کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی نوشته سیدشهرام علیزاده، محمدعلی مظاهری، پریساسادات سیدموسوی و اکرم قلی سلطانی است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب از این ایده شروع می‌شود که بسیاری از رفتارهای دشوار کودک فقط نافرمانی یا لجبازی نیستند و می‌توانند به شیوه‌ی دریافت و تفسیر محرک‌های حسی مربوط باشند. نویسندگان با توضیح سبک‌های مختلف پردازش حسی و پیوند آن با موقعیت‌های روزمره تلاش کرده‌اند فهم دقیق‌تری را از رابطه‌ی والد و کودک ارائه دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی، نوشته‌ی سیدشهرام علیزاده و محمدعلی مظاهری و پریساسادات سیدموسوی و اکرم قلی سلطانی، بر این مسئله تمرکز دارد که رفتارهای هیجانی و رفتاری کودک را نمی‌توان فقط از روی ظاهرشان تفسیر کرد. نویسندگان توضیح می‌دهند که واکنش‌هایی مثل بی‌قراری، پرخاشگری، کناره‌گیری، حواس‌پرتی یا مقاومت در برابر بعضی موقعیت‌های روزمره، گاهی به آستانه‌های عصب‌شناختی و سبک پردازش حسی کودک مربوط است. اثر حاضر میان رفتار آشکار و علت زیربنایی آن تفاوت می‌گذارد و نشان می‌دهد که شناخت حواس، آستانه‌های حسی و شیوه‌ی پاسخ‌دهی کودک چگونه می‌تواند در فهم بهتر خلق‌وخو، تنظیم محیط و کاهش تنش‌های روزانه اثر بگذارد.

کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی به شناسایی چهار سبک جستجوگری (حسی، ثبت پایین، اجتناب‌گری حسی و حساسیت‌پذیری حسی) اختصاص دارد. این الگو در حواس مختلف دنبال می‌شود؛ از پردازش شنیداری و دیداری تا پردازش دهانی، لمسی و دهلیزی. در هر بخش پرسش‌نامه‌ها، موقعیت‌های مشاهده، نمونه‌های رفتاری و پیشنهادهایی برای ثبت تغییرات آمده است تا والدین و مراقبان بتوانند واکنش‌های کودک را در خانه، بازی، غذاخوردن، خواب، حمام، لباس‌پوشیدن و حضور در محیط‌های شلوغ دقیق‌تر بررسی کنند.

یکی از نکات مهم کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی توجه همزمان به سبک پردازش حسی کودک و والد است؛ چون نویسندگان نشان می‌دهند که بخشی از تنش رابطه از تفاوت همین الگوها شکل می‌گیرد. در پایان نیز بر همدلی، پرهیز از برچسب‌زدن، دوری از تحقیر و تنظیم شرایط محیطی متناسب با ویژگی‌های کودک تأکید شده است.

خلاصه کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

ریشه‌ی بعضی از مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان را باید در شیوه‌ی دریافت و سازمان‌دهی محرک‌های حسی جست‌وجو کرد. مفهوم پردازش حسی، آستانه‌های عصبی و راهبردهای خودنظم‌دهی در این اثر شرح داده می‌شود و چهار سبک اصلی پردازش حسی نیز معرفی می‌شود. در ادامه هر حس به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود؛ از شنوایی و بینایی تا لامسه، چشایی، بویایی و حس دهلیزی. برای هر بخش نیز نشانه‌های رفتاری، سؤالات ارزیابی، شیوه‌ی تشخیص سبک حسی کودک و پیشنهادهایی برای تنظیم محیط و فعالیت‌های روزمره آمده است. بخش پایانی این کتاب بر رابطه‌ی میان سبک حسی والد و کودک، کاهش سوءبرداشت‌ها و انتخاب واکنش‌های متناسب‌تر در فرزندپروری تمرکز دارد.

چرا باید کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب کمک می‌کند رفتارهای دشوار کودک را فقط به‌عنوان لجبازی، بی‌توجهی یا بدرفتاری تفسیر نکنیم.
• خواننده با چهار سبک اصلی پردازش حسی و اثر آن‌ها بر رفتار روزمره آشنا می‌شود.
• کتاب حاضر برای موقعیت‌های مشخصی مثل غذاخوردن، حمام‌کردن، خواب، بازی و حضور در محیط‌های شلوغ چارچوب مشاهده ارائه می‌دهد.
• پرسش‌ها و تکلیف‌های هر بخش امکان می‌دهد واکنش‌های کودک به‌صورت دقیق ثبت و بررسی شود.
• این اثر رابطه‌ی میان سبک حسی والد و کودک را مطرح و به فهم تنش‌های تعاملی کمک می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان شدت و نوع محرک‌های محیطی را متناسب با ویژگی‌های کودک تنظیم کرد.

خواندن کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند علت بعضی از واکنش‌های هیجانی و رفتاری کودک را دریابند.
• مراقبان و اعضای خانواده‌ای که با کودک در موقعیت‌های روزمره مثل غذا، خواب، بازی و بیرون‌رفتن درگیر هستند.
• والدینی که کودکشان نسبت به صدا، نور، لمس، بو، طعم یا حرکت واکنش‌های شدید یا غیرمنتظره نشان می‌دهد.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت میان ویژگی حسی کودک و مشکل رفتاری را تشخیص دهند.
• مربیان و مراقبانی که به تنظیم محیط متناسب با نیازهای حسی کودک علاقه دارند.

درباره سیدشهرام علیزاده

سیدشهرام علیزاده که در سال ۱۳۶۷ متولد شده، مدرک کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی کودک و نوجوان را از دانشگاه شهید بهشتی دریافت کرده است. حوزه‌ی تخصصی او ارتقای مناسبات والد‌ـ‌کودک و رفع چالش‌های رفتاری کودکان از طریق روش سیستم‌های پردازش حسی، ارائه‌ی مشاوره‌ی تحصیلی به‌ویژه برای آزمون کنکور، شیوه‌های فرزندپروری کودک و نوجوان و نیز به‌کارگیری درمان شناختی‌ـ‌رفتاری را شامل می‌شود.

بخشی از کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

«آشنایی با پردازش شنیداری

وظیفهٔ گوش تبدیل صوت به انرژی الکتریکی و ارسال آن به مغز است. صدا با دو ویژگی شدت و فرکانس شناخته می‌شود و انسان فرکانس‌های در محدودهٔ ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز را درک می‌کند. شدت صوت بیش از ۱۰۰ دسی‌بل به دستگاه شنوایی آسیب می‌زند و چنانچه این شدت از ۱۲۰ دسی‌بل فراتر رود دردناک نیز خواهد بود. قشر اولیهٔ شنوایی که در قسمت فوقانی شکنج گیجگاهی واقع شده است مسئول شنیدن امواج صوت و درک فرکانس است و قشر ثانویهٔ شنوایی مسئولیت درک معانی اصوات و کلمات را برعهده دارد. پردازش شنیداری برای توصیف تغییرات مغزی در هنگام شنیدن صداهای مختلف به‌کار می‌رود. پردازش قابل فهم اطلاعات شنیداری در دستگاه عصبی مرکزی زیربنای پردازش شنیداری است. توانایی شناسایی و متمایز کردن صداهای مختلف، واکنش در برابر صداها، درک سیگنال‌های مختلف، تشخیص شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود در صداها و توانایی درک صداهای گفتاری با سیگنال‌های متفاوت از جمله تفاوت‌های افراد در سیستم پردازش شنیداری است. با توجه به وجود تفاوت در آستانه‌ها و سبک‌های پردازش شنیداری، لازم است که والدین در مورد ویژگی‌های منحصربه‌فرد کودکان در زمینهٔ پردازش شنوایی آگاه شوند.»