کتاب فرزندپروری اندیشمندانه

کتاب فرزندپروری اندیشمندانه (Reflective Parenting) نوشته آلیستر کوپر و شیلا ردفرن و ترجمه فاطمه قدیری است؛ اثری که انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. محور اصلی کتاب این است که پشت بسیاری از رفتارهای روزمره‌ی کودک، احساسی پنهان یا فکری نادیده‌مانده وجود دارد و اگر والد به‌جای واکنش فوری، آن لایه‌ی درونی را ببیند، رابطه شکل دیگری پیدا می‌کند. نویسندگان از موقعیت‌های آشنا در خانه، مدرسه و زندگی روزانه استفاده کرده‌اند تا نشان دهند فهمیدن ذهن کودک چگونه به کاهش تنش و افزایش هماهنگی کمک می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فرزندپروری اندیشمندانه اثر آلیستر کوپر و شیلا ردفرن

کتاب فرزندپروری اندیشمندانه نوشته‌ی آلیستر کوپر و شیلا ردفرن بر یک ایده‌ی مرکزی بنا شده است؛ اینکه رفتار کودک را نمی‌توان فقط از روی ظاهر آن فهمید. نویسندگان نشان می‌دهند که پشت نافرمانی، گریه، پرخاش، کناره‌گیری یا بی‌حوصلگی، اغلب مجموعه‌ای از احساسات، نگرانی‌ها و برداشت‌های درونی قرار دارد که اگر دیده نشود، رابطه‌ی والد و کودک به‌سادگی وارد چرخه‌ی سوءتفاهم می‌شود. این کتاب از همان ابتدا روشن می‌کند که قرار نیست فهرستی از دستورهای فوری برای کنترل رفتار ارائه دهد؛ بلکه می‌خواهد شیوه‌ی فکرکردن والد به خودش و کودک را تغییر دهد.

فرزندپروری اندیشمندانه برای توضیح نگاه یادشده از مفاهیمی مانند دلبستگی، ذهنی‌سازی، کارکرد انعکاسی، ذهن‌آگاهی و نظریه‌ی ذهن استفاده کرده است، اما آن‌ها را در سطح بحث انتزاعی رها نمی‌کند. نمونه‌های متعدد از خانواده‌های فرضی، موقعیت‌های روزمره را زنده می‌کنند؛ کودکی که برای مدرسه‌رفتن مقاومت می‌کند، نوجوانی که در خرید همراهی نمی‌کند یا شبی که خستگی والد و نیاز کودک به توجه با هم برخورد می‌کنند. در این موقعیت‌ها مسئله فقط رفتار نیست؛ این است که هر طرف چه احساسی دارد و دیگری آن را چگونه می‌فهمد.

کتاب فرزندپروری اندیشمندانه همزمان به ذهن کودک و ذهن والد نگاه می‌کند. نویسندگان بارها یادآوری می‌کنند که والد تنها زمانی می‌تواند به تجربه‌ی درونی فرزندش نزدیک شود که از فشارها، خشم، خستگی، پیشینه‌ی شخصی و زخم‌های قدیمی خودش هم آگاه باشد. به همین دلیل بخش مهمی از کتاب حاضر به تأمل بر واکنش‌های والد اختصاص دارد. فضای اثر آموزشی است، اما نیروی اصلی آن از مثال‌هایی می‌آید که نشان می‌دهند یک سؤال ساده، یک مکث کوتاه یا تعبیر دقیق از احساس کودک چگونه می‌تواند مسیر یک تنش روزمره را عوض کند.

عنوان فرعی این اثر عبارت است از: راهنمایی برای درک آنچه در ذهن کودکتان می‌گذرد.

خلاصه کتاب فرزندپروری اندیشمندانه

در برخورد با رفتارهای دشوار کودک، تمرکز صرف بر کنترل یا اصلاح رفتار کافی نیست. نویسندگان پیشنهاد می‌کنند والد به‌جای واکنش شتاب‌زده از خود بپرسد در ذهن کودک چه می‌گذرد و هم‌زمان ببیند خودش با چه احساس و فشاری وارد موقعیت شده است. کتاب با تکیه‌ بر نمونه‌های خانوادگی نشان می‌دهد که اضطراب، حس طردشدگی، نیاز به توجه، خستگی یا ناتوانی در بیان احساسات چگونه به رفتار بیرونی تبدیل می‌شود. فهمیدن داستان درونی کودک و بازشناسی هیجان‌های والد می‌تواند به رابطه‌ای امن‌تر، هماهنگ‌تر و کم‌تنش‌تر منجر شود.

چرا باید کتاب فرزندپروری اندیشمندانه را بخوانیم؟

دلایل خواندن فرزندپروری اندیشمندانه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب کمک می‌کند رفتار کودک فقط به‌عنوان مشکل دیده نشود و معنای هیجانی پشت آن هم در نظر گرفته شود.
• نویسندگان نشان می‌دهند که خشم، اضطراب، مقاومت یا کناره‌گیری کودک در موقعیت‌های روزمره چگونه شکل می‌گیرد.
• کتاب توجه را فقط به کودک محدود نمی‌کند و نقش خستگی، فشار و تجربه‌های گذشته‌ی والد را هم بررسی می‌کند.
• نمونه‌های متعدد از خانواده‌ها ایده‌های کتاب را از سطح مفهوم به موقعیت‌های ملموس خانه و زندگی روزانه می‌آورد.
• خواننده با مفاهیمی مانند دلبستگی، ذهنی‌سازی و کارکرد انعکاسی در پیوند با فرزندپروری آشنا می‌شود.

خواندن کتاب فرزندپروری اندیشمندانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن فرزندپروری اندیشمندانه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند دلیل رفتارهای دشوار کودک را فراتر از ظاهر آن بفهمند.
• پدران و مادرانی که در موقعیت‌های روزمره در خانه، مدرسه یا زمان خواب با تنش تکرارشونده روبه‌رو هستند.
• خوانندگانی که به موضوع دلبستگی، رشد هیجانی کودک و شکل‌گیری رابطه‌ی امن علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش احساسات، خستگی و پیشینه‌ی شخصی خود را در فرزندپروری بهتر بشناسند.
• متخصصانی که با والدین و کودکان کار می‌کنند و به‌دنبال درکی روشن‌تر از تعامل والد و فرزند هستند.
• کسانی که می‌خواهند بدون تکیه‌ بر دادوفریاد و تنبیه، رابطه‌ی خود با کودک را متناسب کنند.

درباره آلیستر کوپر

آلیستر کوپر (Alistair Cooper) روان‌شناس بالینی و مشاور میدانی در «سازمان خدمات ملی اجرا» (NIS) واقع در مرکز مایکل راتر بوده است. او در زمینه‌ی اجرا و پژوهش بر روی برنامه‌های فرزندپروریِ مبتنی‌بر شواهد برای کودکانِ تحت‌سرپرستی (کودکان پرورشگاهی/ بدسرپرست) فعالیت کرده است. کتاب فرزندپروری اندیشمندانه (Reflective Parenting) نوشته‌ی او و شیلا ردفرن است.

درباره شیلا ردفرن

شیلا ردفرن (Sheila Redfern) روان‌شناس بالینی مشاور در حوزه‌ی کودک و نوجوان و مدیر مرکز «ردفورن سایکولوژی» بوده است. او به‌مدت ۳۰ سال با کودکان، نوجوانان و مراقبان آن‌ها در محیط‌های مرتبط با بهداشت روان کار کرده است. این نویسنده کتاب فرزندپروری اندیشمندانه (Reflective Parenting) را با همکاری آلیستر کوپر نوشته است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب فرزندپروری اندیشمندانه

سایت راتلج (routledge.com): کتاب فرزندپروری اندیشمندانه اثری آموزنده و غنی برای والدین است و با هدف کمک به آنان در جهت شکل‌دهی به رابطه‌ای بهتر با فرزندانشان و حمایت از رشد عاطفی سالم آن‌ها در دنیای پرچالش امروز به رشته‌ی تحریر درآمده است. این کتاب همچنین یک منبع ضروری و بنیادین برای بالینگرانی (متخصصانی) است که با کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها کار می‌کنند تا آن‌ها را در مدیریت پویایی‌های حاکم بر رابطه‌ی فرزند‌ـ‌والد یاری دهند.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب فرزندپروری اندیشمندانه منتشر شده است؟

این کتاب با عنوان فرزندپروری تاملی : راهنمایی برای درک آنچه در ذهن کودکان می‌گذرد با ترجمه‌ی هانیه یاوری و فرزانه مقبل‌باعرض توسط نشر رشد فرهنگ در سال ‏‫۱۳۹۷ منتشر شده است.

بخشی از کتاب فرزندپروری اندیشمندانه

«همراه با رشد و نمو کودکان، دنیای اجتماعی آن‌ها گسترده‌تر شده و سایر روابط مهم می‌گردند. بنابراین هنگامی‌که کودکتان نوپا می‌شود با شروع مهدکودک و پس از آن مدرسه، به‌طور فزاینده نگران نحوۀ برخوردش با خواهر و برادرها و دوستان می‌شوید. روابط متعددی که کودکتان در داخل و خارج از خانه برقرار می‌کند به این بستگی دارد که او فکر می‌کند روابط به‌طور کلی چگونه عمل می‌کنند، درکی که در طول زمان از تعامل‌های بی‌شمار وی در روابط بسیار اولیه با شما و سایر اعضای مهم خانواده پرورش یافته است. این تعامل‌ها الگو یا نقشه‌ای را ایجاد کرده و در ذهنش نگه داشته می‌شود و اگرچه از آن آگاه نیست ولی این الگوست که تعیین می‌کند چگونه با دیگران ارتباط برقرار کند و در ارتباط با آن‌ها چه انتظاراتی داشته باشد. بنابراین چگونگی تعامل اعضای خانواده با یکدیگر در مورد رویدادها و موقعیت‌های کلیدی مهم هستند و الگویی می‌شوند برای انتظاراتی که از افراد خارج از خانواده دارد. اگر ببیند خانواده‌اش در طی زمان‌های خوش و زمان‌های دشوار به افکار و احساسات یکدیگر اهمیت می‌دهند، به‌مرور زمان یاد می‌گیرد که این کار در ارتباط با دیگران مهم است. زندگی خانوادگی کودکتان را در معرض افکار افراد زیادی قرار می‌دهد لذا در بافت زندگی خانوادگی کم‌کم مسائل را از نقطه‌نظرهای متفاوت سه، چهار یا پنج نفر می‌بیند و این محیط پرباری را فراهم می‌سازد که در آن در مورد روابط به‌طور کلی چیزهایی را یاد می‌گیرد.»