کتاب مجلس هوشمند ایران

کتاب مجلس هوشمند ایران (تحول قانون‌گذاری در عصر داده، دموکراسی و هوش مصنوعی) نوشته محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی است و انتشارات پژوهشگران پارسه آن را منتشر کرده است. موضوع این کتاب بررسی مسئله‌ای مشخص است: اینکه نهاد قانون‌گذاری چگونه می‌تواند از شکل سنتی فاصله بگیرد و به‌سوی مدلی داده‌محور، مشارکتی و متکی بر هوش مصنوعی حرکت کند. نویسندگان با طرح ایده‌هایی مانند تحلیل پیامدهای قوانین پیش از تصویب، مشارکت دیجیتال مردم و طراحی زیرساخت‌های فنی مجلس، تصویری روشن از این گذار ارائه کرده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مجلس هوشمند ایران

کتاب مجلس هوشمند ایران نوشته محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی، طرحی مفصل درباره‌ی دگرگونی نهاد قانون‌گذاری در ایران ارائه می‌دهد. محور اصلی اثر پیوند میان قانون، داده، مشارکت عمومی و فناوری‌های نوین است. محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی از همان ابتدا مجلس هوشمند را فقط مجموعه‌ای از ابزارهای دیجیتال نمی‌بینند، بلکه آن را تغییری در منطق تصمیم‌گیری می‌دانند؛ تغییری که قرار است قانون‌گذاری را از اتکا به فرایندهای کند و پراکنده، به‌سوی تحلیل‌پذیری، شفافیت و ارزیابی مستمر ببرد.

در این چارچوب، مفاهیمی مانند حکمرانی داده‌محور، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، مشارکت دیجیتال شهروندان و استفاده از هوش مصنوعی در بررسی پیامدهای قوانین، جایگاه مرکزی دارند. محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی کتاب مجلس هوشمند ایران را در ۱۲ فصل تنظیم کرده‌اند و از مبانی نظری آغاز می‌کنند و تا نقشه‌راه آینده پیش می‌روند. فصل‌هایی مانند مبانی نظری مجلس هوشمند، سیر تحول قانون‌گذاری در ایران، زیرساخت‌های فنی، قانون‌گذاری هوشمندانه و یادگیرنده، نمایندگان هوشمند و گفت‌وگوی دیجیتال، تعامل هوشمند با مردم، احزاب هوشمند، تطبیق هوشمند قوانین و چالش‌های اجرایی نشان می‌دهند که اثر فقط به طرح یک ایده‌ی کلی بسنده نکرده است.

محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی در کتاب مجلس هوشمند ایران به‌صورت مشخص از فناوری‌هایی مانند کلان‌داده، بلاک‌چین، اینترنت اشیا و پردازش زبان طبیعی نام می‌برند و نقش هر یک را در فرایند تقنین توضیح می‌دهند. در کنار این بخش فنی، بر مسئله‌های نهادی و اجتماعی هم تمرکز دارد؛ از آموزش نمایندگان و هماهنگی کمیسیون‌ها گرفته تا شفافیت، حریم خصوصی، امنیت سایبری و جایگاه مردم در تدوین و اصلاح قوانین. در مجموع، این کتاب تصویری از مجلسی است که قرار است هم‌زمان دقیق‌تر، پاسخگوتر و نزدیک‌تر به نیازهای واقعی جامعه عمل کند.

خلاصه کتاب مجلس هوشمند ایران

کتاب مجلس هوشمند ایران مسیر گذار از مجلس سنتی به مجلسی داده‌محور و دیجیتال را ترسیم می‌کند. محمدحسین امین ابراهیم آبادی و مهدی اقبالی مهدی آبادی ابتدا مفهوم مجلس هوشمند و قانون‌گذاری هوشمندانه را توضیح می‌دهند و سپس نشان می‌دهند که چرا فرایندهای مرسوم دیگر برای مواجهه با مسائل پیچیده اجتماعی، اقتصادی و فناورانه کافی نیستند. بعد از آن، کتاب به سراغ زیرساخت‌های لازم می‌رود؛ از پایگاه‌های داده و سامانه‌های تصمیم‌یار تا هوش مصنوعی، بلاک‌چین و ابزارهای مشارکت عمومی.

در ادامه، اثر نقش نمایندگان، کمیسیون‌ها، احزاب، مردم و نهادهای ناظر را در این الگوی تازه بررسی می‌کند و می‌کوشد مدلی بومی برای قانون‌گذاری مشارکتی و هوشمند در ایران بسازد. جمع‌بندی این کتاب بر این ایده استوار است که قانون‌گذاری آینده بدون شفافیت، تحلیل داده و گفت‌وگوی دیجیتال نمی‌تواند کارآمد بماند.

چرا باید کتاب مجلس هوشمند ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مجلس هوشمند ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری مرحله‌به‌مرحله از گذار نهاد قانون‌گذاری از الگوی سنتی به الگوی دیجیتال ارائه می‌دهد.
• خواننده با مفاهیمی مانند مجلس هوشمند، حکمرانی داده‌محور و قانون‌گذاری مبتنی بر شواهد آشنا می‌شود.
• کتاب نقش فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، کلان‌داده و بلاک‌چین را در تدوین، ارزیابی و پایش قوانین توضیح می‌دهد.
• این اثر فقط به ابزارهای فنی محدود نمی‌ماند و مسئله‌های مهمی مانند شفافیت، امنیت اطلاعات، حریم خصوصی و مشارکت عمومی را هم بررسی می‌کند.
• فصل‌های کتاب نشان می‌دهند که هماهنگی کمیسیون‌ها، آموزش نمایندگان و دریافت بازخورد مردمی چگونه می‌تواند کیفیت قانون‌گذاری را تغییر دهد.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند درباره‌ی آینده‌ی مردم‌سالاری دیجیتال و نسبت آن با نهادهای رسمی در ایران فکر کنند.

خواندن کتاب مجلس هوشمند ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مجلس هوشمند ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویان علوم سیاسی، حقوق عمومی و سیاست‌گذاری که به تحول نهادهای قانون‌گذاری علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت میان هوش مصنوعی، داده و فرایند تقنین را دقیق‌تر بررسی کنند.
• کسانی که درباره‌ی شفافیت، مشارکت عمومی و مردم‌سالاری دیجیتال در ایران مطالعه می‌کنند.
• مدیران و کارشناسان حوزه‌ی تحول دیجیتال که با طراحی سامانه‌های تصمیم‌یار و داده‌محور سروکار دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با چالش‌های اجرایی، حقوقی و اخلاقی مجلس هوشمند آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به مباحث آینده‌پژوهی حکمرانی که به‌دنبال شناخت سناریوهای تحول قانون‌گذاری هستند.