کتاب مردی که کوه ها را تکان داد

کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد (تحلیلی بر اندیشه‌های آموزشی محمد بهمن بیگی) نوشته‌ امراله یوسفی تحلیلی گسترده بر زندگی و اندیشه‌های آموزشی محمد بهمن‌بیگی است؛ بنیان‌گذار آموزش عشایری ایران که نقش مهمی در سوادآموزی و تحول زندگی ایلات داشته است. نویسنده در مقام پژوهشگر و گردآورنده با تکیه بر متون، مصاحبه‌ها و اسناد تلاش کرده است تصویری چندبعدی از این تجربه‌ی آموزشی ارائه کند. انتشارات قشقایی با همکاری انتشارات تخت جمشید این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مردی که کوه ها را تکان داد

کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد مجموعه‌ای پژوهشی درباره‌ی اندیشه‌ها و تجربه‌های آموزشی محمد بهمن‌بیگی است که امراله یوسفی آن را گردآوری و تحلیل کرده است. امراله یوسفی در این کتاب به‌جای روایت صرف زندگی‌نامه به‌سراغ مبانی نظری، اهداف، روش‌ها و پیامدهای تعلیمات عشایری رفته و تلاش کرده است جایگاه این الگو را در تاریخ آموزش ایران نشان دهد. کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد در چند محور اصلی پیش می‌رود؛ ابتدا مبانی نظری و پژوهشی بهمن‌بیگی و شبکه مضامین هدف‌های تعلیمات عشایر با تکیه بر دیدگاه بهمن‌بیگی معرفی شده و نشان داده شده است که چگونه از دل متون و مصاحبه‌ها نه دسته هدف اجتماعی، علمی، اقتصادی، فرهنگی، بهداشتی، سیاسی، هنری، عاطفی و اعتقادی استخراج شده است. 

در فصل‌هایی مانند تحلیلی بر آراء و اندیشه‌های تربیتی محمد بهمن‌بیگی و تأملی بر بنیادهای نظری و عملی اندیشه‌های تربیتی بهمن‌بیگی پیوند میان سوادآموزی، صلح، توسعه‌ی اجتماعی و تغییر ساختار قدرت در جوامع ایلی بررسی شده است. امراله یوسفی در ادامه‌ی کتاب به تجربه‌های عینی می‌پردازد؛ تاریخچه‌ی آموزش عشایری، شکل‌گیری مدارس چادری، دانش‌سرای عشایری، کتابخانه‌های سیار، نوآوری‌هایی مانند مدرسه‌ی بی‌مکان و کنفرانس آموزشی و نیز تأثیر این جریان بر اقتصاد، بهداشت، جایگاه زنان و فرهنگ ایلات. 

بخش‌هایی از کتاب به روایت‌ها، گفت‌وگوها و خاطراتی درباره بهمن‌بیگی از جمله ماجرای همکاری با اصل چهار ترومن، دیدار با روشنفکران و بازتاب کار او در میان شاگردان و همکاران اختصاص یافته است. در فصل‌های پایانی کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد امراله یوسفی با مرور پژوهش‌های دانشگاهی و پایان‌نامه‌ها جایگاه الگوی آموزشی بهمن‌بیگی را در مقایسه با نظریه‌های رایج تعلیم‌وتربیت بررسی کرده و پیشنهاد کرده است که تجربه‌ی او به‌عنوان الگویی بومی برای بازاندیشی در نظام آموزشی ایران جدی گرفته شود.

خلاصه کتاب مردی که کوه ها را تکان داد

کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد بر محور این ایده شکل گرفته که تعلیم‌وتربیت مهم‌ترین ابزار رهایی جوامع محروم و بستر تحقق صلح است. نویسنده با واکاوی نوشته‌ها و سخنان محمد بهمن‌بیگی نشان داده است که چگونه او سوادآموزی را قیام مقدس برای باسوادکردن مردم ایلات می‌دانست و تخته‌سیاه و گچ را جایگزین تفنگ و فشنگ می‌کرد. در کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد ابتدا چهارچوب اهداف تعلیمات عشایری ترسیم می‌شود؛ از رهایی از جهل، خرافه‌زدایی، پرورش شهروندی و کاهش خشونت اجتماعی تا نخبه‌پروری، ارتقای درآمد، بهبود بهداشت، تقویت زبان فارسی، ترویج هنرهای ایلی و استحکام باورهای دینی. 

سپس نشان داده می‌شود که این اهداف چگونه در عمل از طریق مدارس چادری، دانش‌سرای عشایری، تربیت معلمان بومی، کتابخانه‌های سیار و برنامه‌های متناسب با کوچ و زندگی ایلی پیاده شده است. در بخش پایانی نویسنده این تجربه را در کنار نظریه‌های تربیتی قرار داده و آن را الگویی بومی برای بازطراحی آموزش در ایران معرفی کرده است.

چرا باید کتاب مردی که کوه ها را تکان داد را بخوانیم؟

کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد فرصتی است برای شناخت یکی از جدی‌ترین تجربه‌های آموزش حاشیه‌نشینان در ایران و دیدن این‌که چگونه یک ایده‌ی آموزشی می‌تواند ساختار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک جامعه را دگرگون کند. این اثر هم برای فهم تاریخ آموزش عشایری مفید است هم برای بازاندیشی در مفهوم معلم، مدرسه و هدف‌های تعلیم‌وتربیت.

خواندن کتاب مردی که کوه ها را تکان داد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مردی که کوه‌ ها را تکان داد به پژوهشگران تعلیم‌وتربیت، دانشجویان علوم تربیتی و علوم اجتماعی، معلمان و مدیران مدرسه، فعالان حوزه‌ی آموزش مناطق محروم و علاقه‌مندان به زندگی و اندیشه‌ی محمد بهمن‌بیگی پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه کسانی که به‌دنبال الگوهای بومی برای تحول آموزشی هستند.