کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان

کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان (ارزیابی و مداخلات مبتنی بر شواهد) نوشته‌ فریده سلطانی شاهکلی است و نشر الماس قرمز آن را منتشر کرده است. موضوع این کتاب اضطراب در کودکان و نوجوانان، از مبانی نظری و زیستی تا ارزیابی بالینی و مداخلات درمانی مبتنی‌ بر شواهد است. نویسنده با تکیه‌ بر پژوهش‌های روز و مثال‌های برگرفته از بافت فرهنگی ایران، تصویری روشن از دنیای درونی کودک مضطرب و چالش‌های خانواده و مدرسه ارائه کرده است. ساختار کتاب فصل‌بندی مشخصی دارد و از مبانی مفهومی تا تکنیک‌های پیشرفته‌ی درمان را پوشش می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان اثر فریده سلطانی شاهکلی

کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان اثری از فریده سلطانی شاهکلی است که به‌طور گام‌به‌گام مسیر شناخت، ارزیابی و درمان اضطراب در کودکان و نوجوانان را ترسیم کرده است. در ابتدای کتاب، اضطراب به‌عنوان هیجانی بنیادین و سازگارانه معرفی شده که در صورت افراطی‌شدن، به طوفانی خاموش در روان کودک تبدیل می‌شود و هم رشد فردی و هم زندگی خانوادگی و تحصیلی را تحت‌ تأثیر قرار می‌دهد. نویسنده با مثال‌هایی ملموس، دنیای درونی کودک مضطرب را توصیف کرده و نشان داده است که چگونه یک خداحافظی ساده می‌تواند به‌سان وداعی ابدی تجربه شود.

فریده سلطانی شاهکلی در فصل اول کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان مبانی و چارچوب مفهومی را طرح می‌کند؛ از تمایز ترس، اضطراب و نگرانی تا سیر تحول ترس‌ها از نوباوگی تا نوجوانی و نقش عوامل خطر و محافظت‌کننده در شکل‌گیری اختلالات. فصل دوم به مدل‌های سبب‌شناسی از ژن تا محیط اختصاص یافته و مبانی زیست‌شناختی، عصب‌شناختی، مزاج بازداری‌شده، سوگیری‌های شناختی و نقش خانواده و فرهنگ ایرانی را در انتقال بین‌نسلی اضطراب بررسی کرده است.

در ادامه، کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان در فصل سوم فرایند ارزیابی بالینی چندوجهی را شرح می‌دهد؛ از ایجاد اتحاد درمانی با کودک و والدین تا مصاحبه‌های ساختاریافته، استفاده از مقیاس‌های استاندارد، مشاهده رفتاری در خانه و مدرسه و در نهایت فرمول‌بندی مورد براساس مدل‌های زیستی‌ـ‌روانی‌ـ‌اجتماعی. فصل چهارم درباره‌ی تشخیص و درمان اختلالات مشخصی مانند اضطراب جدایی، اضطراب اجتماعی، اضطراب فراگیر، فوبیای خاص، پانیک و مشکلات پس از تروما است و برای هر کدام تصویر بالینی و خطوط کلی مداخله شناختی‌ـ‌رفتاری را توضیح داده است.

در فصل پنجم کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان، موضوع امتناع از مدرسه و اضطراب‌های مرتبط با عملکرد تحصیلی محور قرار گرفته است؛ فریده سلطانی شاهکلی با معرفی مدل تحلیل عملکردی چهارعاملی، به درمانگر کمک کرده است بفهمد کودک برای اجتناب از چه نوع موقعیت یا چه نوع پیامدی از مدرسه دوری می‌کند و چگونه می‌توان مداخلات چندوجهی و هماهنگ با مدرسه و خانواده طراحی کرد. فصل ششم به اجرای پیشرفته درمان، مواجهه‌درمانی مبتنی‌ بر یادگیری بازدارنده، مدیریت فیزیولوژیک، مداخلات خانواده‌محور، گروه‌درمانی و ملاحظات اخلاقی و حرفه‌ای اشاره دارد و نویسنده کتاب را با تأکید بر توانمندسازی درمانگران و کودکان به پایان می‌رساند.

خلاصه کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان

کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان طرح این پرسش محوری است که اضطراب چگونه از یک سیستم هشدار مفید به زندان‌بانی ناتوان‌کننده برای کودک تبدیل می‌شود و درمانگر چگونه می‌تواند این چرخه را بشکند. فریده سلطانی شاهکلی ابتدا اضطراب را در بستر رشد و فرهنگ ایران بررسی می‌کند؛ از ترس‌های طبیعی رشدی تا فشارهای تحصیلی، سبک‌های فرزندپروری محافظت‌کننده و نقش دلبستگی ناایمن. سپس با مدل زیستی‌ـ‌روانی‌ـ‌اجتماعی نشان داده است که ژنتیک، مزاج بازداری‌شده، مدارهای مغزی، سوگیری‌های شناختی و الگوهای خانوادگی چگونه در کنار هم اختلالات اضطرابی را شکل می‌دهند.

در بخش ارزیابی، کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان بر اتحاد درمانی، مصاحبه با کودک و والدین، استفاده‌ی سنجیده از مقیاس‌های استاندارد و مشاهده در محیط طبیعی تأکید کرده است تا فرمول‌بندی موردی دقیق به‌ دست آید. در بخش مداخلات، تمرکز بر درمان‌های شناختی‌ـ‌رفتاری، مواجهه‌درمانی، آموزش والدین، کار با مدرسه و انطباق تکنیک‌ها با سن و فرهنگ کودک است و موضوعاتی مانند امتناع از مدرسه، اضطراب امتحان، کمال‌گرایی و تروما به‌طور ویژه بررسی شده‌اند.

چرا باید کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان را بخوانیم؟

کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان تصویری منسجم از اضطراب کودک، از سطح ژن و مغز تا کلاس درس و خانواده ارائه کرده است. خواننده با این کتاب می‌تواند هم زبان علمی اختلالات اضطرابی را یاد بگیرد و هم بداند در اتاق درمان، مدرسه و خانه چه کارهایی برای کاهش اضطراب و تقویت شجاعت و خودکارآمدی کودک مؤثر است.

خواندن کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب اختلالات اضطرابی در کودکان به روان‌شناسان، مشاوران، روان‌پزشکان، کاردرمانگران، مربیان مدرسه و دانشجویان رشته‌های مرتبط پیشنهاد می‌شود. همچنین به والدین دغدغه‌مندی که می‌خواهند اضطراب فرزندشان را بهتر بفهمند و در کنار متخصص نقش فعالی در فرایند بهبود او ایفا کنند، توصیه می‌شود.