کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی

کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی (An Introduction to the Policy Process) نوشته توماس بیرکلند، به‌ جای تمرکز صرف بر محتوای سیاست‌ها، سراغ این پرسش می‌رود که سیاست‌های عمومی چگونه شکل می‌گیرند، چه نیروهایی آن‌ها را پیش می‌برند و چرا بعضی مسئله‌ها وارد دستور کار می‌شوند و بعضی دیگر نادیده می‌مانند. کتاب از نظریه‌ها، بازیگران، نهادها، قدرت، اجرا و تغییر سیاست حرف می‌زند و تصویری پیوسته از این فرایند می‌سازد. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد این کتاب را با ترجمه روح الله اسلامی شعبجره، پگاه لطیفی و فاطمه ذوالفقاریان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی

کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی نوشته‌ی توماس بیرکلند اثری آموزشی در حوزه‌ی سیاست عمومی است که موضوع اصلی آن نه فهرست‌کردن سیاست‌ها، بلکه توضیح‌دادن سازوکار شکل‌گیری آن‌هاست. نویسنده روشن می‌کند که مسئله‌ی اصلی، فهم این است که دولت‌ها چگونه درباره‌ی مسائل عمومی تصمیم می‌گیرند، چه کسانی در این تصمیم‌ها اثر می‌گذارند و چرا بعضی ایده‌ها به قانون، برنامه یا مقرره تبدیل می‌شوند. متن کتاب نشان می‌دهد که سیاست‌ گذاری فقط تصمیم نهایی نیست، بلکه زنجیره‌ای از تعریف مسئله، رقابت بر سر دستور کار، طراحی ابزارها، اجرا، ارزیابی و تغییر است.

کتاب در فصل‌های مختلف، هم به مفاهیم پایه می‌پردازد و هم به مدل‌ها و نظریه‌هایی که برای توضیح این فرایند به کار می‌آیند. از تعریف سیاست عمومی و جایگاه مطالعات سیاست در علوم اجتماعی گرفته تا نقش نهادهای رسمی، گروه‌های ذی‌نفع، رسانه‌ها، قدرت سیاسی و شیوه‌های اثرگذاری بر دستور کار، همه در مسیر واحدی کنار هم قرار گرفته‌اند. در بخش‌های بعدی نیز طراحی سیاست، ابزارهای سیاستی، اجرای سیاست، شکست سیاست و چند چهارچوب مهم مانند ائتلاف طرفداری، جریان‌های چندگانه و تعادل نقطه‌ای مطرح می‌شود.

کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی از نمونه‌ها و پرسش‌های متعدد استفاده می‌کند تا نشان دهد سیاست‌ گذاری همیشه در فضایی پر از تعارض منافع، تفسیرهای متفاوت و محدودیت‌های نهادی پیش می‌رود. در این‌جا سیاست نه یک فرمول ثابت، بلکه میدان برخورد ایده‌ها، شواهد، ارزش‌ها و قدرت است. تأکید توماس بیرکلند بر پیوند میان نظریه و جهان واقعی باعث شده مباحث کتاب از سطح تعریف‌های انتزاعی فراتر برود و به فهم دقیق‌تر فرایندهای عمومی کمک کند.

خلاصه کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی

کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی توضیح می‌دهد که سیاست عمومی از کجا شروع می‌شود و چگونه از یک مسئله‌ی عمومی به تصمیم، قانون، برنامه و اجرا می‌رسد. نویسنده ابتدا مفهوم سیاست عمومی و مطالعات سیاست را روشن می‌کند و بعد سراغ بازیگران اصلی این میدان می‌رود؛ از نهادهای رسمی و بوروکراسی تا گروه‌های ذی‌نفع، رسانه‌ها و شبکه‌های موضوعی. 

در ادامه، موضوع‌هایی مثل تنظیم دستور کار، تعریف مسئله، قدرت، طراحی ابزارهای سیاستی، اجرای سیاست و امکان شکست یا تغییر آن بررسی می‌شود. بخش پایانی کتاب نیز چند نظریه و مدل مهم را کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد پژوهشگران چگونه این فرایند پیچیده را توضیح می‌دهند.

چرا باید کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری پیوسته از مسیر شکل‌گیری سیاست عمومی، از تعریف مسئله تا اجرا و تغییر، ارائه می‌دهد.
• خواننده با مفاهیم پایه‌ی سیاست عمومی و نسبت آن‌ها با قدرت، نهادها و منافع گروهی آشنا می‌شود.
• کتاب چند نظریه و مدل مهم این حوزه را در کنار مثال‌ها و پرسش‌های سیاستی توضیح می‌دهد.
• این اثر نشان می‌دهد چرا بعضی مسائل وارد دستور کار می‌شوند و بعضی دیگر بیرون می‌مانند.
• مطالعه‌ی آن به فهم نقش بازیگران رسمی و غیررسمی، از دولت و قوه‌ها تا رسانه‌ها و گروه‌های ذی‌نفع، کمک می‌کند.
• بخش‌های مربوط به طراحی، اجرا و شکست سیاست برای کسانی که می‌خواهند تصمیم‌های عمومی را دقیق‌تر تحلیل کنند، مفید است.

خواندن کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مقدمه بر فرایند سیاست گذاری عمومی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان علوم سیاسی، مدیریت دولتی و سیاست‌ گذاری عمومی که به دنبال آشنایی منظم با مفاهیم و نظریه‌های اصلی این حوزه هستند.
• پژوهشگرانی که می‌خواهند فرایند شکل‌گیری، اجرا و تغییر سیاست‌های عمومی را دقیق‌تر بررسی کنند.
• تحلیلگران و کارکنان نهادهای عمومی که با تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی یا ارزیابی سیاست‌ها سروکار دارند.
• روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی که می‌خواهند پشت صحنه‌ی تصمیم‌های عمومی و رقابت بر سر دستور کار را بهتر بفهمند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی میان قدرت، نهادها، منافع گروهی و تعریف مسائل عمومی علاقه دارند.