کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان

کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان (Strengths Gym) نوشته کارمل پروکتر و جنی فاکس ایدز، بر ایده‌ی توانمندی‌های منش تکیه دارد و نشان می‌دهد چگونه می‌توان در مدرسه، خانه و موقعیت‌های تربیتی، ویژگی‌هایی مانند شجاعت، عشق، احتیاط، کار گروهی، خلاقیت و کنجکاوی را در کودکان و نوجوانان پرورش داد. تمرکز اثر صرفاً بر تعریف مفاهیم نیست و برای هر توانمندی، فعالیت، پرسش و مسیر اجرا پیشنهاد می‌کند. این کتاب را نشر اسبار با ترجمه پرستو فصیح و مهرداد اسفنانی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان

کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان نوشته‌ی کارمل پروکتر و جنی فاکس ایدز بر یکی از ایده‌های محوری روان‌شناسی مثبت‌گرا بنا شده است: اینکه رشد کودک و نوجوان فقط با پرداختن به مشکل‌ها پیش نمی‌رود و توجه به ویژگی‌های ارزشمند شخصیتی نیز بخش مهمی از فرایند تربیت است. نویسندگان توانمندی‌های منش را به‌ عنوان ظرفیت‌هایی معرفی می‌کنند که از سال‌های آغازین زندگی قابل مشاهده‌اند و می‌توان آن‌ها را شناخت، تقویت کرد و در موقعیت‌های مختلف به کار گرفت.

کتاب به دو بخش اصلی تقسیم شده است: بخش نخست به معنای توانمندی‌های منش، چرایی پرورش آن‌ها و اصول اجرای برنامه‌ای با عنوان باشگاه توانمندسازی می‌پردازد. در این بخش، موضوع‌هایی مانند انگیزه‌ی درونی، حق انتخاب، نقش داستان‌گویی، اهمیت گفت‌وگو، آماده‌سازی محیط آموزشی و جایگاه معلم به‌ عنوان هم‌آموز مطرح شده‌اند. 

بخش دوم به سراغ توانمندی‌ها می‌رود و برای هر کدام تعریف، فایده، نقل‌قول، سؤال‌های تأملی، فعالیت‌های سه سطح سنی و نمونه‌هایی برای پیوند دادن آن توانمندی با درس‌ها و زندگی روزمره ارائه می‌کند. کارمل پروکتر و جنی فاکس ایدز توانمندی‌هایی مانند عشق به زیبایی، شجاعت، عشق، احتیاط، کار گروهی، خلاقیت و کنجکاوی را با همین الگو شرح داده‌اند.

کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان فقط به دانش‌آموز محدود نمی‌ماند و مخاطب آن می‌تواند معلم، مشاور، مربی یا خانواده نیز باشد. یکی از نکته‌های مهم کتاب این است که پرورش منش را فرایندی مشارکتی می‌بیند؛ یعنی بزرگسال قرار نیست فقط آموزش‌دهنده باشد، بلکه خودش هم در مسیر شناخت و تقویت توانمندی‌ها قرار می‌گیرد.

خلاصه کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان

کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان توضیح می‌دهد که ویژگی‌هایی مانند شجاعت، عشق، احتیاط، کار گروهی، خلاقیت و کنجکاوی فقط صفت‌های انتزاعی نیستند و می‌توان آن‌ها را در کودکان و نوجوانان شناسایی و تقویت کرد. نویسندگان ابتدا مبانی باشگاه توانمندسازی را شرح می‌دهند و از نقش انگیزه‌ی درونی، انتخاب، گفت‌وگو، داستان‌گویی و فضای مدرسه در رشد این توانمندی‌ها می‌گویند. 

سپس برای هر توانمندی، تعریف، فایده، پرسش‌های فکری، فعالیت‌های متناسب با سه گروه سنی و پیشنهادهایی برای پیوند دادن آن با درس‌ها و زندگی روزانه می‌آورند. محور اصلی اثر این است که توجه به آنچه در فرد بهترین است، می‌تواند مسیر یادگیری و رشد را پربارتر کند.

چرا باید کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفهوم توانمندی‌های منش را از حالت کلی و مبهم خارج می‌کند و برای هر توانمندی، تعریف و نمونه مشخص می‌آورد.
• این کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان موضوع‌هایی مانند شجاعت، احتیاط یا کار گروهی را وارد کلاس، خانه و گفت‌وگوهای تربیتی کرد.
• خواننده با مجموعه‌ای از فعالیت‌ها، سؤال‌ها و تمرین‌های متناسب با سه گروه سنی روبه‌رو می‌شود.
• این اثر به نقش انگیزه‌ی درونی، حق انتخاب و مشارکت در یادگیری توجه کرده است.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند آموزش را فقط به انتقال درس محدود نکنند و برای این کار ایده‌های عملی می‌خواهند.
• متن کتاب میان بحث‌های مفهومی و نمونه‌های اجرایی تعادل برقرار کرده است.

خواندن کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمانی که می‌خواهند در کنار آموزش درسی، بر رشد ویژگی‌های شخصیتی دانش‌آموزان هم کار کنند.
• مشاوران و مربیانی که به‌ دنبال فعالیت‌هایی برای گفت‌وگو درباره‌ی توانمندی‌ها هستند.
• والدینی که می‌خواهند در خانه فضایی برای شناخت ویژگی‌های مثبت فرزندان ایجاد کنند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌های روان‌شناسی، تعلیم‌وتربیت و رشد کودک که می‌خواهند با کاربرد تربیتی توانمندی‌های منش آشنا شوند.
• خوانندگانی که به برنامه‌های گروهی و فعالیت‌محور برای کودکان و نوجوانان علاقه دارند.

بخشی از کتاب پرورش توانمندی های منش در کودکان و نوجوانان

«عشق به زیبایی، توانایی یافتن، تشخیص و لذّت بردن از زیبایی و خوبی است. هنگامی که فردی در حال راه رفتن در جنگل است یا داستانی در مورد مهربانی می‌خواند و دارای این توانمندی است، احساس شگفتی می‌کند. فقدان این توانمندی منجر می‌شود که فرد با هر آن‌چه زیبا و متحرک است، از سر بی‌توجّهی برخورد نماید. در عین حال، حتی ممکن است منجر به بدبینی در فرد شود. وجود این توانمندی باعث می‌شود تا فرد به شادی، معنا در زندگی و ارتباط عمیق با دیگران دست یابد.

مشخّصۀ این توانمندی نه یک تمرین فکری بلکه واکنشی هیجانی، تمایل به احساس عظمت، تحسین، شگفتی و احساس سرخوشی از دیده‌ها و شنیده‌ها است. البتّه ممکن است این توانمندی ارتباط تنگاتنگی با دیگر توانمندی‌ها مانند کنجکاوی و عشق به یادگیری نیز داشته باشد. زیرا افراد به دنبال حوزه‌های جدیدی هستند که این حوزه‌ها می‌توانند به عنوان محرکی برای عظمت، سپاسگزاری و معنویّت عمل نمایند.»