کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان

کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان نوشته ماجد کاظمی، اثری عربی درباره‌ی نسبت میان میراث حدیثی شیعه و نقد فلسفه و عرفان است. نویسنده در این کتاب با گردآوری نقل‌قول‌ها، گزارش‌های رجالی و بخش‌هایی از آثار عالمان و اصحاب ائمه، می‌کوشد نشان دهد این جریان فکری در نگاه شماری از چهره‌های شیعی چگونه ارزیابی شده است. این کتاب را انتشارات چتر دانش منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان

کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان نوشته ماجد کاظمی بر یک ادعای روشن بنا شده است: در میان اصحاب ائمه و گروهی از عالمان شیعه، موضعی انتقادی نسبت به فلسفه و عرفان وجود داشته و این موضع در منابع حدیثی، کلامی و رجالی بازتاب یافته است. متن از همان مقدمه، مقصود خود از فلسفه و عرفان را مشخص می‌کند؛ فلسفه به‌معنای مجموعه‌ای از باورهای منسوب به سنت یونانی مانند قدم عالم و صدور، و عرفان به‌معنای جریانی نزدیک به تصوف و آموزه‌هایی مانند وحدت وجود. همین تعریف آغازین، مسیر بحث را تعیین می‌کند و نشان می‌دهد نویسنده بیشتر در پی مستندسازی یک موضع اعتقادی است تا طرح گفت‌وگویی تطبیقی میان مکاتب مختلف.
کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان ساختاری فهرست‌وار و استنادی دارد. بخش عمده‌ی آن از نام‌ها، نقل‌ها و ارجاع‌ها شکل گرفته است؛ از هشام بن حکم، زراره و حماد بن عیسی تا کلینی، شیخ صدوق، شیخ مفید، قطب‌الدین راوندی، علامه حلی، شهید ثانی، مجلسی، حر عاملی و محمد باقر صدر. نویسنده در هر بخش، عباراتی از این چهره‌ها یا گزارش‌هایی درباره‌ی آثارشان می‌آورد تا نشان دهد نقد فلسفه، منطق یونانی، تصوف یا برخی مبانی عرفانی در سنت شیعی سابقه‌دار بوده است. در کنار این نقل‌ها، اشاره به کتاب‌هایی مانند التوحید، الکافی، نهج الحق، بحار الانوار و آثار رجالی، فضای کتاب را به‌سمت منبع‌شناسی و جدل اعتقادی می‌برد. حال‌وهوای اثر، پژوهشی و درعین‌حال صریح است؛ یعنی هم بر استناد تکیه دارد و هم در داوری‌های نقل‌شده، لحن تند و مرزبندی اعتقادی را پنهان نمی‌کند. برای کسانی که می‌خواهند با بخشی از مناقشه‌های درون‌سنتی شیعه درباره‌ی فلسفه، عرفان، تصوف و نسبت آن‌ها با حدیث و کلام آشنا شوند، این کتاب تصویری فشرده از یک موضع مشخص فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان

کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان مجموعه‌ای از نقل‌قول‌ها و شواهدی است که می‌خواهد یک خط فکری معین را دنبال کند: مخالفت شماری از اصحاب ائمه و عالمان شیعه با مبانی فلسفه و عرفان. نویسنده ابتدا معنای موردنظر خود از این دو اصطلاح را توضیح می‌دهد و سپس با آوردن نمونه‌های متعدد از آثار حدیثی، کلامی و رجالی، به موضوعاتی مانند قدم عالم، صدور، وحدت وجود، اتحاد، تأویل برخی مفاهیم دینی و نسبت تصوف با آموزه‌های شیعی می‌پردازد. پیام اصلی این کتاب دفاع از مرجعیت حدیث و کلام امامی در برابر دیدگاه‌هایی است که نویسنده آن‌ها را بیرون از این چارچوب می‌داند.

چرا باید کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مجموعه‌ای از نقل‌ها و ارجاع‌های پراکنده درباره‌ی نقد فلسفه و عرفان در منابع شیعی را یک‌جا گرد آورده است.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند با نام‌ها و آثار چهره‌های مختلفی آشنا شود که در این مناقشه‌ی اعتقادی حضور دارند.
• این کتاب نشان می‌دهد بحث درباره‌ی فلسفه، تصوف و مبانی عرفانی در سنت شیعی فقط یک موضوع نظری نبوده و به مباحث توحید، معاد و نبوت هم پیوند خورده است.
• این اثر برای بررسی نوع استدلال‌های مبتنی بر حدیث، رجال و کلام در رد برخی دیدگاه‌های فلسفی و عرفانی منبعی فشرده فراهم می‌کند.
• خواندن آن به درک بهتر مرزبندی‌های اعتقادی در بخشی از میراث مکتوب شیعه کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب موقف العلماء و اصحاب الائمه (ع) تجاه الفلسفه و العرفان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران مطالعات اسلامی که می‌خواهند با موضع انتقادی بخشی از سنت شیعی نسبت به فلسفه و عرفان آشنا شوند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت حدیث، کلام و تصوف در منابع شیعی سؤال دارند.
• دانشجویان الهیات و فلسفه‌ی اسلامی که به مناقشه‌های اعتقادی پیرامون قدم عالم، وحدت وجود و تأویل علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند فهرستی از نام‌ها، آثار و نقل‌های مرتبط با این موضوع را در یک کتاب ببینند.
• مخاطبانی که توانایی خواندن متن عربی و دنبال‌کردن ارجاع‌های سنتی را دارند.