کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان

کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان نوشته امراله یوسفی است؛ روایتی مستند از شکل‌گیری، گسترش و اثرگذاری یکی از مهم‌ترین مراکز آموزشی عشایری در فارس که با نام محمد بهمن‌بیگی گره خورده است. نویسنده با تکیه بر خاطرات، اسناد، نام‌ها و تجربه‌های نزدیک، تصویری از مدرسه‌ای می‌سازد که فقط محل درس‌خواندن نبود و آموزش، ورزش، هنر، انضباط و امید را کنار هم قرار می‌داد. انتشارات تخت جمشید این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان

کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان نوشته امراله یوسفی به تاریخچه‌ی شکل‌گیری دبیرستانی می‌پردازد که برای ادامه‌ی تحصیل فرزندان عشایر به‌وجود آمد؛ جایی که از دل نیاز آموزشی، فقر امکانات و دغدغه‌ی ترک‌تحصیل زاده شد. متن از همان ابتدا روشن می‌کند که مسئله فقط تأسیس یک مدرسه نبوده، بلکه ساختن مسیری پایدار برای دانش‌آموزانی بوده است که پس از پایان دوره‌ی ابتدایی، اغلب امکان ادامه‌دادن نداشتند. در این میان، نقش محمد بهمن‌بیگی به‌عنوان بنیان‌گذار آموزش عشایری، محور اصلی روایت است و نویسنده نشان می‌دهد که چگونه ایده‌ی مدرسه‌ی شبانه‌روزی به یک نهاد اثرگذار تبدیل شد.
کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان فقط به شرح آغاز کار بسنده نمی‌کند و لایه‌های مختلف زندگی در این دبیرستان را کنار هم می‌گذارد. از خوابگاه، برنامه‌های درسی و مطالعه‌ی شبانه گرفته تا آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌های فنی، لابراتوار زبان، فعالیت‌های هنری، سالن آمفی‌تئاتر و برنامه‌های ورزشی، همگی بخشی از تصویری هستند که این کتاب از یک الگوی آموزشی متفاوت ارائه می‌دهد. نویسنده بارها نشان می‌دهد که در این فضا، آموزش محدود به کلاس درس نبوده و پرورش اعتمادبه‌نفس، مهارت اجتماعی، آمادگی جسمی و حس مسئولیت هم جای مهمی داشته است.
کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان از نظر محتوا ترکیبی از خاطره، گزارش، سند و روایت‌های شفاهی است. فهرست مطالب هم این گستردگی را نشان می‌دهد: از تبعید خانواده‌ی بهمن‌بیگی و تأسیس دبیرستان چهل‌نفری تا برنامه‌های فرهنگی، ورزش، دبیرستان تربیت‌بدنی، اسامی شهدا، حضور دوباره‌ی بهمن‌بیگی و فهرست فارغ‌التحصیلان. همین تنوع باعث شده کتاب فقط یک یادنامه نباشد و به منبعی برای شناخت فضای آموزشی، اجتماعی و فرهنگی آن دوره تبدیل شود. در کنار این‌ها، لحن اثر بر حفظ حافظه‌ی جمعی دانش‌آموختگان و ثبت تجربه‌ای متمرکز است که برای بسیاری از خانواده‌های عشایری، معنای تغییر سرنوشت داشته است.

خلاصه کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان

کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان شرحی از تولد و رشد دبیرستانی شبانه‌روزی است که برای جلوگیری از بازماندن دانش‌آموزان عشایری از تحصیل شکل گرفت. امراله یوسفی زمینه‌های فکری و عملی کار محمد بهمن‌بیگی را توضیح می‌دهد و سپس سراغ جزئیات تأسیس دبیرستان، شیوه‌ی گزینش دانش‌آموزان، برنامه‌های آموزشی، امکانات فنی و علمی، فعالیت‌های هنری و ورزشی و نقش معلمان می‌رود.
بخش مهمی از کتاب به خاطرات، روایت‌های شخصی و نمونه‌هایی از مدیریت بهمن‌بیگی اختصاص دارد؛ روایت‌هایی که نشان می‌دهند این دبیرستان چگونه از یک مرکز آموزشی فراتر رفت و به فضایی برای پرورش استعداد، انضباط، رقابت و تحرک اجتماعی تبدیل شد. فهرست دانش‌آموختگان، شهدا و نمونه‌هایی از مکاتبات و اسناد هم به این تصویر بُعدی دقیق‌تر می‌دهد.

چرا باید کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• کتاب تصویری جزئی و مستند از شکل‌گیری آموزش متوسطه برای فرزندان عشایر ارائه می‌دهد.
• خواننده با شیوه‌ی مدیریت و تصمیم‌گیری محمد بهمن‌بیگی در اداره‌ی یک مرکز آموزشی آشنا می‌شود.
• اثر نشان می‌دهد که آموزش در این دبیرستان فقط به درس محدود نبوده و هنر، ورزش و مهارت‌آموزی هم در آن نقش داشته‌اند.
• کتاب برای شناخت بخشی از تاریخ اجتماعی و آموزشی فارس و جامعه‌ی عشایری منبعی پُرجزئیات است.
• وجود خاطرات، اسناد و نام‌های واقعی، فضای کتاب را از حالت کلی‌گویی دور کرده است.
• فهرست فارغ‌التحصیلان و روایت موفقیت‌ها، اثر آموزشی یک نهاد را در مقیاسی ملموس نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دبیرستان عشایری در گذر زمان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به تاریخ آموزش عشایری و نقش مدرسه در تغییر مسیر زندگی دانش‌آموزان علاقه دارند.
• پژوهشگران حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت که می‌خواهند یک نمونه‌ی مشخص از مدرسه‌ی شبانه‌روزی را بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به زندگی و فعالیت‌های محمد بهمن‌بیگی و اثر او بر آموزش در فارس.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی پیوند آموزش، ورزش، هنر و انضباط در یک محیط آموزشی بیشتر بدانند.
• دانش‌آموختگان، خانواده‌ها و مخاطبانی که به حافظه‌ی جمعی جامعه‌ی عشایری و روایت‌های مستند از آن توجه دارند.