کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی

کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی، نوشته مجید غلامی، مروری آموزشی بر مفاهیم، اصول و فرایندهای بودجه‌ریزی در بخش عمومی است و انتشارات مکا در سال ۱۴۰۵ آن را منتشر کرده است. این کتاب با تعریف بودجه و تفاوت آن با بودجه‌ی خصوصی شروع می‌کند و بعد به‌سراغ اصولی مثل جامعیت، وحدت، تفصیل، سالیانه‌بودن و شفافیت می‌رود. در ادامه نیز روش‌های مختلف بودجه‌ریزی، ساختار بودجه در ایران، منابع درآمدی دولت، کسری بودجه و بودجه‌ریزی مبتنی‌بر عملکرد را توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی اثر مجید غلامی

کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی، نوشته‌ی مجید غلامی، به یکی از مهم‌ترین ابزارهای اداره‌ی مالی دولت می‌پردازد؛ ابزاری که فقط مجموعه‌ای از اعداد و ردیف‌ها نیست و در عمل با قانون، سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و نظارت گره خورده است. نویسنده توضیح می‌دهد که بودجه‌ی دولتی را باید از چند زاویه دید: از منظر حقوقی یک قانون الزام‌آور است، از منظر اقتصادی، وسیله‌ای برای اثرگذاری بر رشد، تورم، اشتغال و توزیع درآمد است و از منظر مدیریتی، برنامه‌ای کمّی برای تخصیص منابع محدود به هدف‌های مشخص است. همین چندلایگی باعث شده نویسنده فقط به تعریف اکتفا نکند و به‌سراغ کارکردها، تفاوت‌ها و پیامدهای اجرایی بودجه نیز برود.

مجید غلامی در فصل‌های بعدی کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی، بحث را از مبانی به‌سمت جزئیات کاربردی‌تر می‌برد و به اصول بودجه‌ریزی دولتی، طبقه‌بندی بودجه، روش‌های بودجه‌ریزی سنتی، بودجه‌ریزی از صفر، بودجه‌ریزی برنامه‌ای و بودجه‌ریزی عملیاتی می‌پردازد. سپس فرایند بودجه از مرحله‌ی تهیه و تدوین تا تصویب، اجرا و نظارت توضیح داده می‌شود و ساختار بودجه در ایران، تبصره‌ها، جدول‌ها و ردیف‌های بودجه نیز بررسی می‌شوند. بخش‌های پایانی هم به درآمدهای دولت، هزینه‌ها، کسری بودجه، شیوه‌های تأمین مالی آن و چالش‌های بودجه‌ریزی در ایران اختصاص دارد. این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند منطق درونی بودجه‌ی دولتی را بشناسند و تصویری پیوسته از مفاهیم پایه تا مسائل اجرایی به دست آورند.

خلاصه کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی

کتاب با تعریف بودجه دولتی و توضیح جایگاه آن در نظام حقوقی، اقتصادی و مدیریتی آغاز می‌شود و سپس نشان می‌دهد که چرا بودجه‌ی دولت با بودجه‌ی یک بنگاه خصوصی تفاوت بنیادی دارد. در ادامه، اصول مهم بودجه‌ریزی مانند جامعیت، وحدت، تفصیل، سالیانه‌بودن، تعادل، شفافیت و قبلی‌بودن شرح داده می‌شود.

مجید غلامی سپس روش‌های مختلف بودجه‌ریزی و مراحل چهارگانه‌ی تهیه، تصویب، اجرا و نظارت را بررسی می‌کند. او همچنین ساختار بودجه در ایران، منابع درآمدی دولت، انواع هزینه‌ها، مسئله‌ی کسری بودجه و شیوه‌های تأمین آن را توضیح می‌دهد. بخش پایانی نیز به بودجه‌ریزی عملیاتی، مدل مفهومی آن و چالش‌های اجرای این شیوه در ایران اختصاص دارد.

چرا باید کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفاهیم پایه‌ی بودجه‌ی دولتی را از تعریف تا کارکردهای قانونی، اقتصادی و نظارتی در کنار هم قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند تفاوت بودجه‌ی دولتی و بودجه‌ی خصوصی را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر اصول مهم بودجه‌ریزی مانند جامعیت، وحدت، تفصیل، سالیانه‌بودن و شفافیت را با توضیح روشن بیان می‌کند.
• کتاب مسیر بودجه را از تهیه و تدوین تا تصویب، اجرا و نظارت به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد.
• مطالعه‌ی این اثر به شناخت ساختار بودجه در ایران، تبصره‌ها، جدول‌ها و ردیف‌های بودجه کمک می‌کند.
• این کتاب مسئله‌ی کسری بودجه و شیوه‌های تأمین مالی آن را در پیوند با پیامدهای اقتصادی بررسی می‌کند.
• بخش مربوط به بودجه‌ریزی عملیاتی پیوند میان هزینه‌کرد دولت و نتیجه‌های قابل‌سنجش را نشان می‌دهد.

خواندن کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب اصول و تنظیم بودجه دولتی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حسابداری، مدیریت و رشته‌های مرتبط که می‌خواهند با مبانی بودجه‌ی دولتی آشنا شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند ساختار بودجه در ایران و فرایند تصویب و اجرای آن را بهتر بفهمند.
• کسانی که درباره‌ی کسری بودجه، منابع درآمدی دولت و شیوه‌های تأمین مالی آن سؤال دارند.
• مخاطبانی که به مباحث سیاست‌گذاری مالی، نظارت عمومی و شفافیت بودجه علاقه دارند.
• پژوهشگران و فعالان حوزه‌ی مدیریت عمومی که می‌خواهند با بودجه‌ریزی عملیاتی و مبتنی‌بر عملکرد آشنا شوند.