کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان

کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان (CBT for Depression in Children and Adolescents) نوشته بتسی کنارد، جنیفر هاگز و الکساندرا فاکسول، بر مرحله‌ای تمرکز دارد که معمولاً کمتر دیده می‌شود: زمانی که علائم حاد کاهش یافته‌اند اما خطر عود همچنان باقی است. نویسندگان با تکیه‌ بر تجربه‌های بالینی و کاربرگ‌های درمانی، نشان می‌دهند چگونه می‌توان علائم باقی‌مانده، عوامل خطر و الگوهای فکری آسیب‌زا را در کودکان و نوجوانان شناسایی و مدیریت کرد. انتشارات ارجمند این کتاب را با ترجمه راضیه جواهری رنانی، پانته آ احدیان فرد و اسما عاقبتی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان

کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان نوشته‌ی بتسی کنارد، جنیفر هاگز و الکساندرا فاکسول به موضوعی پرداخته که در درمان افسردگی کودکان و نوجوانان اهمیت زیادی دارد: پیشگیری از عود پس از کاهش علائم اولیه. تمرکز اصلی این کتاب فقط بر درمان دوره‌ی حاد نیست، بلکه بر مرحله‌ی ادامه‌ی درمان است؛ جایی که کودک یا نوجوان ممکن است بهتر شده باشد اما هنوز با علائم باقی‌مانده، استرس‌های خانوادگی، افکار منفی یا خطر بازگشت افسردگی دست‌وپنجه نرم کند. کنارد، هاگز و فاکسول توضیح می‌دهند که چرا پاسخ اولیه به درمان کافی نیست و چرا باید برای حفظ بهبودی، برنامه‌ای دقیق و پیوسته وجود داشته باشد.

این کتاب در فصل‌های آغازین، تصویری روشن از افسردگی عمده در کودکان و نوجوانان، سیر بیماری، مفهوم عود و برگشت و تفاوت مرحله‌های حاد، ادامه و نگهداری ارائه می‌دهد. سپس منطق برنامه‌ی RP-CBT را شرح می‌دهد؛ برنامه‌ای که برای کاهش علائم باقی‌مانده، تقویت سلامت روان و کم‌کردن احتمال بازگشت افسردگی طراحی شده است. در این میان، مفاهیمی مثل خط زمانی، پایش خلق، باورهای بنیادین، بازسازی شناختی، حل مسئله و مهارت‌های مقابله‌ای جای مهمی دارند. کتاب فقط به کودک نمی‌پردازد و نقش خانواده، هیجان ابرازشده، تعارض‌های خانه و میزان همکاری والدین را هم در فرایند درمان وارد می‌کند.

کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان علاوه‌بر توضیح مبانی نظری، شکل اجرای جلسات را هم با جزئیات نشان می‌دهد. ساختار ۸ تا ۱۱ جلسه‌ای برنامه، هدف هر مرحله، محتوای جلسات، تکلیف منزل، کاربرگ‌ها و حتی نکته‌های مربوط به سبک درمانگر در آن آمده است. ضمیمه‌ها نیز به موضوعاتی مثل اضطراب، ناامیدی، تحریک‌پذیری، عزت‌نفس، مهارت‌های اجتماعی، بهداشت خواب و مدیریت خطر خودکشی پرداخته‌اند. به‌ همین دلیل، این کتاب فقط شرح یک ایده‌ی درمانی نیست، بلکه نقشه‌ای کاربردی برای برنامه‌ریزی، ارزیابی و ادامه‌ی درمان در کار با کودکان و نوجوانان افسرده به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان

این کتاب توضیح می‌دهد که درمان افسردگی در کودکان و نوجوانان با کاهش علائم اولیه تمام نمی‌شود. نویسندگان نشان می‌دهند که بسیاری از مراجعان پس از درمان حاد، هنوز با نشانه‌هایی مثل اختلال خواب، خستگی، افت تمرکز، افکار منفی یا تنش‌های خانوادگی روبه‌رو هستند و همین نشانه‌ها می‌توانند زمینه‌ی عود را فراهم کنند.

اثر حاضر برنامه‌ی RP-CBT را معرفی می‌کند؛ روشی که با آموزش روانی، ثبت خط زمانی، پایش خلق، مهارت‌های مقابله رفتاری، بازسازی شناختی، حل مسئله و تقویت نقاط قوت، به درمانگر کمک می‌کند برای هر کودک طرحی متناسب تنظیم کند. کتاب در کنار این مهارت‌ها، بر سلامت روان، نقش خانواده، تغییر سبک زندگی و حفظ بهبودی در بلندمدت هم تمرکز دارد.

چرا باید کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مرحله‌ی ادامه‌ی درمان و پیشگیری از عود را به‌ صورت دقیق توضیح می‌دهد؛ بخشی که در کار بالینی بسیار تعیین‌کننده است.
• خواننده با تفاوت میان پاسخ درمانی، بهبود، علائم باقی‌مانده، عود و برگشت آشنا می‌شود.
• این اثر شیوه‌ی طراحی جلسات، تعیین هدف، تنظیم تکلیف منزل و استفاده از کاربرگ‌ها را به‌ صورت روشن نشان می‌دهد.
• کتاب نقش خانواده، تعارض‌های خانه و هیجان ابرازشده را در حفظ یا تضعیف بهبودی کودک بررسی می‌کند.
• مطالعه‌ی آن به درک بهتر مهارت‌هایی مثل بازسازی شناختی، حل مسئله، پایش خلق و مقابله رفتاری کمک می‌کند.
• این کتاب برای برنامه‌ریزی درمان متناسب با علائم باقی‌مانده و عوامل خطر هر کودک، چارچوب مشخصی در اختیار می‌گذارد.

خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و مشاورانی که با کودکان و نوجوانان دارای علائم افسردگی کار می‌کنند.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند با فرایند ادامه‌ی درمان و پیشگیری از عود آشنا شوند.
• روان‌درمانگرانی که به‌ دنبال چارچوبی مشخص برای ارزیابی علائم باقی‌مانده و تنظیم جلسات درمانی هستند.
• متخصصانی که می‌خواهند نقش خانواده، استرس‌های محیطی و عوامل شناختی را در بازگشت افسردگی دقیق‌تر بررسی کنند.
• والدینی که مایل‌اند منطق درمان فرزندشان و اهمیت پیگیری پس از کاهش علائم را بهتر بفهمند.

بخشی از کتاب درمان شناختی رفتاری افسردگی کودکان و نوجوانان

«هدف کلی RP-CBT ایجاد راهکارهای مادام‌العمر جهت پیشگیری از افسردگی و ارتقای سلامت روان است. RP-CBT به‌طور خاص جهت بهبود بخشیدن به نتایج مرحلهٔ حاد و ادامهٔ درمان در جوانان مبتلا به افسردگی به وجود آمد و راهکار درمانی پیوسته‌ای را برای کمک به بیمارانی که ابتدا با داروهای ضدافسردگی درمان شده‌اند (به‌ویژه فلوکستین؛ کنارد و همکاران، ۲۰۱۴) به کار می‌برد. هم‌راستا با توافق فرانک و کوپفر (فرانک، ۱۹۹۱؛ کوپفر؛۱۹۹۱)، اهداف مرحلهٔ حاد درمان شامل پاسخ بالینی و کاهش علائم هستند. این مرحله معمولاً ۱۲-۶ هفته طول می‌کشد و در مرحلهٔ حادِ درمان، RP-CBT بر درمان علائم باقی‌مانده تمرکز می‌کند تا به بهبودی و کارکرد کلی بهتر دست یابد. اهداف مرحلهٔ ادامهٔ درمان شامل پیشگیری از عود علائم بیماری می‌شود. این مرحله ممکن است ۹-۶ ماه طول بکشد (بیرماهر و همکاران،۲۰۰۷؛ امسلی و همکاران، ۲۰۰۸) و RP-CBT در مرحلهٔ ادامهٔ درمان بر پیشگیری از عود و بازگشت افسردگی و ارتقای سلامت و سلامت تمرکز دارد. به‌طور خلاصه، این برنامهٔ درمانی برای افزایش احتمال بهبود، کاهش علائم باقی‌مانده، افزایش سلامت و کاهش عود طراحی‌شده است.»