کتاب تمدن اسلامی

کتاب تمدن اسلامی نگاهی اجمالی به بیانات امام خامنه‌ای در این باره است که محمدحسین علیجان‌زاده آن را گردآوری کرده و نشر معارف آن را منتشر کرده است. این کتاب با کنار هم گذاشتن بخش‌هایی از سخنرانی‌ها و پیام‌ها، تصویری فشرده از مفهوم تمدن اسلامی، ریشه‌های تاریخی آن، مبانی فکری‌اش و مسیر شکل‌گیری آن ارائه می‌دهد. محور اصلی اثر این است که تمدن اسلامی فقط یک یادآوری تاریخی نیست، بلکه با عناصری مثل عدالت، عقلانیت، علم، ایمان و مجاهدت معنا پیدا می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تمدن اسلامی

کتاب تمدن اسلامی مجموعه‌ای موضوعی از بیانات امام خامنه‌ای است که محمدحسین علیجان‌زاده آن را گردآوری کرده است. متن اثر از دل سخنرانی‌ها، دیدارها و پیام‌های گوناگون انتخاب شده و تلاش می‌کند تصویری کلی از معنای تمدن اسلامی و نسبت آن با تاریخ، جامعه، دین، عدالت، علم و حیات جمعی مسلمانان نشان دهد. فضای اثر بیشتر بر تبیین یک افق فکری استوار است؛ افقی که در آن تمدن اسلامی نه یک عنوان صرفاً تاریخی، بلکه یک مسیر زنده و پیوسته معرفی می‌شود که از بعثت آغاز می‌شود، در تجربه‌ی حکومت نبوی و علوی نمود پیدا می‌کند و در روزگار کنونی نیز به‌عنوان یک مسئله‌ی جدی مطرح می‌ماند.
کتاب تمدن اسلامی فقط به توصیف گذشته بسنده نمی‌کند و از همین جهت، خواننده با متنی روبه‌رو می‌شود که هم به نمونه‌های تاریخی مثل دوران پیامبر(ص)، امیرالمؤمنین(ع)، اندلس، عراق و شکوفایی علمی قرن چهارم هجری می‌پردازد و هم به مبانی نظری این تمدن سر می‌زند. در بخش‌های مختلف، موضوع‌هایی مثل دین و ماهیت آن، جهان‌بینی اسلامی، استعداد انسان، وعده‌ی الهی در تمدن‌سازی، جامعیت اسلام، اتحاد مسلمانان و نقش علمای دین در تولید فکر و پرورش انسان مطرح شده است. از دل این فصل‌ها می‌توان فهمید که در این نگاه، تمدن اسلامی بر پایه‌هایی مانند ایمان، عقلانیت، علم، اخلاق، عدالت و مجاهدت شکل می‌گیرد.
کتاب تمدن اسلامی از نظر حال‌وهوا بیشتر شبیه نقشه‌ای فشرده از یک دستگاه فکری است. گردآورنده کوشیده است نقل‌قول‌ها را به‌گونه‌ای کنار هم بگذارد که پیوند میان تاریخ اسلام، مسائل اجتماعی، مسئله‌ی حاکمیت، عدالت، علم و مقاومت روشن شود. به‌همین دلیل، این کتاب فقط درباره‌ی گذشته‌ی مسلمانان نیست، بلکه درباره‌ی این پرسش هم هست که یک جامعه بر چه مبنایی می‌تواند به‌سمت تمدن‌سازی حرکت کند. نتیجه، متنی است که هم جنبه‌ی مروری دارد و هم برای دنبال‌کردن کلیدواژه‌های اصلی این بحث، مسیرهای متعددی پیش می‌گذارد.

خلاصه کتاب تمدن اسلامی

کتاب تمدن اسلامی مجموعه‌ای از بیانات دسته‌بندی‌شده درباره‌ی چیستی تمدن اسلامی، ریشه‌های تاریخی آن و عناصر لازم برای شکل‌گیری آن است. اثر از بعثت و جامعه‌ی نبوی آغاز می‌کند و با مرور تجربه‌های تاریخی، نشان می‌دهد که تمدن اسلامی در این نگاه با قدرت سیاسی صرف تعریف نمی‌شود، بلکه به پیوندی میان ایمان، علم، عدالت، عقلانیت، اخلاق و مجاهدت وابسته است. متن سپس به مبانی فکری می‌رسد و از دین، جهان‌بینی توحیدی، جایگاه انسان، نقش حاکمیت، ضرورت اتحاد مسلمانان و اهمیت تولید فکر و پرورش انسان سخن می‌گوید. دغدغه‌ی اصلی این کتاب این است که تمدن اسلامی یک افق عملی و اجتماعی است، نه فقط یک خاطره‌ی تاریخی.

چرا باید کتاب تمدن اسلامی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تمدن اسلامی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده از مفهوم تمدن اسلامی و مؤلفه‌های اصلی آن مثل عدالت، علم، اخلاق و ایمان ارائه می‌دهد.
• خواننده می‌تواند نسبت میان تاریخ اسلام و ایده‌ی تمدن‌سازی را در کنار هم ببیند، نه به‌صورت جدا از هم.
• بخش‌های مختلف اثر نشان می‌دهد که در این نگاه، دین فقط به ساحت فردی محدود نمی‌شود و با مسائل اجتماعی و حاکمیتی هم پیوند دارد.
• کتاب برای مرور موضوعیِ بیانات پراکنده مفید است و مطالب را در قالب فصل‌ها مشخص کنار هم می‌گذارد.
• مطالعه‌ی آن به فهم بهتر نقش مفاهیمی مثل مجاهدت، بصیرت، اتحاد و تولید فکر در شکل‌گیری یک جامعه‌ی تمدنی کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تمدن اسلامی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند با مفهوم تمدن اسلامی و پایه‌های فکری آن آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به مباحث تاریخ اسلام که می‌خواهند پیوند گذشته و مسائل امروز را دنبال کنند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی عدالت، حاکمیت، جامعه‌سازی و نقش دین در حیات جمعی مطالعه می‌کنند.
• کسانی که به گردآوری‌های موضوعی از بیانات و سخنرانی‌ها علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت علم، اخلاق، ایمان و قدرت در یک الگوی تمدنی بیشتر بدانند.

بخشی از کتاب تمدن اسلامی

«خط کلی نظام اسلامی چیست؟ اگر بخواهیم پاسخ این سؤال را در یک جمله ادا کنیم، خواهیم گفت خط کلی نظام اسلامی رسیدن به تمدن اسلامی است. این یک پاسخ کلی و قابل توضیح و تشریح است. البته این‌که در مقابل تمدن کنونی بشر، یعنی تمدن مادّی غرب، می‌تواند تمدن دیگری مطرح شود یا نه و این تمدن برای پیدایش خود و سپس برای ماندگاری و استواری خود، از چه عناصر و از چه عواملی کمک خواهد گرفت، در این باره سخن‌ها هست. اگر شما به بلندگویان تمدن کنونی غرب مراجعه کنید، آن‌ها خواهند گفت تمدن مادّی غرب ابدی و تغییرناپذیر است.
آری، بی‌شک تمدن اسلامی می‌تواند وارد میدان شود و با همان شیوه‌ای که تمدن‌های بزرگ تاریخ توانسته‌اند وارد میدان زندگی بشر شوند و منطقه‌ای را - بزرگ یا کوچک - تصرف کنند و برکات خود یا صدمات خود را به آن‌ها برسانند، این فرایند پیچیده و طولانی و پُرکار را بپیماید و به آن نقطه برسد.
برای ایجاد یک تمدن اسلامی، مانند هر تمدن دیگر، دو عنصر اساسی لازم است: یکی تولید فکر، یکی پرورش انسان. فکر اسلامی مثل یک دریای عمیق است، یک اقیانوس است. هرکس که لب اقیانوس رفت نمی‌تواند ادعا کند که اقیانوس را شناخته‌است.»