کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان

کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان نوشته راضیه زنگنه است و انتشارات قلم محقق آن را منتشر کرده است. این کتاب به ریشه‌ی رفتارهایی مثل لجبازی، انزوا، اضطراب، خشم و احساس ناکامی در سنین رشد نزدیک می‌شود و توضیح می‌دهد که این واکنش‌ها فقط رفتارهای پراکنده نیستند، بلکه می‌توانند به طرحواره‌ها و نیازهای هیجانی برآورده‌نشده مربوط باشند. نویسنده از تشخیص طرحواره‌ها تا رابطه‌ی درمانی، کار با والدین و تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری را کنار هم آورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان

کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان نوشته راضیه زنگنه به یکی از موضوعات مهم در روان‌شناسی رشد می‌پردازد: اینکه الگوهای هیجانی و رفتاری کودکان و نوجوانان چگونه شکل می‌گیرند و چرا بعضی واکنش‌ها بارها تکرار می‌شوند. متن از همان ابتدا بر این نکته تکیه دارد که رفتارهایی مثل پرخاشگری، کناره‌گیری، اضطراب، لجبازی یا احساس بی‌کفایتی را نمی‌توان فقط در سطح ظاهر بررسی کرد. نویسنده ریشه‌ی این وضعیت‌ها را در طرحواره‌های ناسازگار اولیه، نیازهای هیجانی بنیادین و تجربه‌های آغازین زندگی جست‌وجو کرده است. در این مسیر، مفاهیمی مثل رهاشدگی، بی‌اعتمادی، نقص و شرم، وابستگی، شکست و محرومیت هیجانی مطرح می‌شوند و ارتباط آن‌ها با روابط خانوادگی، محیط رشد و شیوه‌های پاسخ‌گویی به نیازهای کودک توضیح داده می‌شود.
این کتاب فقط به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و ساختار آن به‌صورت سه بخش اصلی پیش می‌رود. بخش نخست به مبانی نظری، تشخیص طرحواره‌ها، نیازهای هیجانی و الگوهای مقابله‌ای ناکارآمد مثل تسلیم، اجتناب و جبران افراطی اختصاص دارد. بخش دوم سراغ فرایند درمان می‌رود و از رابطه‌ی درمانی امن، بازوالدگری حد و مرزدار، تکنیک‌های شناختی، تصویرسازی ذهنی، ایفای نقش و مداخلات رفتاری حرف می‌زند. بخش سوم هم کاربردهای تخصصی‌تر را دربر می‌گیرد؛ از مشکلات رفتاری رایج و اختلالات هیجانی تا اختلالات خوردن، خودآسیب‌رسانی، موانع درمان، پیشگیری از بازگشت طرحواره‌ها و ادغام این رویکرد با شیوه‌های دیگر. یکی از نکات مهم این کتاب، توجه مداوم به نقش والدین و خانواده است؛ یعنی درمان فقط در اتاق درمان متوقف نمی‌شود و تغییر پایدار بدون همراهی محیط زندگی کودک یا نوجوان کامل نمی‌شود.

خلاصه کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان

کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان توضیح می‌دهد که بسیاری از دشواری‌های رفتاری و هیجانی در سنین رشد، از الگوهای عمیق‌تری سرچشمه می‌گیرند که در پاسخ به نیازهای برآورده‌نشده شکل گرفته‌اند. نویسنده ابتدا مبانی طرحواره‌درمانی را شرح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد که طرحواره‌ها در کودکان و نوجوانان چگونه خود را در قالب اضطراب، خشم، انزوا، وابستگی، افت تحصیلی یا روابط ناپایدار نشان می‌دهند. بعد از این مرحله، کتاب به ابزارهای تشخیص، شیوه‌ی برقراری رابطه‌ی درمانی، بازوالدگری، تکنیک‌های شناختی و هیجانی، مداخلات رفتاری و نقش خانواده می‌رسد. در ادامه نیز کاربرد این رویکرد در مورد مشکلاتی مثل پرخاشگری، افسردگی، اختلالات خوردن و خودآسیب‌رسانی بررسی شده است.

چرا باید کتاب شناخت و درمان طرحواره های کودک و نوجوان را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان رفتارهای روزمره‌ی کودک و نوجوان و طرحواره‌های زیربنایی را روشن می‌کند.
• خواننده با نیازهای هیجانی بنیادین و نقش آن‌ها در شکل‌گیری الگوهای ناسازگار آشنا می‌شود.
• کتاب فقط به تشخیص محدود نمی‌شود و تکنیک‌های شناختی، هیجانی و رفتاری را هم توضیح می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به رابطه‌ی درمانی و بازوالدگری، جایگاه درمانگر و والدین را دقیق‌تر مشخص می‌کند.
• فصل‌های پایانی نشان می‌دهند که این رویکرد در مورد اضطراب، افسردگی، پرخاشگری و خودآسیب‌رسانی چگونه به کار می‌آید.
• مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که می‌خواهند از سطح نشانه‌ها عبور کنند و به ریشه‌ی مشکلات برسند، شناخت منظم‌تری فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• والدینی که می‌خواهند ریشه‌ی هیجانی رفتارهایی مثل لجبازی، انزوا، اضطراب یا خشم را بهتر بشناسند.
• مشاوران و درمانگرانی که با کودکان و نوجوانان کار می‌کنند و به دنبال آشنایی دقیق‌تر با طرحواره‌درمانی هستند.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند ارتباط طرحواره‌ها، نیازهای هیجانی و الگوهای مقابله‌ای را در سنین رشد بررسی کنند.
• مربیان و فعالان آموزشی که با مشکلات رفتاری و هیجانی دانش‌آموزان روبه‌رو هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نقش خانواده و محیط را در شکل‌گیری و تداوم مشکلات روانی کودک و نوجوان بهتر درک کنند.