کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)

کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)، نوشته احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، به مسئله‌ی تبدیل فهم قرآنی به طرح عملیاتی در زندگی فردی و اجتماعی می‌پردازد. این کتاب در ادامه‌ی مجموعه‌ی آموزش روش‌های تدبر، از شناسایی متن و زیرمتن‌ها تا موضوع‌یابی و تحلیل موقعیت‌ها پیش می‌رود و نشان می‌دهد که عمل به قرآن فقط به برداشت‌های پراکنده محدود نمی‌شود و به تشخیص مسئله، پیوند آیات و برنامه‌ریزی نیاز دارد. این کتاب را انتشارات قرآن و اهل بیت نبوت (ع)، ناشر آثار مجمع مدارس دانشجویی قرآن و عترت (ع)، منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)

کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)، نوشته‌ی احمدرضا اخوت و مریم قاسمی، دومین دفتر از مجموعه‌ای است که پیاده‌سازی قرآن را از زاویه‌ی روش‌شناسی بررسی می‌کند. محور اصلی کتاب این است که فهم آیات و سوره‌ها وقتی به زندگی نزدیک می‌شود که بتوان از دل آن‌ها طرح عملیاتی استخراج کرد؛ طرحی که هم در تصمیم‌گیری فردی به کار بیاید و هم در موقعیت‌های اجتماعی. نویسندگان توضیح می‌دهند که عمل به قرآن هم مقدمه‌ی تدبر است و هم نتیجه‌ی آن؛ بنابراین میان فهم و عمل جدایی نمی‌بینند.

کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی) بر این نکته تکیه دارد که موقعیت‌های واقعی زندگی ساده و تک‌عاملی نیستند. یک مسئله‌ی اجتماعی یا فردی معمولاً از چند موضوع هم‌زمان ساخته می‌شود و به همین دلیل نمی‌توان با تکیه بر یک آیه یا یک برداشت محدود، به جمع‌بندی درست رسید. برای پاسخ به این پیچیدگی، فرایندی سه‌گانه مطرح شده است؛ تجزیه، تحلیل و ترکیب. در بخش تجزیه موضوعات، سؤال‌ها، مسئله‌ها و مقاصد از متن استخراج می‌شوند؛ در بخش تحلیل نسبت این اجزا با یکدیگر و با بسترهای زندگی سنجیده می‌شود و در بخش ترکیب نوبت به شناخت عرصه‌ها و عملیات‌ها می‌رسد.

کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی) ابتدا به سراغ متن‌یابی و موضوع‌یابی می‌رود. بحث کتاب فقط به ظاهر آیات محدود نیست؛ بلکه به پیوستگی سوره، تشخیص زیرمتن‌ها، تفاوت سیاق مکی و مدنی و نقش این تمایزها در فهم غرض سوره گسترش پیدا می‌کند. نمونه‌های مفصل از سوره‌های ص و نور نشان می‌دهند که نویسندگان چگونه از تغییر خطاب، حکم، رخداد و بیان حقیقت برای تفکیک زیرمتن‌ها استفاده می‌کنند؛ سپس در موضوع‌یابی از مسند، مسندالیه، اسناد اصلی و اسنادهای تکمیل‌کننده سخن گفته شده است تا روشن شود چگونه می‌توان از یک بخش قرآنی، عنوانی دقیق و هدایت‌گر برای عمل به دست آورد.

خلاصه کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)

برای جاری‌کردن آموخته‌های قرآنی در زندگی، فقط دانستن مفاهیم کافی نیست و باید به طرح عملیاتی رسید. نویسندگان ابتدا نشان می‌دهند که انسان در برخورد با مسئله‌های زندگی، با موضوعاتی درهم‌تنیده روبه‌روست و برای تصمیم‌گیری درست باید چندین آیه و سوره را در نسبت با هم ببیند؛ سپس نویسندگان با آموزش متن‌یابی، تفکیک زیرمتن‌ها، تشخیص تفاوت سوره‌های مکی و مدنی و استخراج موضوع از کلام، مسیری را ترسیم می‌کنند که از فهم منظم قرآن به‌سوی برنامه‌ریزی برای عمل می‌رسد. هدف کتاب، پیوند میان تدبر و شناخت مسئله و توان اثرگذاری در جامعه است.

چرا باید کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان از فهم آیات و سوره‌ها به طرح عملیاتی رسید.
• خواننده با تفاوت متن، زیرمتن، موضوع، مسئله و غرض در مطالعه‌ی قرآن آشنا می‌شود.
• بحث سوره‌های مکی و مدنی، راهی برای تشخیص نوع سیاق و شیوه‌ی تفکیک بخش‌های سوره در اختیار ما می‌گذارد.
• نمونه‌های سوره ص و سوره نور، روش مطرح‌شده را از حالت کلی خارج می‌کنند و به سطح کاربردی می‌آورند.

خواندن کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند از مطالعه‌ی سوره‌ها به فهمی منظم‌تر و قابل‌استفاده در زندگی برسند.
• مخاطبانی که در پی شناخت روش استخراج موضوع و مسئله از آیات قرآن هستند.
• فعالان فرهنگی و آموزشی که با مسئله‌ی تبدیل معارف قرآنی به برنامه و اقدام روبه‌رو هستند.
• کسانی که به بررسی تفاوت سوره‌های مکی و مدنی در فرایند تدبر علاقه دارند.
• مطالعه‌کنندگان مجموعه‌ی آموزش روش‌های تدبر در قرآن که می‌خواهند بحث عمل و عملیات‌سازی را دقیق‌تر دنبال کنند.

درباره احمدرضا اخوت

احمدرضا اخوت، نویسنده و پژوهشگر حوزه‌ی قرآن کریم و سیره‌ی اهل‌بیت (ع) و مدرس دانشگاه تهران، در سال ۱۳۴۷ متولد شد. او بنیان‌گذار مدرسه‌ی دانشجویی قرآن و عترت (ع) بوده و در هیئت‌علمی این مجموعه نیز عضویت داشته است. اخوت مدرک کارشناسی‌ارشد زیست گیاهی را از دانشگاه تهران اخذ کرده و فعالیت‌های تخصصی خود را بر تدبر در قرآن کریم متمرکز ساخته است. راه‌اندازی مدرسه‌ی قرآن و عترت (ع) و نیز تربیت مربیان و معلمان تربیتی با هدف آموزش آموزه‌های قرانی، حاصل سال‌ها تلاش و پژوهش مستمر او به شمار می‌آید.

احمدرضا اخوت در حوزه‌ی کاربرد قرآن کریم در زمینه‌هایی همچون روان‌شناسی، تربیت فرزند، نظام خانواده و جامعه‌ی اسلامی، ده‌ها کتاب و مقاله تألیف کرده است. از میان آثار مکتوب این نویسنده می‌توان به کتاب‌های «از زیارت تا ملاقات با خدا»، «پرورش تفکر بنیادی»، «مبانی و مهارت‌های برنامه‌ریزی»، «پرورش تفکر قرآنی»، «نیاز در ساختار انسان» و «درمانگری افسردگی مبتنی‌بر قرآن» اشاره کرد.

بخشی از کتاب شیوه های پیاده‌سازی (دفتر دوم، عملیات سازی)؛ آموزش روش های تدبر در قرآن (۱۵)

«۱. مقصد

هر گاه از مقصد صحبت می‌شود منظور نتایج در نظر گرفته شده‌ای است که باید طی فرایند عمل به آن دست یافت. در این صورت مقصد باید کاملا واضح و از هر گونه ابهامی دور باشد تا امکان حصول آن فراهم گردد.

به طور طبیعی دستیابی به مقصد مرحله‌ای و پس از تدارک شرایط و امکانات لازم و عمل به موقع می‌باشد.

برای تعیین مقصد، هم می‌توان از محرک‌های بیرونی که ناشی از شرایط مختلف زندگی است بهره گرفت و هم می‌توان از خود متن قرآن، مقصدهایی را برگزید.

اگر مقصدی برگرفته از شرایط بیرونی انتخاب شده باشد با رجوع به سوره مورد نظر، طبق فرایندی که در این درس توضیح داده می‌شود، می‌توان آن مقصد را به شکل مقصدی کاملتر اصلاح و تکمیل کرد.

هر مقصدی، هر چند فردی، جنبه اجتماعی دارد و نیز هر مقصد اجتماعی دارای جنبه فردی است، بنابراین با انتخاب مقصد، جنبه فردی و اجتماعی آن باید معلوم شود. در این صورت اگر مقصد فردی باشد باید جنبه اجتماعی بودن و تأثیر آن در اجتماعی نیز مشخص گردد؛ و اگر مقصدی اجتماعی است باید نسبت آن با فرد معلوم شود.»