل‌گیری این الگوها توجه دارد و هم به پیامدهای آن‌ها در اعتماد، احساس امنیت، وابستگی، کنترل‌گری، اضطراب و کیفیت پیوند عاطفی.
کتاب طرحواره های من و کودکم از نظر محتوا به ۳ بخش و ۱۸ فصل تقسیم شده است. فصل‌های آغازین به مفاهیم پایه، تاریخچه‌ی نظریه‌ها، نقش طرحواره‌ها در هویت مادر و کودک و عوامل اثرگذار بر شکل‌گیری آن‌ها اختصاص دارند. در ادامه، فصل‌هایی درباره‌ی انواع طرحواره‌های مادر و کودک، مدل‌های ارزیابی، اصول شناسایی، ابزارهای مصاحبه و ارزیابی، الگوهای سالم و مخرب و نقش عوامل فرهنگی و اجتماعی آمده است. بخش پایانی هم به تغییر و مقابله می‌رسد و موضوعاتی مثل تقویت طرحواره‌های مثبت، آموزش مهارت‌های مقابله، نقش روان‌درمانی، مداخلات گروهی، مداخله در خانواده و پیگیری اثر بخشی را مطرح می‌کند.
کتاب طرحواره های من و کودکم فقط روی تعریف مفاهیم توقف نمی‌کند و مدام میان نظریه و موقعیت‌های واقعی رفت‌وآمد دارد. در متن، از تفاوت طرحواره‌های مادر و کودک، اثر تجربه‌های کودکی مادر، فشارهای محیطی، سبک‌های فرزندپروری و حتی زمینه‌های فرهنگی صحبت شده است. همین گستردگی باعث می‌شود کتاب بیشتر شبیه نقشه‌ای برای فهم رابطه باشد؛ نقشه‌ای که نشان می‌دهد بعضی تنش‌ها یا سوءبرداشت‌ها از کجا می‌آیند و چرا تغییر آن‌ها به زمان، آگاهی و تمرین نیاز دارد.

خلاصه کتاب طرحواره های من و کودکم

کتاب طرحواره های من و کودکم توضیح می‌دهد که الگوهای ذهنی و عاطفی مادر و کودک چگونه در بستر تجربه‌های اولیه، روابط خانوادگی، شرایط فرهنگی و فشارهای زندگی شکل می‌گیرند و بعد بر رفتار، احساس و نوع ارتباط اثر می‌گذارند. نویسنده ابتدا مفهوم طرحواره و تفاوت طرحواره‌های مادر و کودک را روشن می‌کند، سپس به سراغ عوامل شکل‌دهنده، نشانه‌های الگوهای ناسالم، شیوه‌های ارزیابی و نمونه‌های تحلیلی می‌رود. در بخش‌های بعدی، کتاب بر تغییر تمرکز می‌کند و از آموزش مهارت‌های مقابله، تقویت الگوهای مثبت، نقش درمان و اهمیت محیط‌های حمایتی حرف می‌زند. محور اصلی اثر این است که شناخت این الگوها می‌تواند به فهم دقیق‌تر رابطه‌ی مادر و کودک و اصلاح چرخه‌های تکرارشونده کمک کند.

چرا باید کتاب طرحواره های من و کودکم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طرحواره های من و کودکم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان تجربه‌های اولیه، باورهای مادر و واکنش‌های کودک را به‌صورت جزئی بررسی می‌کند.
• خواننده با ۱۸ فصل موضوعی، از مفاهیم پایه تا ارزیابی و مداخله، تصویری مرحله‌به‌مرحله از بحث به دست می‌آورد.
• کتاب به شناسایی تفاوت طرحواره‌های مادر و کودک کمک می‌کند و آن‌ها را درهم ادغام نمی‌کند.
• بخش‌های مربوط به عوامل فرهنگی، اجتماعی و خانوادگی نشان می‌دهند که رابطه‌ی مادر و کودک فقط یک مسئله‌ی فردی نیست.
• فصل‌های پایانی، مسیر تغییر الگوهای منفی و تقویت الگوهای مثبت را در سطح فردی، خانوادگی و درمانی دنبال می‌کنند.
• طرح نمونه‌های موردی و ابزارهای ارزیابی، فهم مفاهیم نظری را ملموس‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طرحواره های من و کودکم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مادرانی که می‌خواهند ریشه‌ی بعضی تنش‌ها، نگرانی‌ها یا الگوهای تکرارشونده در رابطه با فرزند را بهتر بشناسند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان روان‌شناسی که به موضوع طرحواره‌ها و رابطه‌ی مادر و کودک توجه دارند.
• مشاوران، مربیان و فعالان حوزه‌ی خانواده که با مسائل عاطفی و تربیتی مادران و کودکان سروکار دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نقش تجربه‌های کودکی، سبک فرزندپروری و فشارهای محیطی را در شکل‌گیری الگوهای رفتاری بررسی کنند.
• کسانی که به مباحث ارزیابی، مصاحبه، مداخله‌ی خانوادگی و تقویت الگوهای سالم در روابط نزدیک علاقه دارند.