کتاب دستنامه درمانگری جنسی

کتاب دستنامه درمانگری جنسی (The Wiley handbook of sex therapy) حاصل گردآوری و ویراستاری زوئی پترسون، نوشته گروه نویسندگان و ترجمه محمد سلطانی زاده است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب به مسائل جنسی فقط از زاویه‌ی نشانه‌ها و اختلال‌ها نگاه نمی‌کند؛ بلکه رابطه‌ی میان بدن، ذهن، هیجان، رابطه و فرهنگ را هم وارد بحث می‌کند. از نکات مهم اثر، پرداختن هم‌زمان به درمان مشکلات مشخص، رویکردهای نظری، گروه‌های خاص و شیوه‌های تازه‌تر مانند مداخلات مبتنی‌بر اینترنت و کتاب‌درمانی است. کتاب حاضر نخستین‌بار در سال ۲۰۱۷ میلادی منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دستنامه درمانگری جنسی اثر زوئی پترسون

کتاب دستنامه درمانگری جنسی حاصل گردآوری زوئی پترسون، نوشته‌ی گروه نویسندگان و مجموعه‌ای گسترده درباره‌ی ارزیابی و درمان مسائل جنسی است که درمانگری جنسی را محدود به چند تکنیک رفتاری یا مداخله‌ی دارویی نمی‌بیند. این اثر پرسیده است که اصلاً درمانگری جنسی چیست و مرز آن با روان‌درمانی عمومی کجاست. کتاب حاضر فقط به معرفی اختلال‌ها نپرداخته است؛ بلکه درباره‌ی تعریف مسئله، ارزش‌های پنهان در تشخیص و شیوه‌های مختلف مداخله هم سخن می‌گوید. نگاه غالب کتاب، زیستی‌ـ‌روانی‌ـ‌اجتماعی است و بر این نکته تکیه دارد که مشکلات جنسی معمولاً در پیوند با عوامل جسمی، شناختی، هیجانی، ارتباطی و فرهنگی شکل می‌گیرند.

دستنامه درمانگری جنسی در نسخه‌ی فارسی دارای ۲۷ فصل است و چهار بخش اصلی دارد؛ درمان مشکلات جنسی خاص، رویکردهای نظری در درمانگری جنسی، درمانگری جنسی برای گروه‌های خاص و جهت‌گیری‌های آینده. در بخش نخست موضوعاتی مانند میل جنسی، برانگیختگی، نعوظ، ارگاسم، درد جنسی، رفتارهای جنسی ناخواسته و شور جنسی بررسی می‌شود. بخش دوم به رویکردهای نظری می‌پردازد و از تکنیک‌های سنتی تا درمان شناختی‌ـ‌رفتاری، سیستمی، وجودی‌ـ‌تجربه‌ای، روایتی و هیجان‌مدار را کنار هم می‌آورد. بخش سوم دامنه‌ی مراجعان را گسترش می‌دهد و مسائلی مربوط به سنین مختلف، آسیب روانی، مشکلات جسمی، محدودیت‌های هوشی و وضعیت‌های روان‌شناختی را در نظر می‌گیرد. بخش چهارم هم به مسیرهای تازه‌تر مانند ذهن‌آگاهی، همراهی با درمان دارویی، کتاب‌درمانی و درمانگری جنسی مبتنی‌بر اینترنت می‌پردازد.

کتاب دستنامه درمانگری جنسی در پایان فصل‌ها شرح ارزیابی و درمان یک بیمار را آورده است تا بحث‌ها از سطح مفهومی فراتر بروند. در بخش‌های آغازین کتاب نقدهایی هم به نگاه صرفاً عملکردمحور مطرح می‌شود؛ ازجمله اینکه تمرکز انحصاری بر طبقه‌بندی‌های تشخیصی می‌تواند رابطه، لذت، شرم، تصویر بدنی و زمینه‌ی فرهنگی را به حاشیه ببرد. به همین دلیل این اثر بارها یادآوری می‌کند که درمانگر باید هم به نشانه‌ها توجه کند و هم به معنایی که فرد و زوج به تجربه‌ی جنسی خود می‌دهند. زوئی پترسون هم به فهم مبانی نظری درمانگری جنسی کمک کرده و هم برای دیدن پیچیدگی‌های بالینی این حوزه کوشیده است.

خلاصه کتاب دستنامه درمانگری جنسی

کتاب درمانگری جنسی را حوزه‌ای چندبعدی معرفی می‌کند که در آن مشکل جنسی فقط به اختلال عملکرد محدود نمی‌شود. اثر نشان می‌دهد که دلواپسی‌های جنسی می‌توانند از نشانه‌های جسمی، افکار منفی، تجربه‌های ناخوشایند، تعارض‌های رابطه‌ای، شرم، فشارهای فرهنگی یا ترکیبی از این عوامل شکل بگیرند. کتاب به‌سراغ موضوعاتی مانند میل، برانگیختگی، ارگاسم، درد، رفتارهای ناخواسته و مداخلات درمانی می‌رود و توضیح می‌دهد که درمان مؤثر معمولاً نیازمند ترکیب ارزیابی دقیق، گفت‌وگو، مداخله‌ی روان‌شناختی، توجه به رابطه و در بعضی موارد همکاری پزشکی است. یکی از پیام‌های اصلی کتاب حاضر این است که درمانگری جنسی زمانی معنا پیدا می‌کند که لذت، رضایت و سلامت کلی فرد در مرکز توجه قرار بگیرد.

چرا باید کتاب دستنامه درمانگری جنسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دستنامه درمانگری جنسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری گسترده از درمانگری جنسی ارائه می‌دهد و آن را به چند تکنیک محدود نمی‌کند.
• این اثر پیوند میان عوامل جسمی، روان‌شناختی، ارتباطی و فرهنگی را در شکل‌گیری مشکلات جنسی روشن می‌کند.
• کتاب به رویکردهای نظری متفاوت می‌پردازد و امکان مقایسه‌ی نگاه‌های مختلف درمانی را فراهم می‌کند.
• شرح موردهای بالینی در پایان فصل‌ها فهم مباحث تخصصی را به موقعیت‌های واقعی نزدیک‌تر می‌کند.
• بخش‌های مربوط به ذهن‌آگاهی، کتاب‌درمانی و درمانگری مبتنی‌بر اینترنت افق‌های تازه‌تری از مداخله را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب دستنامه درمانگری جنسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دستنامه درمانگری جنسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان، مشاوران و درمانگرانی که در کار بالینی با مسائل جنسی مراجعان روبه‌رو می‌شوند.
• دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی، مشاوره و حوزه‌های مرتبط که می‌خواهند با مبانی درمانگری جنسی آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که به پیوند میان سلامت جنسی، رابطه، هیجان و فرهنگ علاقه دارند.
• متخصصان سلامت روان که می‌خواهند نگاه خود را از اختلال عملکرد صرف فراتر ببرند.
• خوانندگانی که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر از ارزیابی، تشخیص و مداخله در مشکلات جنسی هستند.
• افرادی که با مراجعان دارای دلواپسی‌های جنسی کار می‌کنند و به درک دقیق‌تری از ارزیابی و تصمیم‌گیری درمانی نیاز دارند.

درباره زوئی پترسون

زوئی پترسون (Zoë D. Peterson)، روان‌شناس بالینی دارای مجوز و دانشمند ارشد، به‌عنوان استاد رشته‌ی مشاوره و روان‌شناسی تربیتی در دانشگاه ایندیانا بلومینگتون فعالیت کرده است. او دارای ابلاغ هم‌زمان (انتصاب دوگانه) در این دپارتمان و مؤسسه‌ی کینزی بوده است؛ همچنین مسئولیت مدیریت «طرح پژوهشی تجاوز جنسی مؤسسه‌ی کینزی» را بر عهده داشته و پیش از این نیز دانشیار برنامه‌ی روان‌شناسی بالینی و مدیر برنامه‌ی آموزش و پژوهش تجاوز جنسی در دانشگاه میزوری‌ـ‌سنت لوئیس بوده است.

تمرکز ویژه‌ی پژوهش‌های این نویسنده بر مفاهیمی چون رضایت جنسی، تجاوز، اجبار جنسی و تجارب جنسی ناخواسته بوده است. او در این راستا به مطالعه‌ی تجربیات زنان و مردان هم در قالب قربانی و هم در قالب مرتکبِ پرخاشگری جنسی پرداخته است. بخشی از تحقیقات زوئی پترسون بر ارزیابی‌های شناختی قربانیان تجاوز از تجارب خود، بهبود سنجش‌های خودگزارشی در این حوزه و توسعه و ارزیابی یک مداخله‌ی پیشگیرانه با رویکرد مثبت به سکسوالیته معطوف است.

زوئی پترسون که تحصیلات خود شامل دکتری و کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی (با گرایش بالینی) و گواهی تحصیلات تکمیلی مطالعات جنسیت را در دانشگاه کانزاس و کارشناسی روان‌شناسی را در کالج مک‌الستر به پایان رسانده، سابقه‌ی ریاست «انجمن مطالعات علمی سکسوالیته» (۲۰۱۹ - ۲۰۲۱)، معاونت سردبیری نشریه‌ی Journal of Sex Research و دبیری مشاور نشریه‌ی Archives of Sexual Behavior را در کارنامه دارد.

این پژوهشگر علاقه‌ی ویژه‌ای به سکس‌تراپی دارد. کتاب «دستنامه درمانگری جنسی» (The Wiley handbook of sex therapy) حاصل گردآوری و ویراستاری او و نوشته‌ی گروهی از نویسندگان است. زوئی پترسون به تدریس دروس جنسیت و سکسوالیته در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی و ارائه‌ی سوپروایزری بالینی به دانشجویان دکتری (با تأکید بر درمان دغدغه‌های هویت جنسی و جنسیتی) پرداخته است.

جوایز و افتخارات کتاب دستنامه درمانگری جنسی

این کتاب برنده‌ی جایزه‌ی کتاب سال ۲۰۱۸ از سوی انجمن مربیان، مشاوران و درمانگران جنسی آمریکا (AASECT) بوده است.

بخشی از کتاب دستنامه درمانگری جنسی

«درمان مبتنی بر اینترنت، که با عنوان درمان برخط، درمان الکترونیک، سلامت الکترونیک، درمان مبتنی بر وب، مشاورهٔ الکترونیک و درمان سایبری نیز شناخته می‌شود، در حال تبدیل‌شدن به یک روش درمانی فراگیر و محبوب در زمینهٔ اطلاع‌رسانی و حمایت از سلامت روان است. درمان مبتنی بر اینترنت همانند روش‌های خودیاری مثل کتاب‌های خودیاری و فیلم‌های آموزشی (ون لنکولد را در این کتاب ببینید)، حریم شخصی و سهولت برای مراجعان فراهم می‌کند و برای کسانی که به لحاظ جغرافیایی دورافتاده هستند، در دسترس است. علاوه بر این، اینترنت بستری برای تماس‌های درمانی برخط (به شکل‌های مختلف) و گروه‌درمانی برخط فراهم می‌آورد و در عین حال، حریم خصوصی و گمنامی مراجعان را محفوظ نگه می‌دارد.

به دلیل اینکه مسائل جنسی معمولاً از سوی افراد دارای ماهیت خصوصی و حساس ادراک می‌شود و به دلیل حیا و شرمی که معمولاً در مورد مشکلات جنسی وجود دارد، درمانگری جنسی مبتنی بر اینترنت چند سالی است که مورد مقبولیت قرار گرفته است (برای مثال، کوپر و مک لافلین، ۲۰۰۱؛ لیبلوم، ۲۰۰۱). به‌خصوص، گمنامی و حریم خصوصی موجود در درمان مبتنی بر اینترنت، ممکن است در جذب دسته‌ای از مراجعان دارای مشکلات جنسی مؤثر باشد که از شیوه‌های دیگر درمان اجتناب یا به آن بی‌توجهی می‌کنند. طی یک دههٔ گذشته، متخصصان بالینی و پژوهشگران در این حوزه، ارزیابی اثربخشی درمانگری جنسی مبتنی بر اینترنت را برای انواع مشکلات جنسی مردان و زنان آغاز کرده‌اند. در این فصل، رویکردهای فعلی به درمان مبتنی بر اینترنت و شکل‌های مختلفی که این درمان دارد، مرور خواهد شد. سپس تطبیق و کاربرد مداخلات درمانگری جنسی برای درمان مبتنی بر اینترنت ارائه خواهد شد.»