کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر

کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر نوشته شرکت اشنایدر الکتریک و ترجمه حمیدرضا فغانی و رضا اسکندرزاده است که انتشارات فغانی آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از بخش‌های حساس مهندسی برق قدرت می‌پردازد: اینکه خطاهای الکتریکی چگونه شناسایی می‌شوند و تجهیزات حفاظتی بر چه اساسی انتخاب و تنظیم می‌شوند. از آرایش سیستم قدرت و زمین‌کردن نوترال تا سنسورها، جریان اتصال کوتاه و کدهای رله‌های حفاظتی، مطالب کتاب به‌گونه‌ای کنار هم قرار گرفته‌اند که تصویر نسبتاً کاملی از منطق حفاظت در شبکه‌های قدرت بسازند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر

کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر نوشته شرکت اشنایدر الکتریک، متنی تخصصی در حوزه‌ی حفاظت سیستم‌های قدرت است که می‌کوشد رابطه‌ی میان رفتار شبکه، نوع خطا و انتخاب تجهیز حفاظتی را روشن کند. محور اصلی اثر فقط معرفی رله‌ها نیست، بلکه توضیح می‌دهد چرا طراحی حفاظت باید هم‌زمان به ایمنی اشخاص، سلامت تجهیزات، تداوم سرویس‌دهی و محدودکردن آثار خطا توجه داشته باشد. متن از همان ابتدا یادآوری می‌کند که حفاظت قرار نیست مانع وقوع خطا شود، بلکه باید دامنه و زمان اثر آن را کاهش دهد. همین نگاه باعث شده کتاب از سطح معرفی قطعات فراتر برود و به منطق تصمیم‌گیری در طراحی حفاظت نزدیک شود.
کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر در دو بخش کلی پیش می‌رود: نخست مبانی لازم برای مطالعه‌ی سیستم قدرت و سپس کاربرد این مبانی در تجهیزات و موقعیت‌های مختلف. در بخش نظری، موضوعاتی مثل آرایش‌های گوناگون سیستم قدرت، معیارهای انتخاب هر آرایش، روش‌های مختلف زمین‌کردن نوترال، انواع اتصال کوتاه، سنسورهای جریان و ولتاژ، فانکشن‌های حفاظتی و شیوه‌های هماهنگی حفاظتی مطرح شده‌اند. کتاب در این مسیر فقط تعریف ارائه نمی‌کند، بلکه مزایا، محدودیت‌ها و پیامدهای هر انتخاب را هم کنار آن می‌آورد؛ مثلاً در بحث زمین‌کردن نوترال، تفاوت میان نوترال ایزوله، اتصال مقاومتی، راکتانس کم، راکتانس جبران‌سازی و نوترال مستقیم را از نظر اضافه‌ولتاژ، جریان خطا و تداوم سرویس‌دهی بررسی می‌کند.
کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر در بخش کاربردی به سراغ حفاظت سیستم قدرت، باسبار، خط و کابل، ترانسفورماتور، موتور، ژنراتور و خازن می‌رود و برای هرکدام انواع خطاها، فانکشن‌های حفاظتی، تنظیمات پیشنهادی و نمونه‌های کاربرد را کنار هم می‌گذارد. وجود واژه‌نامه، تعاریف نمادها، استانداردهای مرتبط و کدهای رله‌های حفاظتی هم باعث شده این کتاب فقط یک متن آموزشی نباشد و به‌عنوان مرجعی برای مرور سریع مفاهیم و اصطلاحات نیز به کار بیاید. فضای کلی اثر فنی، مسئله‌محور و متکی بر موقعیت‌های واقعی شبکه است؛ به همین دلیل بیشتر از حفظ‌کردن اصطلاحات، بر فهم ارتباط میان اجزای سیستم و واکنش درست در برابر خطا تمرکز دارد.

خلاصه کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر

کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر تصویری فشرده اما پرجزئیات از فرایند حفاظت در سیستم‌های قدرت ارائه می‌کند. کتاب از این نقطه شروع می‌کند که هر طرح حفاظتی باید بر پایه‌ی شناخت ساختار شبکه، شیوه‌ی زمین‌کردن نوترال، رفتار تجهیزات در زمان خطا و مقدار جریان‌های اتصال کوتاه شکل بگیرد. سپس سراغ سنسورها، ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ، فانکشن‌های حفاظتی و اصول هماهنگی میان رله‌ها می‌رود. در ادامه، همین مبانی در حفاظت تجهیزاتی مثل باسبار، خطوط، ترانسفورماتورها، موتورها، ژنراتورها و خازن‌ها به کار گرفته می‌شود. حرف اصلی کتاب این است که انتخاب رله و تنظیم آن بدون درک رفتار واقعی شبکه، تصمیمی ناقص و گاهی پرهزینه خواهد بود.

چرا باید کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ارتباط میان ساختار سیستم قدرت، نوع خطا و انتخاب حفاظت مناسب را روشن می‌کند.
• خواننده با روش‌های مختلف زمین‌کردن نوترال و پیامد هرکدام در جریان خطا، اضافه‌ولتاژ و تداوم سرویس‌دهی آشنا می‌شود.
• کتاب مفاهیم مهمی مثل اتصال کوتاه، مولفه‌های متقارن، سنسورهای اندازه‌گیری و هماهنگی حفاظتی را در کنار کاربرد آن‌ها توضیح می‌دهد.
• برای مرور فانکشن‌های حفاظتی و کدهای رله‌ها، اطلاعات متمرکز و یک‌جا در اختیار می‌گذارد.
• بخش‌های مربوط به ترانسفورماتور، موتور، ژنراتور، خط، کابل و باسبار نشان می‌دهند که منطق حفاظت در هر تجهیز چه تفاوتی دارد.
• وجود تنظیمات پیشنهادی و نمونه‌های کاربرد، فاصله‌ی میان بحث نظری و مسائل اجرایی را کمتر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راهنمای رله و حفاظت اشنایدر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان مهندسی برق قدرت که می‌خواهند مفاهیم حفاظت را فراتر از تعریف‌های پراکنده و به‌صورت پیوسته دنبال کنند.
• کارشناسان و تکنسین‌های صنعت برق که با رله‌ها، خطاهای شبکه و انتخاب تجهیزات حفاظتی سروکار دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی زمین‌کردن نوترال، اتصال کوتاه و هماهنگی حفاظتی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که در طراحی یا بهره‌برداری از سیستم‌های قدرت با تجهیزاتی مثل ترانسفورماتور، موتور، ژنراتور و باسبار کار می‌کنند.
• خوانندگانی که به دنبال جمع‌بندی فشرده‌ای از کدهای رله‌های حفاظتی و کاربرد آن‌ها در شبکه هستند.