کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی نوشته سیدشهرام علیزاده، محمدعلی مظاهری، پریساسادات سیدموسوی و اکرم قلی سلطانی است که انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب از این ایده شروع می‌کند که بسیاری از رفتارهای دشوار کودک، فقط نافرمانی یا لجبازی نیستند و می‌توانند به شیوه‌ی دریافت و تفسیر محرک‌های حسی مربوط باشند. نویسندگان با توضیح سبک‌های مختلف پردازش حسی و پیوند آن با موقعیت‌های روزمره، تلاش کرده‌اند فهم دقیق‌تری از رابطه‌ی والد و کودک ارائه دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی نوشته سیدشهرام علیزاده، محمدعلی مظاهری، پریساسادات سیدموسوی و اکرم قلی سلطانی بر این مسئله تمرکز دارد که رفتارهای هیجانی و رفتاری کودک را نمی‌توان فقط از روی ظاهرشان تفسیر کرد. نویسندگان توضیح می‌دهند که واکنش‌هایی مثل بی‌قراری، پرخاشگری، کناره‌گیری، حواس‌پرتی یا مقاومت دربرابر بعضی موقعیت‌های روزمره، گاهی به آستانه‌های عصب‌شناختی و سبک پردازش حسی کودک مربوط است. متن از همان ابتدا میان رفتار آشکار و علت زیربنایی آن تفاوت می‌گذارد و نشان می‌دهد که شناخت حواس، آستانه‌های حسی و شیوه‌ی پاسخ‌دهی کودک چگونه می‌تواند در فهم بهتر خلق‌وخو، تنظیم محیط و کاهش تنش‌های روزانه اثر بگذارد.
کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی فقط به توضیح مفاهیم پایه بسنده نمی‌کند و بخش مهمی از آن به شناسایی چهار سبک جستجوگری حسی، ثبت پایین، اجتناب‌گری حسی و حساسیت‌پذیری حسی اختصاص دارد. سپس همین الگو در حواس مختلف دنبال می‌شود؛ از پردازش شنیداری و دیداری تا پردازش دهانی، لمسی و دهلیزی. در هر بخش، پرسش‌نامه‌ها، موقعیت‌های مشاهده، نمونه‌های رفتاری و پیشنهادهایی برای ثبت تغییرات آمده است تا والدین و مراقبان بتوانند واکنش‌های کودک را در خانه، بازی، غذا خوردن، خواب، حمام، لباس پوشیدن و حضور در محیط‌های شلوغ دقیق‌تر بررسی کنند. یکی از نکات مهم این کتاب توجه هم‌زمان به سبک پردازش حسی کودک و والد است؛ چون نویسندگان نشان می‌دهند که بخشی از تنش رابطه، از تفاوت همین الگوها شکل می‌گیرد. در پایان نیز بر همدلی، پرهیز از برچسب‌زدن، دوری از تحقیر و تنظیم شرایط محیطی متناسب با ویژگی‌های کودک تأکید شده است.

خلاصه کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

کتاب با توضیح این نکته آغاز می‌شود که ریشه‌ی بعضی از مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان را باید در شیوه‌ی دریافت و سازمان‌دهی محرک‌های حسی جست‌وجو کرد. سپس مفهوم پردازش حسی، آستانه‌های عصبی و راهبردهای خودنظم‌دهی را شرح می‌دهد و چهار سبک اصلی پردازش حسی را معرفی می‌کند.
در ادامه، هر حس به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود؛ از شنوایی و بینایی تا لامسه، چشایی، بویایی و حس دهلیزی. برای هر بخش، نشانه‌های رفتاری، سؤالات ارزیابی، شیوه‌ی تشخیص سبک حسی کودک و پیشنهادهایی برای تنظیم محیط و فعالیت‌های روزمره آمده است. بخش پایانی نیز بر رابطه‌ی میان سبک حسی والد و کودک، کاهش سوءبرداشت‌ها و انتخاب واکنش‌های متناسب‌تر در فرزندپروری تمرکز دارد.

چرا باید کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب کمک می‌کند رفتارهای دشوار کودک فقط به‌عنوان لجبازی، بی‌توجهی یا بدرفتاری تفسیر نشود.
• خواننده با چهار سبک اصلی پردازش حسی و اثر آنها بر رفتار روزمره آشنا می‌شود.
• کتاب برای موقعیت‌های مشخصی مثل غذا خوردن، حمام کردن، خواب، بازی و حضور در محیط‌های شلوغ چارچوب مشاهده ارائه می‌دهد.
• پرسش‌ها و تکلیف‌های هر بخش امکان می‌دهد واکنش‌های کودک به‌صورت دقیق‌تر ثبت و بررسی شود.
• این اثر رابطه‌ی میان سبک حسی والد و کودک را مطرح می‌کند و به فهم بهتر تنش‌های تعاملی کمک می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان شدت و نوع محرک‌های محیطی را متناسب با ویژگی‌های کودک تنظیم کرد.
• بخش‌های پایانی بر همدلی، پرهیز از برچسب‌زدن و کاهش واکنش‌های آسیب‌زا در فرزندپروری تمرکز دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند علت بعضی از واکنش‌های هیجانی و رفتاری کودک را دقیق‌تر بفهمند.
• مراقبان و اعضای خانواده‌ای که با کودک در موقعیت‌های روزمره مثل غذا، خواب، بازی و بیرون رفتن درگیر هستند.
• والدینی که کودکشان نسبت به صدا، نور، لمس، بو، طعم یا حرکت واکنش‌های شدید یا غیرمنتظره نشان می‌دهد.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت میان ویژگی حسی کودک و مشکل رفتاری را بهتر تشخیص دهند.
• مربیان و مراقبانی که به تنظیم محیط متناسب با نیازهای حسی کودک علاقه دارند.

بخشی از کتاب راهنمای عملی فرزندپروری با رویکرد پردازش حسی

«درختی را با برگ و شاخه‌های خشکیده در نظر بگیرید. در نگاه اول، توجه ما به آنچه در ظاهر می‌بینیم جلب می‌شود؛ غافل‌ازاینکه پیش از خشکیدن شاخه‌های این درخت، ریشهٔ آن دچار آسیب شده است. مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان از قبیل فریاد زدن، پرخاشگری، اضطراب و افسردگی همچون شاخه و برگ‌های وجود کودک است و برای درک علل بروز چنین تظاهراتی لازم است که به صورت زیربنایی به جستجو بپردازیم. آستانه‌های حسی و شیوهٔ پاسخ‌دهی به محرک‌های محیطی به منزلهٔ ریشه‌های وجودی کودک هستند و کسب اطلاعات در مورد آنها روند اصلاح رفتار و هیجانات نامطلوب کودک را تسریع خواهد کرد.
حواس نقش بسیار مهمی را در زندگی انسان‌ها ایفا می‌کنند و به منزلهٔ یک زبان معمول و مشترک، کمک می‌کنند تا تجارب خود را با یکدیگر به اشتراک بگذاریم. انسان‌ها پنج حس اولیه را در وجود خود دارند که این حواس عبارت‌اند از: چشایی، بویایی، شنوایی، بینایی و لامسه. هر یک از این حواس با همراهی سیستم پردازش حسی به فرد کمک می‌کند تا محیط پیرامون خود را درک کند و پاسخ‌های رفتاری متناسب با موقعیت را از خود بروز دهد.»