کتاب ترور اقلیم

کتاب ترور اقلیم نوشته سانجای چاتورودی و تیموثی دویل و ترجمه علی اکبر شمسی پور، مصیب قره بیگی و رقیه انصاری قولنجی است؛ اثری که تغییر اقلیم را نه فقط به‌عنوان یک مسئله‌ی محیط‌زیستی، بلکه به‌عنوان میدان کشمکش قدرت، امنیت، بازار و سیاست جهانی بررسی می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد چگونه ترس از آینده‌ی اقلیمی می‌تواند به زبان مداخله، کنترل و نظامی‌سازی تبدیل شود و چرا تجربه‌ی جهان جنوب با روایت‌های مسلط اقلیمی یکسان نیست. این کتاب از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترور اقلیم

کتاب ترور اقلیم نوشته سانجای چاتورودی و تیموثی دویل، تغییر اقلیم را از زاویه‌ی ژئوپلیتیک انتقادی می‌کاود و از همان آغاز یک پرسش محوری را پیش می‌کشد: وقتی از بحران اقلیمی حرف زده می‌شود، چه کسانی درباره‌ی آن سخن می‌گویند، چه تصویری از جهان می‌سازند و این تصویر به سود چه نیروهایی عمل می‌کند؟ نویسندگان منکر تغییر اقلیم نیستند؛ برعکس، شواهد را به‌سوی انسان‌ساخت بودن آن می‌دانند. مسئله‌ی اصلی آن‌ها این است که گفتمان تغییر اقلیم چگونه به تولید ترس، امنیتی‌سازی و بازآرایی قدرت در مقیاس جهانی گره می‌خورد.
کتاب ترور اقلیم در ۸ فصل پیش می‌رود و دامنه‌ی بحث آن از نظریه تا مطالعه‌ی موردی گسترده است. فصل‌هایی مانند ترس و ترور اقلیم، فهرستگان و کشاکش‌های علم اقلیم‌شناسی، رویکرد بازاری به تغییر اقلیم، امنیتی‌سازی و ژئواکونومی، عدالت اقلیمی و سناریوهای آینده نشان می‌دهند که نویسندگان فقط به توصیف بحران بسنده نکرده‌اند. آن‌ها به سراغ پیوند میان علم، رسانه، نئولیبرالیسم، مهاجرت، مرز، بیمه، فناوری و حتی مهندسی اقلیم رفته‌اند تا نشان دهند تغییر اقلیم چگونه به یک میدان رقابت سیاسی و اقتصادی بدل می‌شود.
کتاب ترور اقلیم همچنین بر تفاوت تجربه‌ی جهان شمال و جهان جنوب دست می‌گذارد. در این نگاه، بحران اقلیمی برای برخی کشورها به زبان خودروهای سبز، بازارهای تازه و سیاست‌گذاری‌های پرهزینه ترجمه می‌شود و برای برخی دیگر به زبان معیشت ازدست‌رفته، جابه‌جایی اجباری، مرزهای سخت‌تر و آسیب‌پذیری بیشتر. نمونه‌هایی مانند هند، چین و بنگلادش در متن آمده‌اند تا این شکاف فقط در سطح مفهوم باقی نماند. در کنار این‌ها، بحث عدالت اقلیمی و مقاومت در برابر سناریوهای تحمیلی، به کتاب بُعدی می‌دهد که آن را از یک بحث صرفاً هشداردهنده جدا می‌کند. حاصل کار، متنی است که هم به سازوکارهای تولید ترس می‌پردازد و هم به این فکر می‌کند که چه چیزهایی در این میان نادیده گرفته می‌شود.

خلاصه کتاب ترور اقلیم

کتاب ترور اقلیم استدلال می‌کند که تغییر اقلیم فقط یک پدیده‌ی طبیعی یا علمی نیست، بلکه در سطح جهانی به‌وسیله‌ی دولت‌ها، نهادهای امنیتی، بازارها و رسانه‌ها به‌صورت یک گفتمان سیاسی ساخته و بازتولید می‌شود. نویسندگان نشان می‌دهند که چگونه ترس از آینده‌ی اقلیمی می‌تواند به توجیه مداخله، نظامی‌سازی، کنترل مرزها و گسترش سیاست‌های نئولیبرالی بینجامد.
در بخش‌های مختلف، کتاب به موضوع‌هایی مانند علم اقلیم‌شناسی، تصویرسازی از مهاجران اقلیمی، نقش بیمه و بازار، امنیتی‌سازی در منطقه‌ی هند ـ اقیانوس آرام، عدالت اقلیمی و سناریوهای آینده می‌پردازد. محور اصلی اثر این است که فهم تغییر اقلیم بدون توجه به نابرابری جهانی، تفاوت تجربه‌ی کشورها و مناسبات قدرت، ناقص می‌ماند.

چرا باید کتاب ترور اقلیم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ترور اقلیم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تغییر اقلیم را در پیوند با قدرت، امنیت، مرز و اقتصاد جهانی بررسی می‌کند، نه فقط در سطح داده‌های اقلیمی.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد چگونه ترس از بحران اقلیمی به ابزار سیاست‌گذاری و مداخله تبدیل می‌شود.
• این اثر تفاوت تجربه‌ی جهان شمال و جهان جنوب را در مواجهه با تغییر اقلیم روشن می‌کند.
• کتاب به موضوع‌هایی مانند مهاجرت اقلیمی، نظامی‌سازی، بیمه، عدالت اقلیمی و مهندسی اقلیم در یک چارچوب واحد می‌پردازد.
• خواندن آن برای درک نسبت میان علم، رسانه و منافع سیاسی در شکل‌دادن به گفتمان اقلیمی سودمند است.
• فهرست فصل‌ها و نمونه‌های موردی کتاب، امکان دنبال‌کردن بحث را از سطح نظری به سطح مصداقی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ترور اقلیم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات محیط‌زیست که می‌خواهند تغییر اقلیم را در نسبت با قدرت بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی امنیتی‌سازی، مهاجرت اقلیمی و سیاست مرزها پرسش دارند.
• کسانی که می‌خواهند با بحث عدالت اقلیمی و نابرابری میان جهان شمال و جهان جنوب آشنا شوند.
• مخاطبانی که به نقد نئولیبرالیسم، بازارهای سبز و پیوند اقتصاد با بحران اقلیمی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به مباحث نظری که دوست دارند نمونه‌های عینی از هند، چین و بنگلادش را هم در کنار بحث‌های مفهومی ببینند.