کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی

کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی (با الگوبرداری از ساختار کالبدی - کارکردی - معنایی مدارس دوران قاجار یزد) نوشته سعیده اسدآبشوری و علی بهشتی است و انتشارات فراونگ آن را منتشر کرده است. محور اصلی اثر بررسی این پرسش است که فضاهای جمعی در محیط‌های آموزشی چگونه می‌توانند کیفیت یادگیری، گفت‌وگو و ارتباط میان دانشجویان و استادان را تقویت کنند. نویسندگان برای پاسخ به‌سراغ الگوهای فضایی مدارس قاجاری یزد رفته‌اند و از پیوند میان کالبد، کارکرد و معنا در آن فضاها برای طراحی دانشکده معماری بهره گرفته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی

کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی نوشته‌ی سعیده اسدآبشوری و علی بهشتی به مسئله‌ای مشخص در آموزش معماری پرداخته است؛ این‌که کیفیت فضاهای جمعی در دانشگاه فقط یک موضوع ساختمانی نیست و می‌تواند بر یادگیری، مشارکت، حس تعلق و شکل‌گیری ارتباطات علمی اثر بگذارد. کتاب از اینجا شروع می‌کند که رشد کمی فضاهای آموزشی لزوماً به بهبود تجربه‌ی آموزش منجر نمی‌شود و اگر محیط دانشگاه نتواند زمینه‌ی دیدار، گفت‌وگو و همکاری را فراهم کند بخشی از ظرفیت آموزشی آن نادیده می‌ماند. به همین دلیل سعیده اسدآبشوری و علی بهشتی رابطه‌ی میان فضای عمومی، فضای جمعی و تعاملات اجتماعی را در بستر آموزش معماری بررسی کرده‌اند.
کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی در پنج فصل تنظیم شده است. فصل‌های آغازین به تعریف آموزش، سیر آموزش و پرورش در ایران، تحول مدرسه از دوره‌های کهن تا دوره‌ی قاجار و سپس مفهوم تعامل اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن اختصاص دارد. در ادامه عناصر معماری مدارس سنتی مانند ورودی، میانسرا، حجره و فضاهای باز و نیمه‌باز بررسی می‌شوند تا روشن شود چه کیفیت‌هایی این فضاها را به محل گردهم‌آیی و ارتباط تبدیل می‌کرده است. بخش مهمی از اثر نیز به معرفی نمونه‌های موردی از مدارس قاجاری یزد و تحلیل الگوهای سازماندهی، نور، دسترسی، سلسله‌مراتب ورودی و نسبت فضاهای باز و بسته اختصاص دارد.
سعیده اسدآبشوری و علی بهشتی فقط به توصیف نمونه‌های تاریخی بسنده نمی‌کنند و مسیر پژوهش را تا طراحی ادامه می‌دهند. نویسندگان با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهده‌ی میدانی و پرسش‌نامه تلاش کرده‌اند مؤلفه‌های کیفیت فضای جمعی را استخراج کنند؛ مؤلفه‌هایی مانند اجتماع‌پذیری، دسترسی، امنیت، زیبایی، فعالیت‌پذیری و معنا. نتیجه‌ی این فرایند در فصل پایانی به طراحی سایت و برنامه‌ریزی فضاهای یک دانشکده معماری می‌رسد. در این مسیر کتاب نشان می‌دهد که معماری آموزشی وقتی به ارتباطات غیررسمی، کار گروهی و حضور روزمره‌ی دانشجویان توجه کند، از سطح چیدمان کلاس‌ها فراتر می‌رود و به بخشی از فرایند آموزش تبدیل می‌شود.

خلاصه کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی

کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی بر این ایده استوار است که کیفیت آموزش در دانشکده معماری فقط به محتوای درسی وابسته نیست و کالبد فضا نیز در آن سهم دارد. نویسندگان ابتدا سیر آموزش و تحول فضاهای آموزشی در ایران را مرور می‌کنند و سپس مفهوم تعامل اجتماعی و ویژگی‌های فضای جمعی را توضیح می‌دهند. بعد از آن چند مدرسه‌ی قاجاری یزد را به‌عنوان نمونه بررسی می‌کنند تا از دل سازمان فضایی، حیاط، رواق، ورودی و نحوه‌ی استقرار فضاها الگوهایی برای تقویت ارتباط میان دانشجویان و استادان به دست آورند. در نهایت این یافته‌ها به معیارهایی برای طراحی دانشکده معماری تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• کتاب پیوند میان معماری آموزشی و کیفیت ارتباطات اجتماعی را به‌صورت مشخص بررسی می‌کند.
• خواننده با سیر تحول فضاهای آموزشی در ایران و جایگاه مدارس سنتی در این روند آشنا می‌شود.
• اثر نشان می‌دهد عناصری مانند حیاط، رواق، ورودی و فضاهای نیمه‌باز چگونه بر گردهم‌آیی و گفت‌وگو اثر می‌گذارند.
• کتاب از نمونه‌های قاجاری یزد برای استخراج معیارهای طراحی استفاده کرده است، نه از بحث‌های کلی و جدا از مصداق.
• بخش پایانی اثر مسیر تبدیل یافته‌های پژوهشی به طراحی یک دانشکده معماری را روشن می‌کند.
• مطالعه‌ی این کتاب برای شناخت مؤلفه‌هایی مانند اجتماع‌پذیری، دسترسی، امنیت و کیفیت فضایی در محیط دانشگاهی مفید است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طراحی دانشکده معماری با رویکرد افزایش تاملات اجتماعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران معماری که به طراحی فضاهای آموزشی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان کالبد معماری و تعاملات اجتماعی را دقیق‌تر بررسی کنند.
• کسانی که به معماری مدارس سنتی ایران و الگوهای فضایی دوره‌ی قاجار علاقه دارند.
• مخاطبانی که در پی شناخت مؤلفه‌های مؤثر بر فضاهای جمعی در دانشگاه هستند.
• طراحانی که می‌خواهند از نمونه‌های تاریخی برای برنامه‌ریزی و طراحی فضاهای آموزشی استفاده کنند.