کتاب بهار

کتاب بهار نوشته محمدتقی بهار، گزیده‌ای از شعرهای اوست که به کوشش حمید رضازاده فراهم آمده و انتشارات درقلم آن را منتشر کرده است. این مجموعه از غزل، قصیده، مثنوی و ترکیبات تشکیل شده و تصویری فشرده از دامنه‌ی شعری بهار به دست می‌دهد؛ از شعرهای عاشقانه و طبیعت‌محور تا سروده‌هایی که اندوه، اعتراض، وطن‌دوستی و تأمل در زبان و ادب فارسی را در خود دارند. کنار هم قرارگرفتن این قالب‌ها نشان می‌دهد که شعر بهار فقط به یک حال‌وهوا محدود نمی‌ماند و مدام میان عاطفه، اندیشه و نگاه اجتماعی رفت‌وآمد می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بهار

کتاب بهار مجموعه‌ای از گزیده اشعار محمدتقی بهار است؛ شاعری که در شعر فارسی هم به سنت‌های کلاسیک تکیه دارد و هم از دل همان سنت، به مسائل زمانه، رنج شخصی، وطن، آزادی، اخلاق و جایگاه زبان فارسی پرداخته است. این گزیده با انتخاب حمید رضازاده تنظیم شده و چند قالب مهم شعری را کنار هم آورده است: غزلیات، قصاید، مثنوی و ترکیبات. همین تنوع باعث شده خواننده با یک چهره‌ی واحد و ثابت روبه‌رو نباشد، بلکه با شاعری مواجه شود که گاهی عاشقانه می‌سراید، گاهی طبیعت را با جزئیات زنده پیش چشم می‌آورد و گاهی لحنش به‌سمت اعتراض، اندوه یا ستایش دانایی می‌رود.
کتاب بهار فقط گردآوری چند شعر مشهور نیست، بلکه از فهرست آن می‌شود مسیرهای اصلی ذهن و زبان شاعر را هم دید. در بخش غزل‌ها، شعرها بیشتر بر عاطفه، فراق، تمنّا و تصویرهای لطیف استوارند. در قصاید، میدان نگاه گسترده‌تر می‌شود و موضوع‌هایی مثل بهار طبیعت، رنج زندان، آشفتگی اجتماعی، جنگ، صلح، فضیلت، دانش و وطن حضور پررنگ‌تری پیدا می‌کنند. عنوان‌هایی مثل ای دیو سپید پای در بند، سخن بزرگ شود چون درست باشد و راست، فغان ز جغد جنگ و هنگام فرودین که رساند ز ما درود؟ نشان می‌دهند که شاعر هم به طبیعت و زیبایی توجه دارد و هم به بحران، فرسودگی و امید. مثنوی‌ها و ترکیبات هم وجه دیگری از کار او را نشان می‌دهند؛ جایی که روایت، سوگ، اندیشه و خطاب درهم می‌آمیزند.
کتاب بهار از نظر حال‌وهوا مجموعه‌ای یکدست نیست و همین نکته آن را خواندنی‌تر می‌کند. بعضی شعرها سرشار از تصویرهای گل، باد، ابر، رود و شکوفه‌اند و بعضی دیگر از خستگی، تبعید، بی‌عدالتی و دل‌زدگی سخن می‌گویند. در کنار این دو فضا، شعرهایی هم دیده می‌شود که به ارزش سخن، شأن شاعر و ماندگاری زبان فارسی پرداخته‌اند. نتیجه، مجموعه‌ای است که هم برای دنبال‌کردن زیبایی‌های لفظ و تصویر مناسب است و هم برای شناختن ذهن شاعری که میان احساس، اندیشه و دغدغه‌ی اجتماعی پیوند برقرار کرده است.

خلاصه کتاب بهار

کتاب بهار گزیده‌ای از شعرهای محمدتقی بهار را در چند قالب اصلی گرد آورده است و از خلال آن می‌توان با مهم‌ترین دغدغه‌های او آشنا شد. بخش‌هایی از مجموعه به عشق، فراق، تمنّا و ستایش زیبایی اختصاص دارد و بخش‌هایی دیگر به طبیعت، دگرگونی فصل‌ها و تصویرهای پرتحرک از باغ، باران، ابر و رود می‌پردازد. در کنار این فضاها، شعرهایی هم حضور دارند که از رنج زندان، آشفتگی روزگار، جنگ، سستی اخلاقی و آرزوی عدالت سخن می‌گویند. این کتاب در مجموع چهره‌ی شاعری را نشان می‌دهد که هم به موسیقی و تصویر در شعر اهمیت می‌دهد و هم شعر را جایی برای بیان اندوه، اعتراض، امید و پاسداشت زبان فارسی می‌داند.

چرا باید کتاب بهار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بهار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این مجموعه چند قالب مهم شعر کلاسیک فارسی را یک‌جا پیش چشم می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی غزل، قصیده، مثنوی و ترکیب را فراهم می‌کند.
• خواننده با بخش مهمی از دغدغه‌های محمدتقی بهار آشنا می‌شود؛ از عشق و طبیعت تا وطن، رنج، عدالت و ارزش سخن.
• بعضی شعرها برای دنبال‌کردن تصویرسازی‌های دقیق از فصل‌ها، باغ، ابر، باران و رود مناسب‌اند.
• بعضی شعرها فضای اجتماعی و انتقادی دارند و نشان می‌دهند شعر کلاسیک فقط به مضامین عاشقانه محدود نمانده است.
• این گزیده برای کسانی مناسب است که می‌خواهند با چهره‌های گوناگون یک شاعر در یک مجموعه‌ی فشرده روبه‌رو شوند.
• حضور شعرهایی درباره‌ی زبان، دانش و جایگاه شاعر، شناخت روشن‌تری از نگاه بهار به ادب فارسی به دست می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بهار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر کلاسیک فارسی که می‌خواهند گزیده‌ای از قالب‌های مختلف را در یک مجموعه بخوانند.
• خوانندگانی که به شعرهای طبیعت‌محور و تصویرهای فصلی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با شعرهای اجتماعی و اعتراضی محمدتقی بهار آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگران ادبیات که به دنبال نمونه‌هایی از غزل، قصیده و مثنوی در شعر بهار هستند.
• مخاطبانی که دوست دارند پیوند میان عاطفه، اندیشه و دغدغه‌ی وطن در شعر فارسی را دنبال کنند.