کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ ای (محمد بهمن‌بیگی) نوشته‌ امراله یوسفی و ویراسته محسن رجایی به همت انتشارات تخت‌ جمشید منتشر شده است. این کتاب به زندگی، شخصیت و کارنامه‌ی محمد بهمن‌‌بیگی، بنیان‌گذار تعلیمات عشایری و همچنین تجربه‌های معلمان عشایری در نقاط مختلف ایران می‌پردازد. روایت‌های کتاب آمیزه‌ای از خاطره، گزارش، تحلیل و نقل‌قول از نوشته‌های خود بهمن‌بیگی است و در کنار آن‌ها، مقدمه‌ها و یادداشت‌هایی از نویسندگان دیگر نیز آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ ای مجموعه‌ای است که امراله یوسفی در آن کوشیده است سیمای محمد بهمن‌بیگی را از دل خاطرات شخصی، اسناد، نقل‌قول‌ها و روایت‌های هم‌دوره‌ای‌ها بازسازی کند. در مقدمه‌ها، ابتدا محسن رجایی از آشنایی قدیمی خود با یوسفی و مسیر نویسنده‌شدن او می‌گوید و سپس حمید رستمی در متنی مفصل، بهمن‌بیگی را سلطان بی‌تاج‌وتخت ایل می‌نامد و از تأثیر او بر زندگی هزاران کودک عشایری سخن گفته است. 

کتاب مدیرکل افسانه‌ ای اثر امراله یوسفی با شرحی نسبتاً مفصل از زندگی محمد بهمن‌بیگی آغاز می‌شود، از تولد در چادر سیاه ایل قشقایی و کودکی در کوچ‌راه‌ها تا تحصیل در تهران، بازگشت به فارس و شکل‌گیری دغدغه‌ی سوادآموزی به فرزندان ایل. نویسنده در بخش‌های بعدی کتاب مدیرکل افسانه‌ ای، به روند تأسیس مدارس سیار عشایری، دانش‌سرای عشایری، دبیرستان چهل‌نفری و گسترش آموزش در ایلات مختلف ایران می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه بهمن‌بیگی از یک اتاق کوچک در فرهنگ فارس به مدیریت آموزش عشایر سراسر کشور رسید. 

فصل‌هایی مانند آرزوی من، رمضان، اردوی هفت‌برم، اردوی فرهنگی دشت مغان، گلایه، ارژنگ و بهمن‌بیگی از نگاه دیگران، هر کدام برشی از تجربه‌ی معلمی، اردوهای آموزشی، زندگی در ایل شاهسون و دشت مغان و نیز بازتاب کار بهمن‌بیگی در نگاه معلمان، استانداران و اهالی محل را روایت کرده است. در پایان نیز گزیده‌هایی از نوشته‌های خود بهمن‌بیگی و تحلیل‌هایی درباره‌ی آثار او مانند بخارای من ایل من، اگر قره‌قاج نبود، به اجاقت قسم و طلای شهامت آمده است.

خلاصه کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ ای تصویری چندوجهی از محمد بهمن‌بیگی و جنبش تعلیمات عشایری ارائه می‌دهد. نویسنده ابتدا زندگی بهمن‌بیگی را از دل نوشته‌های خودش مرور می‌کند، از کودکی در ایل قشقایی، تبعید به تهران، درخشش در تحصیل و سپس بازگشت آگاهانه به ایل برای مبارزه با بی‌سوادی، سپس فرایند شکل‌گیری مدارس سیار، گدایی معلم از شهر و روستا، تأسیس دانش‌سرای عشایری و دبیرستان شبانه‌روزی چهل‌نفری و اعزام معلمان به فارس، بویراحمد، آذربایجان، سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق روایت شده است. 

در بخش‌های میانی، کتاب مدیرکل افسانه‌ ای از زاویه‌دید یک معلم عشایری نوشته شده است: خاطرات نویسنده از نخستین روز مدرسه، آرزوی معلم‌شدن، اعزام به دشت مغان، آشنایی با ایل شاهسون، سرایدار پیر، مش‌رمضان، درگیری‌ها با مخالفان مدارس عشایری و پیام کوتاه و مشهور یا مرگ یا پیروزی بهمن‌بیگی. اردوهای هفت‌برم و دشت مغان، بازدیدهای سرزده‌ی مدیرکل، شیوه‌ی ارزیابی معلمان و شوروهیجان دانش‌سرا نیز بخش دیگری از این تصویر را کامل کرده است. در لابه‌لای این روایت‌ها، نمونه‌هایی از نثر بهمن‌بیگی و نگاه او به ایل، آموزش و معلمی نقل شده است.

چرا باید کتاب مدیرکل افسانه ای را بخوانیم؟

کتاب مدیرکل افسانه‌ ای فرصتی است برای شناخت یکی از مهم‌ترین تجربه‌های آموزش در ایران از دل روایت‌های میدانی یک معلم. این اثر نشان می‌دهد چگونه ترکیب عشق به ایل، پشتکار فردی و سازمان‌دهی آموزشی می‌تواند سرنوشت نسل‌ها را تغییر دهد و درعین‌حال، دشواری‌ها، تعارض‌ها و هزینه‌های چنین حرکتی را نیز پنهان نمی‌کند.

خواندن کتاب مدیرکل افسانه ای را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدیرکل افسانه‌ ای به علاقه‌مندان به آموزش‌وپرورش، پژوهشگران مطالعات عشایر و تاریخ اجتماعی ایران، معلمان و دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و نیز کسانی که به خاطره‌نویسی و روایت‌های میدانی از زندگی در ایل و روستا علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای فهم ریشه‌های آموزش عشایری نیز مفید است.