کتاب مثنوی محرم

کتاب مثنوی محرم نوشته اسماعیل منصوری لاریجانی با ویراستاری قاسم نصیرزاده، مجموعه‌ای از سروده‌های آیینی درباره‌ی واقعه‌ی کربلا و شخصیت‌های محوری آن است که انتشارات خادم الرضا (ع) آن را منتشر کرده است. این کتاب فقط به سوگواری بسنده نمی‌کند و می‌کوشد مفاهیمی مثل ایثار، ولایت، وفاداری، توبه و نسبت میان آگاهی و انتخاب را در قالب مثنوی پیش ببرد. از حرکت امام حسین از مکه تا شب عاشورا، شهادت یاران و خطبه‌های پس از واقعه، مسیر کتاب بر پایه‌ی روایت و تأمل شکل گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مثنوی محرم

کتاب مثنوی محرم اثر اسماعیل منصوری لاریجانی مجموعه‌ای از شعرهای مذهبی است که رخدادهای محرم و عاشورا را به‌صورت پیوسته و موضوع‌بندی‌شده بازآفرینی کرده است. متن از مقدمه‌ای درباره‌ی جایگاه محرم و کربلا آغاز می‌شود و بعد به سراغ بخش‌هایی می‌رود که هرکدام بر یکی از لحظه‌ها، شخصیت‌ها یا معناهای این واقعه تمرکز دارند. در این میان فقط با بازگویی یک حادثه روبه‌رو نیستیم، بلکه با خوانشی روبه‌رو می‌شویم که می‌خواهد از دل روایت کربلا، مفاهیمی مثل حق‌طلبی، مقاومت در برابر ستم، وفاداری و بیداری درونی را برجسته کند.
کتاب مثنوی محرم از نظر چینش مطالب، مسیر حرکت کاروان امام حسین را دنبال می‌کند و در کنار آن برای چهره‌هایی مثل حر، حضرت عباس، علی‌اکبر، حضرت قاسم و علی‌اصغر بخش‌های جداگانه در نظر می‌گیرد. عنوان‌هایی مانند شرح ایثار، سفر به کعبه، مصاف حرّ ریاحی با قافله امام حسین، خبر شهادت مسلم بن عقیل، انتخاب کربلا برای شهادت، شب میعاد عاشورا، توبه حرّ و بازگشت او به آغوش امام حسین و خطبه حضرت زینب در بازار کوفه نشان می‌دهد که کتاب هم به سیر رخدادها توجه دارد و هم به بار معنایی هر صحنه. این ترکیب باعث شده شعرها فقط مرثیه نباشند و لایه‌ای تفسیری هم پیدا کنند.
کتاب مثنوی محرم در زبان و تصویرسازی، بر تقابل‌های پررنگی مثل حق و باطل، عقل و هوی، وفا و دنیاطلبی تکیه دارد. شاعر بارها کربلا را از یک واقعه‌ی تاریخی فراتر می‌برد و آن را به میدان سنجش انسان در هر زمان پیوند می‌زند. به‌همین دلیل، فضای اثر فقط اندوه‌بار نیست و در کنار سوگ، بر انتخاب آگاهانه، مسئولیت اخلاقی و معنای ایستادگی هم مکث می‌کند. نتیجه، مجموعه‌ای است که هم برای همراهی با حال‌وهوای محرم شکل گرفته و هم برای مرور دوباره‌ی چهره‌ها و لحظه‌های اثرگذار عاشورا.

چرا باید کتاب مثنوی محرم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مثنوی محرم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رخدادهای اصلی محرم و عاشورا را در قالب شعر و به‌ترتیب پیشروی روایت کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با شخصیت‌هایی مانند حر، مسلم بن عقیل، حضرت عباس، علی‌اکبر، حضرت قاسم و علی‌اصغر در بخش‌های جداگانه آشنا می‌شود.
• این اثر فقط بر سوگ تکیه ندارد و مفاهیمی مثل ایثار، توبه، وفاداری، ولایت و حق‌خواهی را هم برجسته می‌کند.
• عنوان‌های متعدد کتاب کمک می‌کند هر بخش از واقعه‌ی کربلا با تمرکز بیشتری دنبال شود.
• شعرها برای کسانی که می‌خواهند حال‌وهوای محرم را همراه با تأمل معنایی مرور کنند، محتوایی یک‌دست و پیوسته فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مثنوی محرم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر آیینی و مرثیه‌های مرتبط با واقعه‌ی کربلا.
• خوانندگانی که می‌خواهند روایت محرم را در قالب بخش‌بندی‌شده و شخصیت‌محور دنبال کنند.
• کسانی که به مفاهیمی مثل ایثار، شهادت، توبه و وفاداری در ادبیات مذهبی توجه دارند.
• مخاطبانی که در ایام محرم به‌دنبال متنی منظوم برای همراهی با حال‌وهوای سوگواری هستند.
• پژوهشگران و دوست‌داران شعر مذهبی فارسی که می‌خواهند نمونه‌ای از سروده‌های معاصر درباره‌ی عاشورا را بخوانند.