کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی

کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی نوشته لیلا بالایی، به رابطه‌ی میان ابزارهای آموزشی نو و انگیزش و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌پردازد و در مرکز بحث خود، فناوری واقعیت افزوده را قرار می‌دهد. این کتاب فقط به تعریف فناوری بسنده نمی‌کند، بلکه از مسیر مفاهیم انگیزش، پیشرفت تحصیلی و مرور پژوهش‌ها نشان می‌دهد چرا استفاده از فناوری در کلاس درس به یک مسئله‌ی آموزشی مهم تبدیل شده است. انتشارات گیوا این پژوهش را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی

کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی نوشته‌ی لیلا بالایی اثری است که آموزش، روان‌شناسی یادگیری و فناوری آموزشی را در کنار هم قرار می‌دهد تا یک پرسش مشخص را بررسی کند: آیا استفاده از فناوری واقعیت افزوده می‌تواند انگیزش و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را تقویت کند؟ نویسنده بحث را از تعریف فناوری و دگرگونی‌های آموزش آغاز می‌کند و بعد به‌ سراغ این نکته می‌رود که یادگیری دیگر فقط یک فرایند یک‌سویه و محدود به کلاس سنتی نیست. در این مسیر، واقعیت افزوده به‌ عنوان ابزاری معرفی می‌شود که می‌تواند عناصر دیجیتال را به محیط واقعی اضافه کند و تجربه‌ی یادگیری را تعاملی‌تر سازد.

این کتاب در فصل‌های مختلف، مفاهیم انگیزش، انگیزش تحصیلی و عملکرد تحصیلی را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد این سه حوزه چگونه به هم پیوند می‌خورند. بخشی از متن به نظریه‌های انگیزش، از جمله خودتعیین‌گری و اسناد، اختصاص دارد و بخشی دیگر به عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی مانند خودکارآمدی، محیط خانواده، درگیری والدین و فعالیت یادگیرنده می‌پردازد. در کنار این مباحث، نویسنده تاریخچه، گونه‌ها و کاربردهای فناوری واقعیت افزوده را نیز شرح داده است؛ از مدل‌های مبتنی بر نشانگر و موقعیت مکانی گرفته تا نمونه‌های تحت وب و پروژکتوری.

کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی به شش فصل تقسیم شده است. لیلا بالایی در فصل مرور مطالعات، نمونه‌هایی از پژوهش‌های داخلی و خارجی را در کنار هم می‌گذارد تا جایگاه مسئله روشن‌تر شود. سپس در فصل پایانی، یافته‌های مطالعه‌ی خود را مطرح می‌کند و نتیجه می‌گیرد که استفاده از واقعیت افزوده می‌تواند بر انگیزش و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان اثر بگذارد. 

فضای کلی این کتاب پژوهشی و آموزشی است و بیشتر برای کسانی است که می‌خواهند نسبت میان فناوری و یادگیری را دقیق‌تر بررسی کنند.

خلاصه کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی

کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی از این ایده آغاز می‌کند که یادگیری بدون انگیزش پایدار نمی‌ماند و عملکرد تحصیلی هم فقط به توانایی ذهنی وابسته نیست. نویسنده ابتدا مفهوم فناوری و به‌ویژه فناوری واقعیت افزوده را توضیح داده و بعد نشان می‌دهد که این ابزار چگونه می‌تواند محیط یادگیری را از حالت یک‌طرفه خارج کند. سپس با مرور نظریه‌های انگیزش و عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی، زمینه‌ای فراهم می‌شود تا نقش فناوری در آموزش بهتر فهمیده شود. 

بخش پایانی کتاب به مرور پژوهش‌ها و نتیجه‌گیری اختصاص دارد و بر این نکته تکیه می‌کند که استفاده‌ی سنجیده از واقعیت افزوده می‌تواند به افزایش مشارکت، علاقه و کیفیت یادگیری دانش‌آموزان کمک کند.

چرا باید کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان فناوری واقعیت افزوده، انگیزش تحصیلی و عملکرد درسی را در یک چارچوب واحد بررسی می‌کند.
• خواننده با تعریف‌ها و مبانی اصلی سه مفهوم محوری کتاب، یعنی فناوری، انگیزش و عملکرد تحصیلی آشنا می‌شود.
• این کتاب فقط به مزایای فناوری نمی‌پردازد و به محدودیت‌ها و چالش‌های استفاده از ابزارهای دیجیتال در آموزش هم توجه دارد.
• بخش مرور پژوهش‌ها تصویری فشرده از مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با موضوع در اختیار می‌گذارد.
• مطالب کتاب برای فهم این مسئله مفید است که چرا مشارکت فعال دانش‌آموز در یادگیری می‌تواند بر نتیجه‌ی تحصیلی اثر بگذارد.
• این کتاب برای بررسی نقش فناوری در دوره‌ی ابتدایی، به‌ویژه در پیوند با یادگیری تعاملی، داده‌ها و بحث‌های مشخصی ارائه می‌کند.

خواندن کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• معلمانی که می‌خواهند نسبت میان فناوری آموزشی و انگیزش دانش‌آموزان را دقیق‌تر بشناسند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که در حوزه‌های آموزش، روان‌شناسی تربیتی و فناوری آموزشی کار می‌کنند.
• مدیران و برنامه‌ریزان آموزشی که درباره‌ی استفاده از ابزارهای نو در مدرسه تصمیم‌گیری می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی فناوری واقعیت افزوده و کاربرد آن در آموزش ابتدایی بیشتر بدانند.
• کسانی که مسئله‌ی افت انگیزه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان برایشان یک دغدغه‌ی جدی است.

بخشی از کتاب فناوری؛ موتور انگیزه تحصیلی

«فناوری یک سیستم پیچیده از مصنوعات است که توسط سیستم‌های زنده استفاده می‌شود، که از بیش از یک موجودیت یا زیرسیستم تشکیل شده و رابطه‌ای بین هر یک برقرار است. نهاد و حداقل یک نهاد دیگر در سیستم، که با در نظر گرفتن ویژگی‌های عملی، فنی و اقتصادی، برای ارضای نیازها، دستیابی به اهداف و یا حل مشکلات کاربران به منظور سازگاری و یا انتخاب شده‌اند. بقا در محیط فناوری با نوآوری‌های مختلف جزئی و عمده شکل می‌گیرد و تکامل می‌یابد (کوشیا۲۰، ۲۰۱۹).

فناوری یا تِکنولوژی مجموع تکنیک‌ها، مهارت‌ها، روش‌ها و فرایندهایی است که در تولید کالاها یا خدمات یا تحقق اهداف مانند تحقیقات علمی استفاده می‌شود. فناوری می‌تواند دانش تکنیک‌ها، فرایندها و مواردی از این دست باشد، یا می‌تواند در ماشین‌ها تعبیه شود تا بدون اطلاع دقیق از عملکرد آن‌ها، امکان کار را فراهم آورد. سیستمی که از فناوری برای دریافت یک ورودی، و سپس تغییر آن با توجه به کاربرد، و تولید خروجی استفاده می‌کند به عنوان سیستم تکنولوژی یا فناوری شناخته می‌شود (قصری، ۱۳۹۹).

فناوری از دیدگاه سنتی جوامع، ماشین یا ابزاری است که برای گسترش قدرت‌های فیزیکی و احساسي انسان به کار برده می‌شود. فناوری به معناي واقعی بالاتر از ابزارهای کمکی است و وسیله‌ای برای رسیدن به هدف و فعالیتی انسانی محسوب می‌شود. فناوری به سیستم‌هایی اطلاق می‌شود که گروه‌های کوچکی با مهارت‌های فنی و سلسله مراتب منظم آنها را طراحی می‌کنند، تا گروه‌های بزرگتر انسانی، وقایع و حوادث و ماشین آلات را تحت کنترل خود درآورند (ذوفن، ۱۳۹۵).»