کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری

کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری نوشته‌ی کارگروه محتوایی مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی است و انتشارات برترین آرزو وابسته به مؤسسه خدمات مشاوره‌ای و پژوهش‌های اجتماعی آستان قدس رضوی آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه‌بر حدیثی منسوب به امام صادق علیه‌السلام، از علم حقیقی، حقیقت عبودیت، آداب طلب دانش، مهار خشم و نسبت انسان با دنیا سخن می‌گوید و می‌کوشد مفاهیم اخلاقی و سلوکی را در قالب ۵۰ نکته توضیح دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری

کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری نوشته‌ی کارگروه محتوایی مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی بر یکی از روایت‌های شناخته‌شده‌ی اخلاقی و سلوکی تمرکز دارد؛ روایتی که گفت‌وگوی عنوان بصری با امام صادق علیه‌السلام را نقل می‌کند. متن کتاب از همان ابتدا روشن می‌کند که محور اصلی‌اش فقط نقل حدیث نیست، بلکه بازکردن لایه‌های معنایی آن است؛ از تفاوت میان علم رسمی و علمی که به هدایت می‌رسد تا توضیح این نکته که عبودیت، صرفاً یک مفهوم ذهنی نیست و باید در رفتار، نیت، معاشرت، خوردن، سکوت، صبر و تصمیم‌گیری دیده شود. نویسندگان همچنین به جایگاه این حدیث در میان اهل معرفت و به بحث سند آن هم پرداخته‌اند و کوشیده‌اند اعتبار و اهمیتش را از دل متن و محتوای خود روایت توضیح دهند.
کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری بعد از مقدمه و بررسی سند، درس‌های روایت را در قالب نکته‌های کوتاه و پی‌درپی پیش می‌برد. بخش مهمی از آن به توضیح راه‌های رسیدن به علم حقیقی اختصاص دارد: طلب حقیقت عبودیت، عمل‌کردن به دانسته‌ها و درخواست فهم از خداوند. سپس کتاب به تعریف عبودیت می‌رسد و سه نشانه‌ی اصلی آن را شرح می‌دهد؛ این‌که انسان خود را مالک مستقل نداند، برای خود تدبیر مطلق قائل نشود و همه‌ی اشتغالش را در نسبت با امر و نهی الهی بسنجد. در ادامه، وصیت‌های نه‌گانه‌ی امام صادق علیه‌السلام در سه محور ریاضت نفس، حلم و علم بررسی می‌شود؛ از آداب غذاخوردن و کنترل خشم تا شیوه‌ی سؤال‌کردن از عالمان، احتیاط در عمل و پرهیز از نسخه‌دادن برای دیگران. فضای کتاب بیشتر تأملی و تربیتی است و از دل یک روایت کوتاه، برنامه‌ای فشرده برای خودسازی، مراقبت از نیت و تنظیم رابطه‌ی انسان با خدا، مردم و نفس ارائه می‌کند.

خلاصه کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری

کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری از جایی آغاز می‌شود که عنوان بصری در پی آموختن از امام صادق علیه‌السلام است و پس از فرازونشیب‌هایی، به گفت‌وگویی راهگشا می‌رسد. هسته‌ی اصلی این گفت‌وگو بر یک پرسش می‌چرخد: علمی که انسان را به راه درست برساند چگونه به دست می‌آید؟ پاسخ کتاب در سه محور شکل می‌گیرد: طلب عبودیت، عمل به دانسته‌ها و درخواست فهم از خداوند.
این کتاب سپس حقیقت عبودیت را با سه نشانه توضیح می‌دهد و آثار آن را در سبک زندگی، تحمل سختی‌ها، نوع خرج‌کردن، شیوه‌ی برخورد با دیگران و نگاه به دنیا نشان می‌دهد. در ادامه نیز ۹ سفارش امام صادق علیه‌السلام درباره‌ی تربیت نفس، بردباری و آداب علم‌آموزی شرح داده می‌شود تا مسیر سلوک از سطح مفهوم به سطح رفتار روزانه برسد.

چرا باید کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک حدیث مشهور را به بخش‌های روشن و قابل‌پیگیری تقسیم کرده و فهم آن را آسان‌تر می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت میان علم، عمل و عبودیت را دقیق‌تر ببیند.
• این کتاب فقط به کلیات بسنده نمی‌کند و درباره‌ی موضوعاتی مثل غذا، خشم، معاشرت، دعا و احتیاط در نظر دادن توضیح مشخص می‌دهد.
• بخش بررسی سند و جایگاه حدیث کمک می‌کند متن فقط در حد نقل یک روایت باقی نماند.
• ساختار نکته‌محور کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند مطالب اخلاقی را به‌صورت فشرده و مرحله‌به‌مرحله دنبال کنند.
• خواندن این کتاب می‌تواند در فهم ریشه‌های برخی رذایل اخلاقی مثل خودبینی، فخرفروشی و شتاب در قضاوت مفید باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به متون اخلاقی و سلوکی اسلامی که می‌خواهند یک حدیث محوری را با شرح و توضیح دنبال کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی علم حقیقی، عبودیت و نسبت میان دانستن و عمل‌کردن پرسش دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی کنترل خشم، مراقبت از نفس و آداب معاشرت از منظر دینی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های نکته‌محور و مبتنی‌بر شرح روایت استقبال می‌کنند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به بررسی جایگاه حدیث عنوان بصری در سنت اخلاقی و عرفانی علاقه دارند.

بخشی از کتاب کد، شرح حدیث عنوان بصری

«حضرت فرمود: ای أبا عبد الله! علم به آموختن نیست. علم فقط نوری است که در دل کسی که خداوند تبارک و تعالی اراده هدایت او را نموده است واقع میشود.
پس اگر علم می‌خواهی، باید در اوّلین مرحله در نزد خودت حقیقت عبودیت را بطلبی؛ و به‌واسطه عمل کردن به علم، طالب علم باشی؛ و از خداوند بپرسی و استفهام نمائی تا خدایت ترا جواب دهد و بفهماند.
عنوان بصری به دنبال علمی بود که با آن به صراط مستقیم هدایت شود. حضرت امام صادق علیه‌السّلام فرمودند: این علم با رفت‌وآمد و صحبت و تعلیم و تعلّم به‌دست نمی‌آید؛ علم، فقط نوری است که در دل کسی می‌افتد که خداوند تبارک و تعالی اراده کرده است او را هدایت کند.
برای طلب این علم، حضرت مجموعه دستوراتی را بیان فرمودند و توضیح دادند که طالب علم حقیقی نباید برای رسیدن به حقیقت علم، تنها به رفت‌وآمدهای ظاهری و نشست و برخاست‌ها با حضرت اکتفا نماید و گمان کند که درس و تحصیل برای او کافی است.
علم به معنای مجموعه‌ای از مفاهیم که در ذهن انسان انباشته می‌شود ارزش نیست. علمی ارزش است که راهنمای به سوی کمال انسان باشد و انسان را به حرکت هم در بیاورد و به دنبال آن عمل بیاید.»