کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور

کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور (Cognitive mechanisms of belief change) نوشته آرون اسمیت و ترجمه حسن اسدزاده، متین قاسمی سامنی، آذر خزائی، سمیه سلطان نژاد و سعیده زاهد است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب به پرسش‌هایی مهم می‌پردازد؛ اینکه باورها چگونه شکل می‌گیرند، چرا ماندگار می‌شوند و در چه شرایطی تغییر می‌کنند. نویسنده، با تکیه بر علوم شناختی، باور را بخشی از سازوکار ذهن، هیجان، هویت و رفتار در نظر گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور اثر آرون اسمیت

کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور نوشته‌ی آرون اسمیت به بررسی این موضوع می‌پردازد که ذهن انسان چگونه باورها را می‌سازد، از آن‌ها محافظت می‌کند و گاه بی‌آن‌که فرایند آن کاملاً آشکار باشد، آن‌ها را تغییر می‌دهد. کتاب از آغاز نشان می‌دهد که مسئله فقط درست یا نادرست‌بودن عقیده‌ها نیست؛ بلکه کارکرد آن‌ها در زندگی روزمره، تصمیم‌گیری، احساس امنیت، هویت فردی و پیوندهای اجتماعی نیز اهمیت دارد. نویسنده باور را شبیه نرم‌افزار ذهن در نظر می‌گیرد؛ آنچه ادراک، قضاوت، انتخاب و واکنش‌های هیجانی را سامان می‌دهد و درعین‌حال خود نیز زیر فشار تجربه، محیط و معنا دگرگون می‌شود.

نویسنده دامنه‌ی بحث را به منشأ باورها، شیوه‌ی انتقال آن‌ها از فردی به فرد دیگر، نقش فرهنگ و گروه، نسبت باور با حافظه و دانش و مقاومت ذهن در برابر تغییر گسترش می‌دهد. آرون اسمیت در بخش‌های آغازینِ کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور توضیح می‌دهد که باورها چگونه به جهان نظم می‌دهند، اضطراب را کاهش می‌دهند و برای رفتار اجتماعی نوعی چارچوب می‌سازند؛ سپس با دسته‌بندی انواع باورها، از باورهای روزمره و عادت‌محور تا باورهای هویتی، ایدئولوژیک و معنوی نشان می‌دهد که همه‌ی باورها به یک اندازه در ذهن جا نگرفته‌اند و شدت اثر آن‌ها یکسان نیست.

کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور در ادامه یک الگو برای فهم تغییر باور پیشنهاد می‌کند. این الگو به پیش‌زمینه‌های شکل‌گیری باور، جست‌وجوی معنا، ارزیابی، پذیرش و پیامدهای باور می‌پردازد و بعد از آن مؤلفه‌هایی مانند مفاهیم، محاسبه و تعهد را وارد بحث می‌کند. کتاب حاضر تحلیلی است و مثال‌های متنوعی درباره‌ی زندگی روزمره، روابط اجتماعی، گرایش‌های سیاسی، باورهای معنوی و عادت‌های شخصی زده است. حاصل کار، تصویری از ذهن است که در آن باورها نه ثابت و یکدست، بلکه پویا و درگیر با تجربه‌های پنهان و آشکار انسانند.

کتاب حاضر با پیشگفتاری به قلم حسن اسدزاده (دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی در دانشگاه علامه طباطبائی)، متین قاسمی سامنی، آذر خزائی، سمیه سلطان نژاد و سعیده زاهد آغاز شده است.

خلاصه کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور

کتاب توضیح می‌دهد که باورها چگونه به‌ وجود می‌آیند و چرا تغییر آن‌ها معمولاً به‌سادگی رخ نمی‌دهد. نویسنده نشان می‌دهد که باورها برای ذهن فقط ابزار تفسیر جهان نیستند؛ بلکه به کاهش اضطراب، ایجاد نظم، حفظ هویت و هدایت رفتار هم کمک می‌کنند؛ او سپس با تفکیک انواع مختلف باورها، از عادت‌ها و قراردادهای اجتماعی تا باورهای ایدئولوژیک و معنوی، روشن می‌کند که هر باور جایگاه و وزن یکسانی در ذهن ندارد. بخش مهمی از کتاب به فرایند تغییر باور اختصاص دارد؛ فرایندی که از یک جرقه یا تجربه‌ی تازه آغاز می‌شود، از مسیر معنادادن و ارزیابی می‌گذرد و در صورت تثبیت، بر احساس و تصمیم و رفتار اثر می‌گذارد.

چرا باید کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد باورها فقط نظرهای شخصی نیستند و با هیجان، هویت و رفتار پیوند دارند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند درک دقیق‌تری از چرایی ماندگاری بعضی عقیده‌ها به دست آورد.
• این اثر فرایند تغییر باور را از زاویه‌ی ذهن، تجربه و محیط اجتماعی توضیح می‌دهد.
• کتاب میان باورهای روزمره، عادت‌ها، ارزش‌ها و باورهای هویتی تمایز می‌گذارد و تفاوت اثر آن‌ها را روشن می‌کند.
• مثال‌های مطرح‌شده کمک می‌کنند بحث‌های نظری به موقعیت‌های واقعی زندگی نزدیک شوند.

خواندن کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی شکل‌گیری و دگرگونی باورها شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به علوم شناختی، روان‌شناسی و رابطه‌ی ذهن با رفتار اجتماعی.
• کسانی که درمورد نقش هویت، هیجان و معنا در پایداری عقیده‌ها سؤال دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت باور با عادت، ارزش، ایدئولوژی و تصمیم‌گیری را بهتر بفهمند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که با موضوع تغییر نگرش، اقناع و انتقال باور سروکار دارند.

درباره آرون اسمیت

آرون اسمیت (Aaron Smith) استاد برجسته‌ی دانشکده‌ی عالی کسب‌وکار و حقوق در دانشکده‌ی کسب‌وکارِ دانشگاه انستیتو تکنولوژی رویال ملبورن (RMIT) در استرالیاست. حوزه‌های پژوهشی او بر مدیریت تغییرات روانی، سازمانی و همچنین تغییرات سیاستی تمرکز داشته است. او به‌عنوان نویسنده‌ای پرکار و پژوهشگری فعال بیش از ۱۵ کتاب تألیف کرده و بیش از ۱۰۰ مقاله‌ی علمی و تخصصی را به رشته‌ی تحریر درآورده است. اسمیت به‌عنوان مشاور با بیش از ۱۲۰ مشتری و کارفرما در صنایع مختلف در رابطه با چالش‌های مدیریتی همکاری داشته است. کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور (Cognitive mechanisms of belief change) نوشته‌ی آرون اسمیت است.

بخشی از کتاب مکانیسم های شناختی تغییر باور

«در اصطلاح زبان‌شناختی، ساختار یک جمله را می‌توان به‌عنوان ترکیب آن توصیف کرد. تقویت بر ترکیب ذهنی یک شخص معتقد، یا شیوه‌ای که او افکارش را دربارهٔ باورها و نقش آن‌ها ساختار می‌دهد، اثر می‌گذارد. بازسازی شیوه‌ای که یک شخص دربارهٔ باورها فکر می‌کند منجر به استحکام آن‌ها در ذهن می‌شود. برای اغلب بخش‌ها، سازمان‌دهی مجدد تفکر اعتقادی درواقع تنها راه کارآمدسازی است تا به شخص اجازه دهد به مفاهیم مهم به‌صورت حاضر و آماده دست یابد، بدون این‌که مجبور باشد هر زمان از طریق فعالیت شناختی سنگین بازیابی و بازپرسی به آن‌ها برسد.

ولی، بازسازی ترکیب ذهنی فراتر از سودمندی کارکردی است، زیرا آن کاملاً بر ماهیت تفکر اثر می‌گذارد. عمق تغییرات ترکیبی از طریق تقویت بر رویکرد فکری یک شخص به‌عنوان برجستگی باورهای انتقادی که از هر چیزی تراوش می‌کند نیز مؤثر است، مانند زردچوبهٔ خیلی زیاد در ادویهٔ کاری. برای فهم این استعاره در این مورد، تقویت به معنای افزایش ادویهٔ بیشتر برای هر بشقاب است تا وقتی‌که زردچوبه پاشیده شود از طریق همه‌چیز از عمده کاری باور تا بستنی برای دسر.

تکرار و مرور ذهنی، شرح و بسط و دفاع از درستی باورهای کلیدی نیاز بیشتری به توجه هشیار ندارند، زیرا ترکیب باورها تثبیت می‌شود. در این مرحله، درحالی‌که سایر سازوکارهای موتور باور به‌وسیلهٔ اشکال مختلف رفتار، عملکرد، ارتباطات و تکالیف بین فردی به تحریک پذیرش مفهوم ادامه می‌دهند، تقویت در مرحلهٔ تعهد، درونی و شامل یک رشته از واکنش‌های اندیشمندانهٔ خودکار است. اکنون با هر درونداد مفهومی، ذهن شخص معتقد یک نتیجهٔ فکری ریشه‌دار را تولید می‌کند.»