کتاب فلسفه اسلامی

کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) نوشته حسن معلمی، با تدوین خدیجه محمدی فروشانی، حبیبه شاهنده قوزلو، لیلا رستمی و زهرا مبرعلی نسب، مدخلی آموزشی برای آشنایی با مبانی فلسفه اسلامی است. این اثر که مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است، از همان آغاز روشن می‌کند که قرار نیست خواننده را یک‌باره وارد بحث‌های دشوار کند؛ بلکه می‌خواهد از چیستی فلسفه، موضوع و روش آن شروع کند و بعد به مسائلی مثل وجود و ماهیت، علت و معلول، نفس، خداشناسی و نسبت فلسفه با علوم دیگر برسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه اسلامی

کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) نوشته حسن معلمی به‌عنوان نخستین گام از مجموعه‌ی آموزشی حلقه‌های فلسفه طراحی شده است. متن از همان مقدمه روشن می‌کند که هدفش ورود تدریجی به آموزش فلسفه است؛ یعنی از آشنایی اولیه آغاز می‌کند و بعد زمینه را برای مراحل عمیق‌تر فراهم می‌سازد. نویسنده فلسفه را نه صرفاً مجموعه‌ای از اصطلاحات، بلکه دانشی می‌داند که باید تعریف، موضوع، مسائل، روش، ضرورت و جایگاهش شناخته شود. به‌همین دلیل، بخش آغازین کتاب بیشتر ناظر به شناخت خود علم فلسفه است و نگاهی از بیرون به آن دارد؛ نگاهی که در متن از آن با تعبیر نگاه درجه‌دو یاد شده است.
در ادامه، کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) به‌صورت درسی و مرحله‌مند پیش می‌رود. فصل‌های کتاب از کلیات شروع می‌شوند و سپس به مسائل اصلی فلسفه اسلامی می‌رسند؛ از بحث چیستی فلسفه و فلسفه اسلامی گرفته تا موضوع فلسفه، روش عقلی، وجود و ماهیت، اشتراک معنوی وجود، تشکیک وجود، علت و معلول، وجوب و امکان، تجرد و مادیت، حدوث و قدم، حرکت، علم، خداشناسی، نفس انسان، ضرورت فلسفه، ویژگی‌های فلسفه اسلامی، مکاتب فلسفی و نسبت فلسفه با علوم دیگر. متن آموزشی کتاب فقط به انتقال اطلاعات بسنده نمی‌کند و با هدف‌های درسی، پرسش‌های پایانی، بحث گروهی، نمودار، جدول‌ها و منابع تکمیلی همراه شده است تا فرایند یادگیری فعال‌تر شود.
کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) از دل یک فضای آموزشی حوزوی شکل گرفته و به‌روشنی می‌خواهد میان آموزش مقدماتی و مباحث تخصصی‌تر پلی بزند. در متن بارها بر این نکته تأکید شده که فلسفه اسلامی در این مرحله باید در سطح آشنایی عرضه شود، نه با پیچیدگی‌های سنگین متون پیشرفته. از همین رو، کتاب هم به رئوس ثمانیه‌ی علم فلسفه می‌پردازد و هم تصویری کلی از امتدادهای آن در اخلاق، معارف دینی، علوم دیگر و حتی مسائل اجتماعی و سیاسی ارائه می‌دهد. حاصل کار، متنی است که هم جنبه‌ی آموزشی دارد و هم نقشه‌ای کلی از قلمرو فلسفه اسلامی به دست می‌دهد.

خلاصه کتاب فلسفه اسلامی

کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) درآمدی آموزشی بر مهم‌ترین مباحث فلسفه اسلامی است. اثر از تعریف فلسفه و تفاوت تعریف لفظی و حقیقی آغاز می‌کند و سپس به موضوع فلسفه، مسائل آن و معنای فلسفه اسلامی می‌رسد. بعد از این مقدمات، بحث‌های اصلی‌تری مثل وجود و ماهیت، علت و معلول، وجوب و امکان، جوهر و عرض، تجرد و مادیت، حرکت، علم، خداشناسی و نفس انسان مطرح می‌شوند. کتاب در کنار این مباحث، ضرورت آموختن فلسفه، ویژگی‌های فلسفه اسلامی، مکاتب مهم آن و ارتباطش با علومی مانند کلام، عرفان، منطق و علوم انسانی را هم توضیح می‌دهد. مسیر کلی اثر، آشنایی‌دادن با نقشه‌ی عمومی فلسفه اسلامی و آماده‌کردن ذهن برای مطالعه‌ی مراحل بعدی است.

چرا باید کتاب فلسفه اسلامی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری مقدماتی و منظم از قلمرو فلسفه اسلامی، از تعریف و موضوع تا مسائل و مکاتب آن، ارائه می‌دهد.
• متن کمک می‌کند مفاهیم پایه‌ای مانند وجود و ماهیت، علت و معلول، وجوب و امکان و نفس انسان در یک چارچوب آموزشی دیده شوند.
• ساختار درسی اثر با اهداف، پرسش‌ها، نمودارها و جدول‌ها، فهم و مرور مطالب را آسان‌تر می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد فلسفه اسلامی فقط به بحث‌های انتزاعی محدود نیست و با خداشناسی، اخلاق، علوم دیگر و مسائل اجتماعی نیز پیوند دارد.
• این اثر برای ورود به متون عمیق‌تر فلسفی، یک نقشه‌ی اولیه و جهت‌دار در اختیار مطالعه‌کننده می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فلسفه اسلامی (حلقه اول- در آمدی بر فلسفه اسلامی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• طلاب و دانش‌پژوهانی که می‌خواهند آشنایی اولیه و آموزشی با مبانی فلسفه اسلامی پیدا کنند.
• خوانندگانی که در جست‌وجوی درکی روشن از موضوع، مسائل و روش فلسفه هستند.
• کسانی که می‌خواهند پیش از ورود به متون سنگین‌تر، مفاهیم پایه‌ی فلسفی را مرحله‌به‌مرحله بشناسند.
• علاقه‌مندان به مباحثی مانند وجود و ماهیت، علت و معلول، خداشناسی و نفس انسان در سنت فلسفه اسلامی.
• مخاطبانی که دوست دارند نسبت فلسفه اسلامی را با کلام، عرفان، منطق و علوم انسانی بهتر بفهمند.