کتاب دختر نارنج و ترنج

کتاب دختر نارنج و ترنج، نوشته محترم جم‌ نژاد، از مجموعه‌ی قصه‌های عامیانه است و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. این اثر چند قصه‌ی شناخته‌شده و کمترشنیده‌شده را در کنار هم می‌آورد؛ قصه‌هایی که در آن‌ها سفر، فریب، آرزو، عدالت، حسادت، زیرکی و پیامد کارهای آدم‌ها در قالب ماجراهای پرحادثه روایت می‌شوند. این کتاب با قصه‌هایی که بر ضرب‌المثل‌ها و پندهای مردمی تکیه دارند، فضای قصه‌گویی شفاهی را زنده نگه می‌دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دختر نارنج و ترنج اثر محترم جم‌ نژاد

کتاب دختر نارنج و ترنج، نوشته‌ی محترم جم‌ نژاد، مجموعه‌ای از قصه‌های عامیانه است که از خلال روایت‌های شفاهی و حافظه‌ی جمعی شکل گرفته‌اند. در این مجموعه با جهان آشنای افسانه‌ها روبه‌رو می‌شویم؛ جهانی که در آن حاکم عادل، پیرزن دانا، دیو، کنیز، تاجر، چوپان و جوان جویای بخت هرکدام نقشی روشن دارند و ماجراها بر پایه‌ی آزمون، انتخاب و نتیجه پیش می‌روند. فضای قصه‌ها به‌گونه‌ای است که هم رنگ خیال دارد هم به تجربه‌های روزمره‌ی مردم نزدیک است؛ یعنی در کنار عناصر شگفت، دغدغه‌ی فرزند، آبرو، فقر، حسادت، وفاداری، طمع و امید نیز حضوری پررنگ دارند.

کتاب دختر نارنج و ترنج چند قصه را در کنار هم می‌آورد؛ قصه‌ی بچه‌ی خمیری، هرچه کنی به خود کنی، نمکی، سمنبر و حیدربیگ و... همین تنوع باعث شده است حال‌وهوای مجموعه پیوسته تغییر کند. بعضی داستان ها بر سفر و جست‌وجو استوارند، بعضی بر مکافات عمل، بعضی بر زیرکی زنان سال‌خورده و بعضی بر رویارویی آدم‌های عادی با نیروهای هراس‌انگیز. در این میان، تکرار جمله‌های آهنگین، دعاها، هشدارها و تعبیرهای تصویری حس شنیدن قصه در جمع را زنده می‌کند.

محترم جم‌ نژاد در یک قصه از وفاداری به عهد می‌گوید و در قصه‌ای دیگر از اینکه چگونه بدخواهی به خود آدم بازمی‌گردد. جایی شجاعت و هم‌فکری راه نجات می‌شود و جایی دیگر شتاب‌زدگی یا ساده‌دلی دردسر می‌آفریند. این کتاب به‌جای پرداختن به پیچیدگی‌های مبهم، بر الگوهای روشن قصه‌های مردمی تکیه دارد؛ الگوهایی که در آن‌ها خیر و شر، آزمون و پاداش و خطا و تاوان به‌وضوح دیده می‌شوند. همین ویژگیْ این مجموعه را به متنی مناسب برای آشنایی با افسانه‌ها، مثل‌ها و حکمت‌های نهفته در قصه‌های کهن تبدیل کرده است.

خلاصه داستان دختر نارنج و ترنج

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در مهم‌ترین داستان این مجموعه، پسر یک حاکم پس از شنیدن نام دختر نارنج و ترنج، دل به یافتن او می‌بندد و با همراهانی دانا و نیرومند راهی سفری دشوار می‌شود. او پس از گذر از دریاها و صحراها، دختر را از بند دیو بیرون می‌آورد، اما ماجرا همان‌جا پایان نمی‌یابد. در ادامه، حسادت و فریب راه را بر این پیوند می‌بندد و دروغ جای حقیقت را می‌گیرد.

داستان‌های دیگر مجموعه نیز هرکدام گرهی دارند: کودکی که به‌شکلی غیرمنتظره جای خالی فرزند را پر می‌کند، زنی که بدی‌اش به خودش بازمی‌گردد، دختری که اسیر غول می‌شود و جوانی که برای رسیدن به محبوبش باید از آزمون‌های دشوار بگذرد.

چرا باید کتاب دختر نارنج و ترنج را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دختر نارنج و ترنج را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند قصه‌ی عامیانه را در کنار هم می‌آورد و تصویری متنوع از افسانه‌ها و حکایت‌های مردمی ارائه می‌دهد.

• خواندن این کتاب امکان آشنایی با الگوهای تکرارشونده‌ی قصه‌های کهن مانند سفر، آزمون، فریب، پاداش و مکافات را فراهم می‌کند.

• بخش زیادی از جذابیت اثر حاصل حضور شخصیت‌های آشنا و نمادین مانند پیرزن دانا، دیو، حاکم، کنیز و جوان جویای بخت است.

• خواننده از خلال این قصه‌ها با ارزش‌هایی مانند وفاداری، هم‌فکری، احتیاط، عدالت و پیامد طمع یا حسادت روبه‌رو می‌شود.

• این کتاب از ماجراهای عاشقانه تا حکایت‌های عبرت‌آموز را در بر می‌گیرد.

خواندن کتاب دختر نارنج و ترنج را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دختر نارنج و ترنج به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه‌ی فارسی.

• خوانندگانی که می‌خواهند با شخصیت‌ها و الگوهای رایج در قصه‌های کهن آشنا شوند.

• کسانی که به داستان‌های پرحادثه با حضور دیو، سفر، جادو و آزمون علاقه دارند.

• مخاطبانی که دوست دارند پندها و مثل‌های مردمی را در قصه دنبال کنند.

• پژوهشگران و دانشجویانی که درباره‌ی فرهنگ عامه و روایت‌های شفاهی مطالعه می‌کنند.

بخشی از کتاب دختر نارنج و ترنج

«روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها بر مرکب زندگی می‌تاختند و از پی هم می‌گذشتند. حالا او به جوانی بلندقامت و نیرومند تبدیل شده بود. در کوی‌وبرزن، هرکجا درمانده‌ای می‌دید به او کمک می‌کرد. در روزی از همین روزها وقتی از مزرعه بازمی‌گشت، صدای جارچیان را شنید که جوانان شهر را برای ملحق شدن به لشکر پادشاه فرامی‌خوانند. حیدربیگ هم تصمیم گرفت به لشکر بپیوندد تا شاید آنجا بتواند بر تن رؤیاهایش جامه‌ای برازنده بپوشاند. پسر جوان در مبارزات فراوانی شرکت کرد و رشادت‌های زیادی از خود نشان داد تا بالاخره بعد از چند سال، سپه‌سالار لشکر شد و در آخرین جنگ که برای سرکوب دشمنان به مرزها رفته بود، پادشاه او را به‌عنوان محافظ مخصوص خود انتخاب کرد.»