کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ای نوشته‌ی امراله یوسفی به کوشش انتشارات تخت‌جمشید منتشر شده است. محسن رجایی ویرایش متن را بر عهده داشته و افشین رجایی طرح جلد و ویرایش تصاویر را انجام داده است. این کتاب به زندگی، شخصیت و کارنامه‌ی محمد بهمن‌بیگی، بنیان‌گذار تعلیمات عشایری، و نیز تجربه‌های معلمان عشایری در نقاط مختلف ایران می‌پردازد. روایت‌ها ترکیبی از خاطره، گزارش، تحلیل و نقل‌قول از نوشته‌های خود بهمن‌بیگی است و در کنار آن، مقدمه‌ها و یادداشت‌هایی از نویسندگان دیگر نیز آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ای مجموعه‌ای است که امراله یوسفی در آن کوشیده است سیمای محمد بهمن‌بیگی را از دل خاطرات شخصی، اسناد، نقل‌قول‌ها و روایت‌های هم‌دوره‌ای‌ها بازسازی کند. در مقدمه‌ها، ابتدا محسن رجایی از آشنایی قدیمی خود با یوسفی و مسیر نویسنده‌شدن او می‌گوید و سپس حمید رستمی در متنی مفصل، بهمن‌بیگی را «سلطان بی‌تاج و تخت ایل» می‌نامد و از تأثیر او بر زندگی هزاران کودک عشایری سخن گفته است. در ادامه، کتاب مدیرکل افسانه‌ای با شرحی نسبتاً مفصل از زندگی بهمن‌بیگی آغاز می‌شود؛ از تولد در چادر سیاه ایل قشقایی و کودکی در کوچ‌راه‌ها تا تحصیل در تهران، بازگشت به فارس و شکل‌گیری دغدغه‌ی سوادآموزی به فرزندان ایل. در بخش‌های بعدی کتاب مدیرکل افسانه‌ای، نویسنده به روند تأسیس مدارس سیار عشایری، دانشسرای عشایری، دبیرستان چهل‌نفری و گسترش آموزش در ایلات مختلف ایران می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه بهمن‌بیگی از یک اتاق کوچک در فرهنگ فارس به مدیریت آموزش عشایر سراسر کشور رسید. فصل‌هایی مانند «آرزوی من»، «رمضان»، «اردوی هفت‌برم»، «اردوی فرهنگی دشت مغان»، «گلایه»، «ارژنگ» و «بهمن‌بیگی از نگاه دیگران» هر کدام برشی از تجربه‌ی معلمی، اردوهای آموزشی، زندگی در ایل شاهسون و دشت مغان، و نیز بازتاب کار بهمن‌بیگی در نگاه معلمان، استانداران و اهالی محل را روایت کرده است. در پایان نیز گزیده‌هایی از نوشته‌های خود بهمن‌بیگی و تحلیل‌هایی درباره‌ی آثار او مانند بخارای من ایل من، اگر قره‌قاج نبود، به اجاقت قسم و طلای شهامت آمده است.

خلاصه کتاب مدیرکل افسانه ای

کتاب مدیرکل افسانه‌ای تصویری چندوجهی از محمد بهمن‌بیگی و جنبش تعلیمات عشایری ارائه می‌دهد. نویسنده ابتدا زندگی بهمن‌بیگی را از دل نوشته‌های خودش مرور می‌کند؛ از کودکی در ایل قشقایی، تبعید به تهران، درخشش در تحصیل و سپس بازگشت آگاهانه به ایل برای مبارزه با بی‌سوادی. سپس فرایند شکل‌گیری مدارس سیار، «گدایی معلم» از شهر و روستا، تأسیس دانشسرای عشایری و دبیرستان شبانه‌روزی چهل‌نفری و اعزام معلمان به فارس، بویراحمد، آذربایجان، سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق روایت شده است. در بخش‌های میانی، کتاب مدیرکل افسانه‌ای از زاویه‌ی دید یک معلم عشایری نوشته شده است: خاطرات نویسنده از نخستین روز مدرسه، آرزوی معلم‌شدن، اعزام به دشت مغان، آشنایی با ایل شاهسون، سرایدار پیر «مش‌رمضان»، درگیری‌ها با مخالفان مدارس عشایری و پیام کوتاه و مشهور «یا مرگ یا پیروزی» بهمن‌بیگی. اردوهای هفت‌برم و دشت مغان، بازدیدهای سرزده‌ی مدیرکل، شیوه‌ی ارزیابی معلمان و شور و هیجان دانشسرا نیز بخش دیگری از این تصویر را کامل کرده است. در لابه‌لای این روایت‌ها، نمونه‌هایی از نثر بهمن‌بیگی و نگاه او به ایل، آموزش و معلمی نقل شده است.

چرا باید کتاب مدیرکل افسانه ای را بخوانیم؟

کتاب مدیرکل افسانه‌ای فرصتی است برای شناخت از نزدیک یکی از مهم‌ترین تجربه‌های آموزش در ایران از دل روایت‌های میدانی یک معلم. این اثر نشان می‌دهد چگونه ترکیب عشق به ایل، پشتکار فردی و سازمان‌دهی آموزشی می‌تواند سرنوشت نسل‌ها را تغییر دهد و در عین حال، دشواری‌ها، تعارض‌ها و هزینه‌های چنین حرکتی را نیز پنهان نمی‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدیرکل افسانه‌ای به علاقه‌مندان آموزش و پرورش، پژوهشگران مطالعات عشایر و تاریخ اجتماعی ایران، معلمان و دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و نیز کسانی که به خاطره‌نویسی و روایت‌های میدانی از زندگی در ایل و روستا علاقه دارند پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای فهم ریشه‌های آموزش عشایری مفید است.