کتاب ترور اقلیم

کتاب ترور اقلیم (Climate terror: a critical geopolitics of climate change) نوشته سانجای چاتورودی و تیموثی دویل و ترجمه علی اکبر شمسی پور، مصیب قره بیگی و رقیه انصاری قولنجی است؛ اثری که تغییر اقلیم را نه‌فقط به‌عنوان یک مسئله‌ی محیط‌زیستی، بلکه به‌عنوان میدان کشمکش قدرت، امنیت، بازار و سیاست جهانی بررسی می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه ترس از آینده‌ی اقلیمی می‌تواند به زبان مداخله، کنترل و نظامی‌سازی تبدیل شود و چرا تجربه‌ی جهان جنوب با روایت‌های مسلط اقلیمی یکسان نیست. این کتاب در سال ۱۴۰۴ از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترور اقلیم اثر سانجای چاتورودی و تیموثی دویل

کتاب ترور اقلیم، نوشته‌ی سانجای چاتورودی و تیموثی دویل، تغییر اقلیم را از زاویه‌ی ژئوپلیتیک انتقادی می‌کاود و در همان آغاز، چند پرسش محوری را پیش می‌کشد: چه کسانی درباره‌ی بحران اقلیمی سخن می‌گویند، چه تصویری از جهان می‌سازند و این تصویر به سود چه نیروهایی عمل می‌کند؟ نویسندگان منکر تغییر اقلیم نیستند و شواهد را حاکی از انسان‌ساخت‌بودن آن می‌دانند. مسئله‌ی اصلی آن‌ها این است که گفتمان تغییر اقلیم به تولید ترس، امنیتی‌سازی و بازآرایی قدرت در مقیاس جهانی گره خورده است.

کتاب ترور اقلیم در هشت فصل پیش می‌رود و دامنه‌ی بحث آن از نظریه تا مطالعه‌ی موردی گسترده است. فصل‌هایی مانند ترس و ترور اقلیم، فهرستگان و کشاکش‌های علم اقلیم‌شناسی، رویکرد بازاری به تغییر اقلیم، امنیتی‌سازی و ژئواکونومی، عدالت اقلیمی و سناریوهای آینده نشان می‌دهند که سانجای چاتورودی و تیموثی دویل فقط به توصیف بحران بسنده نکرده‌اند. آن‌ها به‌سراغ پیوند میان علم، رسانه، نئولیبرالیسم، مهاجرت، مرز، بیمه، فناوری و حتی مهندسی اقلیم رفته‌اند تا نشان دهند چگونه تغییر اقلیم به میدان رقابت سیاسی و اقتصادی بدل می‌شود.

کتاب ترور اقلیم همچنین بر تفاوت تجربه‌ی جهان شمال و جهان جنوب دست می‌گذارد. در این نگاه، بحران اقلیمی در برخی کشورها به زبان خودروهای سبز، بازارهای تازه و سیاست‌گذاری‌های پرهزینه ترجمه می‌شود و در برخی دیگر به زبان معیشت ازدست‌رفته، جابه‌جایی اجباری، مرزهای سخت‌تر و آسیب‌پذیری بیشتر. نمونه‌هایی مانند هند، چین و بنگلادش در متن آمده‌اند تا این شکاف فقط در سطح مفهوم باقی نماند. در کنار این‌ها، بحث عدالت اقلیمی و مقاومت در برابر سناریوهای تحمیلی، به کتاب بُعدی می‌دهد که آن را از یک بحث صرفاً هشداردهنده جدا می‌کند. حاصل کار متنی است که هم به سازوکارهای تولید ترس می‌پردازد هم به این فکر می‌کند که چه چیزهایی در این میان نادیده گرفته می‌شوند.

خلاصه کتاب ترور اقلیم

کتاب ترور اقلیم استدلال می‌کند که تغییر اقلیم فقط یک پدیده‌ی طبیعی یا علمی نیست، بلکه در سطح جهانی به‌وسیله‌ی دولت‌ها، نهادهای امنیتی، بازارها و رسانه‌ها به‌صورت یک گفتمان سیاسی ساخته و بازتولید می‌شود. سانجای چاتورودی و تیموثی دویل نشان می‌دهند که چگونه ترس از آینده‌ی اقلیمی می‌تواند به توجیه مداخله، نظامی‌سازی، کنترل مرزها و گسترش سیاست‌های نئولیبرالی بینجامد.

کتاب در بخش‌های مختلف، به موضوع‌هایی مانند علم اقلیم‌شناسی، تصویرسازی از مهاجران اقلیمی، نقش بیمه و بازار، امنیتی‌سازی در منطقه‌ی هند ـ اقیانوس آرام، عدالت اقلیمی و سناریوهای آینده می‌پردازد. محور اصلی اثر این است که فهم تغییر اقلیم بدون توجه به نابرابری جهانی، تفاوت تجربه‌ی کشورها و مناسبات قدرت، ناقص می‌ماند.

چرا باید کتاب ترور اقلیم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ترور اقلیم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تغییر اقلیم را در پیوند با قدرت، امنیت، مرز و اقتصاد جهانی بررسی می‌کند، نه فقط در سطح داده‌های اقلیمی.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند بفهمد چگونه ترس از بحران اقلیمی به ابزار سیاست‌گذاری و مداخله تبدیل می‌شود.
• این اثر تفاوت تجربه‌ی جهان شمال و جهان جنوب را در مواجهه با تغییر اقلیم روشن می‌کند.
• کتاب به موضوع‌هایی مانند مهاجرت اقلیمی، نظامی‌سازی، بیمه، عدالت اقلیمی و مهندسی اقلیم در یک چهارچوب واحد می‌پردازد.
• خواندن این کتاب برای درک نسبت میان علم، رسانه و منافع سیاسی در شکل‌دادن به گفتمان اقلیمی سودمند است.
• فهرست فصل‌ها و نمونه‌های موردی کتاب امکان دنبال‌کردن بحث را از سطح نظری به سطح مصداقی فراهم می‌کند.

خواندن کتاب ترور اقلیم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ترور اقلیم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات محیط‌زیست که می‌خواهند تغییر اقلیم را در نسبت با قدرت بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی امنیتی‌سازی، مهاجرت اقلیمی و سیاست مرزها پرسش دارند.
• کسانی که می‌خواهند با بحث عدالت اقلیمی و نابرابری میان جهان شمال و جهان جنوب آشنا شوند.
• مخاطبانی که به نقد نئولیبرالیسم، بازارهای سبز و پیوند اقتصاد با بحران اقلیمی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به مباحث نظری که دوست دارند نمونه‌های عینی از هند، چین و بنگلادش را هم در کنار بحث‌های مفهومی ببینند.

درباره سانجای چاتورودی

سانجای چاتورودی استاد برجسته‌ی روابط بین‌الملل و جغرافیای سیاسی هند است که پیش‌تر معاون ارشد، رئیس دانشکده‌ی مطالعات بین‌الملل و مدیر مؤسسه‌ی مطالعات جنوب آسیا در دانشگاه جنوب آسیا در دهلی نو بوده است. او پژوهش‌های پسادکتری خود را در دانشگاه کمبریج در زمینه‌ی مناطق قطبی و ژئوپلیتیک انجام داد و کتاب مناطق قطبی: جغرافیای سیاسی از آثار شناخته‌شده او در این حوزه است.

چاتورودی ریاست گروه پژوهش‌های اقیانوس هند و سردبیری نشریه‌ی Journal of the Indian Ocean Region را بر عهده دارد و در هیئت تحریریه‌ی چندین مجله‌ی معتبر بین‌المللی عضویت داشته است. او نویسنده و ویراستار چند کتاب است و بارها به‌عنوان عضو هیئت نمایندگی هند در نشست‌های پیمان جنوبگان شرکت کرده است. او همچنین به‌عنوان استاد مدعو و سخنران با دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی و راهبردی متعددی در کشورهای مختلف همکاری داشته است.

درباره تیموثی دویل

تیموثی دویل استاد برجسته‌ی علوم سیاسی و روابط بین‌الملل است. او ریاست گروه سیاست و مطالعات بین‌الملل دانشگاه آدلاید در استرالیا را بر عهده دارد و پژوهشگر ممتاز مطالعات آینده‌ی اقیانوس هند در دانشگاه کرتین است. او ریاست گروه سیاست و روابط بین‌الملل دانشگاه کیلی در بریتانیا را نیز بر عهده داشته است.

دویل از مدیران مرکز پژوهش‌های حکمرانی هند ـ اقیانوس آرام در دانشگاه آدلاید و مدیر بخش امنیت انسانی و محیط‌زیستی گروه پژوهش‌های اقیانوس هند است. حوزه‌های اصلی پژوهش او شامل سیاست بین‌الملل، حکمرانی منطقه‌ای، امنیت و مسائل محیط‌زیستی، به‌ویژه در منطقه‌ی هند ـ اقیانوس آرام و اقیانوس هند است.