کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق

کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق نوشته مرضیه اکبرزاده است و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حقوق خانواده می‌پردازد: آیا می‌توان برای مهریه حدی در نظر گرفت و اگر بله، این کار در فقه و حقوق بر چه مبنایی استوار می‌شود؟ نویسنده با مرور مفهوم مهریه، پیشینه‌ی آن، دیدگاه فقهای امامیه و اهل سنت و نیز قوانین موضوعه، مسئله را از چند زاویه بررسی کرده است و در کنار بحث نظری، به راهکارهای متعارف‌سازی مهریه هم پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق

کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق نوشته مرضیه اکبرزاده به سراغ مسئله‌ای رفته است که هم در زندگی خانوادگی اثر دارد و هم در فضای فقهی و حقوقی محل بحث است. نویسنده از همان ابتدا نشان می‌دهد که موضوع فقط زیاد یا کم بودن مهریه نیست، بلکه پرسش اصلی به مبنای شرعی و قانونی تعیین آن برمی‌گردد. متن با توضیح مفاهیمی مانند عقد، نکاح، مهر و تحدید آغاز می‌شود و بعد از آن، جایگاه مهریه در آیات، روایات و تعریف‌های فقهی و حقوقی بررسی می‌شود. در این مسیر، کتاب نشان می‌دهد که مهریه در سنت اسلامی صرفاً یک عدد قراردادی نیست و در پیوند با نگاه به خانواده، حقوق زن و آثار عقد نکاح معنا پیدا می‌کند.
کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق در ۳ فصل تنظیم شده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و در گفتارهایی مانند مفهوم‌شناسی، مهریه در ادیان و ملل، مهریه در حقوق اسلامی، علل افزایش مهر در عصر حاضر و پرداخت مهر در فقه اسلامی و حقوق موضوعه، زمینه‌ی بحث را می‌سازد. فصل دوم به هسته‌ی اصلی اختلاف‌ها می‌رسد و دیدگاه فقهای امامیه، فقه اهل سنت، حقوقدانان و قوانین موضوعه را درمورد تحدید مهریه کنار هم می‌گذارد. فصل سوم هم از سطح بحث نظری فراتر می‌رود و امکان تحدید مهریه را با توجه به قواعد عمومی قراردادها و قانون بررسی می‌کند و سپس سراغ پیشنهادهایی مانند پرداخت مهریه هنگام ازدواج، شروط ضمن عقد، بیمه مهریه، مالیات بر مهریه‌های سنگین و راه‌حل‌های فرهنگی می‌رود. فضای اثر بیشتر استدلالی و مستند است و برای کسانی که می‌خواهند ریشه‌های اختلاف در این موضوع را دقیق‌تر بشناسند، تصویری روشن از مسئله فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق

کتاب با تعریف مفاهیم پایه آغاز می‌شود و سپس پیشینه و جایگاه مهریه را در سنت‌های مختلف و در حقوق اسلامی مرور می‌کند. بعد از این مقدمه، نویسنده به سراغ یک سؤال محوری می‌رود: آیا از نظر فقهی و حقوقی می‌توان برای مهریه سقف یا محدودیتی در نظر گرفت؟ برای پاسخ، دیدگاه فقهای امامیه، اهل سنت، حقوقدانان و قوانین موضوعه بررسی می‌شود و استدلال‌های موافق و مخالف کنار هم قرار می‌گیرد.
بخش پایانی اثر به امکان اجرای تحدید مهریه و شیوه‌های متعارف‌کردن آن اختصاص دارد. در این قسمت، مسئله فقط از زاویه‌ی حکم فقهی دیده نمی‌شود و عواملی مانند عرف، قرارداد، ضمانت اجرا، شرایط اقتصادی و ملاحظات خانوادگی هم وارد بحث می‌شوند.

چرا باید کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مبانی فقهی و حقوقی مهریه را در کنار هم بررسی می‌کند و تصویر یک‌بعدی از مسئله ارائه نمی‌دهد.
• نویسنده علل افزایش مهریه را فقط به یک عامل محدود نکرده و زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی آن را هم مطرح کرده است.
• اثر دیدگاه فقهای امامیه، اهل سنت، حقوقدانان و قوانین موضوعه را کنار هم می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی استدلال‌ها را فراهم می‌کند.
• بخش پایانی کتاب از بحث نظری فراتر می‌رود و پیشنهادهایی برای متعارف‌سازی مهریه مطرح می‌کند.
• مطالعه‌ی این کتاب به فهم دقیق‌تر نسبت میان عقد نکاح، حقوق زن، تراضی طرفین و حدود مداخله‌ی قانون کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تحدید مهریه از منظر فقه و حقوق به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فقه و حقوق که می‌خواهند بحث مهریه را مستندتر دنبال کنند.
• کسانی که درباره‌ی حدود دخالت قانون در تعیین مهریه سؤال دارند.
• مخاطبانی که به مباحث حقوق خانواده و اختلاف‌نظرهای فقهی در این حوزه علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که می‌خواهند علل اجتماعی و حقوقی افزایش مهریه را در کنار هم بررسی کنند.
• کسانی که به‌دنبال شناخت دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی امکان تحدید مهریه و شیوه‌های متعارف‌کردن آن هستند.