کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال

کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال: نقش هوش مصنوعی، مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند و دموکراسی داده‌محور در ایران اسلامی نوشته محمدحسین امین ابراهیم آبادی است و انتشارات پژوهشگران پارسه آن را منتشر کرده است. این کتاب به یک پرسش محوری می‌پردازد: قانون اساسی در دوره‌ای که داده، الگوریتم و سامانه‌های هوشمند بر تصمیم‌گیری عمومی اثر می‌گذارند، چگونه می‌تواند از یک متن صرف به سازوکاری زنده، سنجش‌پذیر و پاسخ‌گو تبدیل شود؟ نویسنده با تمرکز بر نهادهای اصلی حکمرانی در ایران، از مجلس و شورای نگهبان تا دولت و قوه قضاییه، تصویری از اجرای هوشمند قانون اساسی ترسیم کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال

کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال: نقش هوش مصنوعی، مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند و دموکراسی داده‌محور در ایران اسلامی نوشته محمدحسین امین ابراهیم آبادی، درباره‌ی نسبت میان حقوق اساسی و فناوری‌های نو در ساختار حکمرانی است. محور اصلی اثر این است که مشکل اجرای قانون اساسی فقط به متن آن برنمی‌گردد، بلکه به شیوه‌های اجرا، نظارت، تفسیر و سنجش آن هم مربوط است. نویسنده از همین نقطه وارد بحث می‌شود و توضیح می‌دهد که در فضای داده‌محور، دیگر نمی‌توان با ابزارهای سنتی به سراغ مسائلی مانند شفافیت، پاسخ‌گویی، مشارکت عمومی و ارزیابی عملکرد نهادها رفت. در این مسیر، کتاب از مفاهیمی مانند دولت هوشمند، حکمرانی داده‌محور، دموکراسی دیجیتال و عدالت الگوریتمی استفاده می‌کند تا نشان دهد اجرای قانون اساسی می‌تواند به فرایندی پویا و قابل پایش تبدیل شود.
این کتاب در ۱۳ فصل تنظیم شده است و دامنه‌ی بحث آن از مبانی نظری تا پیشنهادهای اجرایی گسترش پیدا می‌کند. فصل‌های آغازین به چیستی قانون اساسی، تحول مفهوم دولت و حاکمیت در عصر دیجیتال و ضرورت بازخوانی اجرای قانون اساسی اختصاص دارند. سپس کتاب به‌صورت مشخص سراغ نهادها می‌رود: مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند، قوه مجریه هوشمند و قوه قضاییه هوشمند. در ادامه، حقوق اساسی شهروندان در عصر داده، تجربه‌های بین‌المللی، موانع داخلی، احزاب داده‌محور و دموکراسی هوشمند بررسی می‌شوند. فصل‌های پایانی هم الگوی جامع اجرای هوشمند قانون اساسی، شاخص‌های سنجش، سیاست‌های اجرایی و نقشه‌ی راه آینده را مطرح می‌کنند. فضای کلی اثر بیشتر بر پیوند میان مشروعیت، کارآمدی، شفافیت و مشارکت مردمی استوار است و تلاش کرده است تصویری نهادی از حکمرانی دیجیتال در ایران ارائه دهد.

خلاصه کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال

کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال: نقش هوش مصنوعی، مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند و دموکراسی داده‌محور در ایران اسلامی از این ایده آغاز می‌کند که قانون اساسی نباید فقط در سطح تفسیر یا استناد باقی بماند، بلکه باید در عمل و به‌صورت مستمر اجرا و ارزیابی شود. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد که تحول فناوری، مفهوم دولت، حاکمیت و مشروعیت را دگرگون کرده است. سپس توضیح می‌دهد که نهادهایی مانند مجلس، شورای نگهبان، دولت و قوه قضاییه چگونه می‌توانند با کمک داده، سامانه‌های هوشمند و ابزارهای تحلیلی، تصمیم‌گیری و نظارت خود را دقیق‌تر کنند. در کنار این بحث، کتاب به حقوق شهروندان، خطر تبعیض الگوریتمی، حریم خصوصی، شفافیت، مشارکت دیجیتال و موانع حقوقی و نهادی نیز پرداخته است و در پایان، یک الگوی اجرایی و آینده‌نگر برای حکمرانی قانون اساسی ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت میان قانون اساسی، هوش مصنوعی و حکمرانی داده‌محور را در یک چارچوب واحد کنار هم قرار می‌دهد.
• کتاب نشان می‌دهد اجرای قانون اساسی فقط مسئله‌ی تفسیر حقوقی نیست و به سازوکارهای نظارت، سنجش و پاسخ‌گویی هم وابسته است.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تصویری روشن‌تر از ایده‌ی مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند و دولت هوشمند به دست آورد.
• این اثر به موضوع حقوق اساسی شهروندان در عصر داده، از حریم خصوصی تا مشارکت دیجیتال، توجه ویژه‌ای دارد.
• کتاب فقط به طرح مسئله بسنده نمی‌کند و در فصل‌های پایانی الگوی اجرایی، شاخص‌های سنجش و سیاست‌های پیشنهادی را هم مطرح می‌کند.
• بخش آسیب‌شناسی اثر، موانع حقوقی، نهادی، مدیریتی و فناورانه‌ی هوشمندسازی حکمرانی در ایران را به‌صورت مشخص جمع‌بندی کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اجرای هوشمند قانون اساسی در عصر حکمرانی دیجیتال برای این گروه‌ها مناسب است:

• پژوهشگران حقوق اساسی و حقوق عمومی که می‌خواهند نسبت قانون اساسی و فناوری‌های نو را دقیق‌تر بررسی کنند.
• دانشجویان علوم سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی و مدیریت دولتی که به بحث حکمرانی دیجیتال علاقه دارند.
• قانون‌گذاران و مدیران نهادی که درمورد شفافیت، نظارت داده‌محور و ارزیابی عملکرد به‌دنبال چارچوب مفهومی هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی مجلس هوشمند، شورای نگهبان هوشمند و دموکراسی داده‌محور شناخت منظم‌تری به دست آورند.
• علاقه‌مندان به مباحث آینده‌ی حکمرانی در ایران که پیوند میان مشارکت مردمی، داده و مشروعیت سیاسی برایشان مهم است.